Giáo dục đang bội thực với thử nghiệm nhiều phương pháp dạy học mới

Giáo dục 24h

Đỗ Quyên

(GDVN) - Đổi mới phương pháp dạy học là điều nên làm nhưng phải phù hợp với điều kiện thực tế của mình mới hiệu quả. Không nhất thiết phải áp dụng y hệt các nước.

LTS: Qúy độc giả đang theo dõi bài viết của cô giáo Đỗ Quyên, bài này, cô tổng kết những bất cập trong quá trình thực hiện các phương pháp dạy học mới trong mấy năm học gần đây đặc biệt ở bậc học Tiểu học khiến thầy cô “bội thực”, học sinh như “chuột bạch” trên bàn thí nghiệm. 

Tòa soạn trân trọng giới thiệu cùng độc giả.


Hiện nay, giáo viên của ta đang phải căng sức để học tập, tiếp thu và triển khai một loạt các phương pháp dạy học mới được coi là tiên tiến nhất từ các nước trên thế giới như phương pháp dạy học mới VNEN của Colombia, Bàn tay nặn bột của Pháp, Vẽ theo nhạc của Đan Mạch...

Tập huấn sơ sài

Mỗi khi triển khai phương pháp dạy học mới, từng Phòng GD&ĐT của mỗi huyện đều cử người đi tập huấn để tiếp thu. 

Mỗi huyện có hàng ngàn giáo viên nhưng chỉ có 2 người đại diện được cử đi tập huấn. Bởi nếu số lượng nhiều hơn thì sẽ không lo đủ kinh phí. 

Thời gian đi tập huấn khoảng 1 tuần hoặc mười ngày sau đó về triển khai lại cho các giáo viên trong huyện. Nhưng không phải đi tới từng trường triển khai mà từng trường cũng chỉ được cử người đại diện ban giám hiệu và một số tổ trưởng chuyên môn ra Phòng GD&ĐT để nghe tập huấn trong thời gian gói gọn 1 ngày. 

Khi về trường, các giáo viên này lại tiếp tục triển khai đại trà cho toàn thể thầy cô giáo trong hội đồng nhà trường với thời gian tập huấn nhiều thì nửa ngày, ít thì khoảng một vài tiếng là xong. 

Giáo dục đang bội thực với nhiều phương pháp dạy học mới (Ảnh: giaoducthoidai.vn)

Thử hỏi, chỉ trong một vài tiếng để nói về một phương pháp dạy học mới, một cách làm hoàn toàn mới thì sẽ đi tới đâu? Thế là các giáo viên lại tự “bơi” với cách làm mới này, vừa dạy vừa hỏi. 

Những điều giải đáp được ban giám hiệu trực tiếp trả lời, những thắc mắc khó hơn lại điện đi trao đổi với chuyên viên, với trường bạn...Vì thế không tránh khỏi mỗi nơi làm mỗi kiểu đôi khi chẳng giống ai.

Giáo viên là người trực tiếp giảng dạy học sinh nên nắm rất rõ lực học của các em để từ đó sẽ sử dụng phương pháp dạy học nào phù hợp, sử dụng hình thức dạy học nào là hiệu quả. 

Nhưng hiện nay lại yêu cầu phải dạy theo phương pháp mà cấp trên cho là tiên tiến mà hoàn toàn không phù hợp với điều kiện cũng như trình độ của các em khiến thầy cô rơi vào thế dạy mà không hiệu quả và học sinh là người chịu thiệt thòi nhiều nhất. 

Phương pháp dạy học VNEN

Có thể nói đến thời điểm này, hầu hết các trường tiểu học đều đang triển khai mô hình trường học mới VNEN. Ngoài một số trường nằm trong dự án được trang bị sách giáo khoa, đồ dùng dạy học, thiết bị phục vụ, cơ sở vật chất...Những trường học còn lại dù mọi cái vẫn cũ nhưng buộc phải giảng dạy theo phương pháp này. 

Học sinh được xếp ngồi theo “mâm” quây thành nhóm từ 4-6 em/nhóm. Bài học được học sinh tự tìm hiểu, trao đổi với bạn, kiểm tra cùng nhau...nếu gặp điều gì vướng mắc, thầy cô mới được giúp đỡ, hỗ trợ. 

Tỉnh Hà Tĩnh lên tiếng về mô hình trường học mới (VNEN)

(GDVN) - “Đặc biệt đối với cái mới, tuy rất thành công ở nơi khác, nhưng khi áp dụng vào hoàn cảnh cụ thể của chúng ta cần hết sức thận trọng…”.


Ưu điểm của phương pháp VNEN là các em sẽ tự tin, chủ động, tự tìm kiến thức...Nhưng một lớp học của ta quá đông, nơi ít nhất cũng 35 em/lớp, nơi nhiều có khi lên đến gần 60 em/lớp. Trình độ học sinh trong một lớp lại không đồng đều. 

Vì chỉ tiêu phổ cập nên học sinh ít bị lưu ban dù học yếu nên áp dụng phương pháp tự học sẽ không mang lại kết quả gì cho các em. 

Với những học sinh có lực học trung bình hoặc yếu kém hoàn toàn không có khả năng tự học nên áp dụng dạy theo VNEN khiến các em mỗi ngày mỗi đuối dần. 

Hơn nữa, việc ngồi học theo nhóm có sự hỗ trợ của bạn, kết quả từng cá nhân đôi khi cũng ảnh hưởng đến kết quả chung của cả nhóm, nên không tránh khỏi chuyện cho bạn yếu chép bài để nhóm của mình hoàn thành trước nhóm bạn. Vì thế, kết quả học tập của nhiều em không thực chất.

Phương pháp bàn tay nặn bột

Theo đánh giá của hầu hết giáo viên, đây là phương pháp dạy học khó áp dụng đối với học sinh của mình bởi khả năng tự học, tự tìm tòi kiến thức, cũng như khả năng tư duy của các em không cao. 

Theo phương pháp dạy học này, dưới sự giúp đỡ của giáo viên, chính học sinh có thể đặt ra các câu hỏi, các giả thuyết từ những hiểu biết ban đầu để tìm ra câu trả lời cho các vấn đề được đặt ra trong cuộc sống thông qua tiến hành thí nghiệm, quan sát nghiên cứu tài liệu hay điều tra để từ đó hình thành kiến thức cho mình. 

Trong thực tế dạy học ở trường và qua trao đổi với nhiều đồng nghiệp, những tiết học sử dụng phương pháp bàn tay nặn bột chỉ được giáo viên áp dụng trong các tiết dự giờ thao giảng hay tiết đi thi giáo viên dạy giỏi. 

Bởi để dạy được bài học theo phương pháp này, giáo viên phải chuẩn bị đồ dùng dạy học rất công phu. Ngoài ra, còn nghĩ ra câu hỏi để “mớm” cho các em, phải có sự tập dượt vài ba lần thì khi lên dạy các em mới biết đặt câu hỏi. 

Nếu để dạy trên lớp, các em sẽ chẳng bao giờ đặt nỗi câu hỏi kiểu: “Có phải không khí ở xung quanh ta không? Có chắc chắn là không khí có ở trong lỗ rỗng của viên gạch không?...(Tiết khoa học lớp 4 “Làm thế nào để biết có không khí?” ) 

Phương pháp vẽ theo nhạc

Dù không phải chuyên môn dạy Mỹ thuật nhưng được dự giờ vài tiết dạy Mỹ thuật theo phương pháp vẽ theo nhạc của Đan Mạch thấy nhiều điều đáng phải bàn. 

Chỉ là vẽ chiếc lá thôi, nếu như trước đây, các em chỉ cần quan sát vật mẫu, giáo viên hướng dẫn cách vẽ theo hình khối...thì nay, khi tiếng nhạc bật lên, mỗi em cầm cả nắm bút đủ màu xanh, đỏ, tím, vàng...

Thời khóa biểu kỳ quặc và câu chuyện vượt 20 km tới trường chỉ dạy 1 tiết rồi về

(GDVN) - Việc phân công tiết dạy dàn trải như hiện nay để buộc giáo viên Tiểu học phải đi dạy hết tuần đã và đang làm lãng phí nhiều thời gian lao động của các thầy cô.

Từng nhóm đi quanh chiếc bàn trên đặt tờ giấy A0 chân nhún nhảy theo nhạc, miệng hát, đưa tay gạch những gạch ngoằn nghèo lên trang giấy. 

Tiếng nhạc càng nhanh, nét gạch càng nhiều, chỉ vài phút sau thì tờ giấy A0 chằng chịt những gạch đủ màu sắc loằng ngoằng... Sau vài công đoạn cắt xé nữa mới ra được cái lá. 

Chỉ vẽ một cái lá nhưng cần tới gần chục tờ giấy A0 cho các nhóm và hàng trăm cây chì màu quả là một sự lãng quá phí lớn. 

Một giáo viên dạy Mỹ thuật bật mí: “Học sinh rất thích học theo kiểu này bởi sẽ được dùng một nắm bút màu gạch phá tùy thích”.

Việc bắt buộc giáo viên phải dạy theo những phương pháp được cho là tân tiến của các nước đang làm cho Giáo dục của ta lạc vào một “mê hồn trận” gây nên sự mệt mỏi, áp lực cho giáo viên và chất lượng học tập của các em lại ngày càng tụt dốc. 

Dù sử dụng phương pháp dạy học nào, dù áp dụng hình thức dạy học ra sao mục đích cuối cùng cũng chỉ là sự tiến bộ của học sinh. 

Đổi mới phương pháp dạy học là điều nên làm nhưng phải phù hợp với điều kiện thực tế của mình mới hiệu quả. Không nhất thiết họ áp dụng thành công mà mình cũng như thế.

Đỗ Quyên
Từ khóa :
VNEN , bàn tay nặn bột , vẽ theo nhạc , giáo viên , chuột bạch
Giáo dục đang bội thực với thử nghiệm nhiều phương pháp dạy học mới
Chủ đề : Đổi mới giáo dục phổ thông
Chủ đề : Giáo dục phổ thông mới
Viết bình luận của bạn về bài viết này ...
Nguyễn Văn Thành
0

Quan điểm của tôi thì Mọi PP đều chỉ là cách thức tổ chức để đạt được 03 mục tiêu của một giờ học (Kiến thức - kỹ năng - Thái độ) Vậy còn người GV làm cách nào để đạt được đó là sự sáng tạo và kinh nghiệm của từng GV. Ấy vậy mà khi GV dùng PP của mình và đạt được mục tiêu mỹ mãn thì vẫn cho là sai, là không theo chỉ đạo. Vậy PP mới cứ bô bô nói là phát huy tối đa khả năng sáng tạo của HS, thế sự sáng tạo của GV bị bỏ quên hay bị cấm. Trong khi trường nào cũng treo biển: "Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương đạo đức tự học và sáng tạo". Oải oải .....

Phạm Thanh Hồng
1

Trong lý luận dạy học: Phương pháp dạy học là cách thức, là con đường hình thành tri thức giúp các nhà GD đi đến mục tiêu GD. Giúp HS hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản. Hình thành và phát triển những cơ sở nền tảng nhân cách con người.Hệ thống các PPDH bao gồm rất nhiều nhóm PPDH và ko có một PP nào là vạn năng cả> Nghệ thuật dạy học là người thày phải biết vân dụng linh hoạt và sáng tạo các PP dạy học sao cho phù hợp với đối tượng HS của mình. Thế mà ko hiểu tại sao các nhà quản lý GD lại cứ áp đặt GV của mình phải áp dụng đồng loạt. Họ cho rằng đây là PP mới. Nghe ra thì tưởng mới thật, thế nhưng chỉ là bình mới rượu cũ mà thôi. Đối với những người thầy giỏi người ta đã dạy như kiểu VNEN từ lâu rồi. Thời tôi học Tiểu học và THCS, tôi rất may mắn đã được gặp một số thày cô đã từng dạy tôi như sau: Học Toán, thầy giao bài về nhà rất nhiều, thầy yêu cầu tự học (Đó ko phải là tự nghiên cứu đó sao?) Rồi thầy cho học nhóm... .Học sinh học, co giáo cho thực hành rất nhiều: Khi học về cây mooyj là mầm, hai là mầm cô yêu cầu phải kiếm bằng được lá, ... Học nấu ăn cô tổ chức nấu ăn để hs có kĩ năng... Những PP ấy cho đến nay vẫn rất còn nguyên giá trị

Nguyễn Thị Hiền
1

Đây là thực trạng của gjáo vjên Tiểu học .Rất mệt mỏj các bạn à. Không thực hjện lạj bảo k chấp hành .

Lam hồng
4

Theo tôi phương pháp và hình thức dạy học là kinh nghiệm dạy học của mỗi gv. Không được quy định. Đánh giá học sinh phải đánh giá sự tiến bộ của cả quá trình học tập và rèn luyện. Sự tiến bộ của hs khẳng định năng lực chuyên môn của gv. Vì vậy không đánh đồng năng lực của học sinh với năng lực của gv. Gv có hiểu biết, có kiến thức rộng, sâu, khéo léo, nhiệt tình, trách nhiệm chắc chắn có thể đáp ứng những thắc mắc của hs sẽ hoàn thành tốt các mục tiêu giáo dục, Giúp hs nắm vững kiến thức và tiến bộ trong quá trinh học tập. Vì vậy nếu muốn có thành tích thật thì không nên lấy thành tích làm tiêu chí thi đua, không giao chỉ tiêu giáo dục. Không chia tỉ lệ học sinh. Vì khi nói đén tỉ lệ sẽ ngầm so sánh hơn thua. Thành tích sẽ lại quay về thành tích ảo Chỉ cần: Chọn 5 hay 10 em xuất săc mỗi lớp : KHEN. Số còn lại phấn đấu để vào tốp trên. Là thi đua rồi. Thi đua thực. Không ai so bì nữa. Muốn công bằng nữa thi tiếp. Sẽ không có chuyện xin lớp chuyên, lớp chọn. ỔN NHÉ.KHÔNG CÒN ÁP LỰC GIÁO VIÊN, ÁP LỰC HỌC SINH. Không cần bôn ba xem nghệ thuật ở nước ngoài mà chỉ cần TẬP TRUNG BIÊN SOẠN BỘ SÁCH THẬT HAY, THẬT CHUẨN là OK.

Nguyễn Thị Nguyệt
20

Đúng là thầy cô giáo dạy Tiểu học bây giờ đang bơi trong MÊ hỒN TRẬN .Chán!Cảm ơn tác giả đã nói hộ lòng chúng tôi .

Huy Kim
9

Tại sao cứ mãi loay hoay thế nhỉ? Thế nước ngoài như Sing như Nhật như Hàn có làm giống như ta không? Sao ta không học theo họ? Hay là ta sợ giỏi như họ?

Hoàng Hoàng
2

Cảm ơn cô Đỗ Quyên. Kính nhờ cô đưa giúp ít nhất một giải pháp đổi mới phương pháp dạy học để có thể đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục tiểu học nói riêng. Liệu có giải pháp nào mà không cần thí điểm để rút inh nghiệm rồi mới triển khai đại trà?

Lê tư
4

Bài cuả tác giả Do Quyên viết rất gọn dể hiểu đi sâu vào bản chất cuả vấn đề, VNEN trong điều kiện Vietnam là không thể, vì sao, vì trình độ các em không đồng đều với lứa tuoi từ lớp 9 trở xuống các em không biết đặt câu hoi thế nào nếu không hiểu bài, nhất là các môn tự nhien và tiếng Anh, hình thức ngồi theo mâm với vai trò mờ nhạt cua giáo viên ,em nào gioi thì gioi còn em trung bình thì ngày càng kém đi. Hãy chấm dứt VNEN

Xem thêm bình luận
Tin khác