Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết có đang tự mâu thuẫn về 2 môn học tích hợp?

Giáo dục 24h

Nhật Duy

(GDVN) - Ban soạn thảo cần cân nhắc kĩ càng, thấu đáo. Sự thành công nào cũng được bắt đầu từ kế hoạch, sự chuẩn bị thấu đáo của những người thực hiện nhiệm vụ.

LTS: Sau khi đọc bài viết "Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết: Mỗi trường sẽ có quyền chọn riêng bộ sách giáo khoa" đăng trên Báo Điện tử Giáo dục Việt Nam (ngày 25/10/2017), bản thân là một nhà giáo đang đứng lớp - tác giả Nhật Duy đã có bài viết trao đổi một số vấn đề với Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết.

Tôn trọng thảo luận đa chiều một vấn đề quan trọng của giáo dục nước nhà, tòa soạn trân trọng giới thiệu bài viết này.

Thời gian qua, với vai trò là Tổng chủ biên chương trình giáo dục phổ thông mới, thầy Thuyết đã có nhiều chia sẻ về nội dung chương trình sách giáo khoa.

Rồi đây, bộ sách giáo khoa mới sẽ ra đời và nó sẽ có nhiều thay đổi với sách giáo khoa hiện hành. Những môn học mới được ra đời, những hoạt động mới được đưa vào giảng dạy ở trường phổ thông.

Tổng Chủ biên chương trình giáo dục phổ thông tổng thể - Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết.

Là những giáo viên đang trực tiếp đứng lớp, chúng tôi cũng vui mừng lắm. Đổi mới để hoàn thiện, để hội nhập đó là điều ai cũng mong muốn.

Song các môn học “tích hợp” là điều mà chúng tôi còn băn khoăn và lo lắng. Vất vả mấy, chúng tôi cũng sẵn lòng nếu chương trình hay hơn, phù hợp hơn. Nhưng….

Ngày 25/10/2017, Báo Điện tử Giáo dục Việt Nam đã đăng bài Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết: Mỗi trường sẽ có quyền chọn riêng bộ sách giáo khoa, nội dung bài báo xoay quanh chương trình sách giáo khoa mới.

Trong bài viết này, phóng viên Thùy Linh đã đặt nhiều câu hỏi với thầy và được thầy trả lời.

Trong đó, chúng tôi đặc biệt lưu tâm đến các môn học tích hợp, dù đã mường tượng ra vấn đề nhưng hình như nó vẫn còn mông lung lắm, dù thời điểm đưa sách giáo khoa mới đang đến rất gần.

Thầy Thuyết nói rằng:

“Chương trình mới về cơ bản kế thừa chương trình hiện hành nhưng số lượng các môn học ở cả 3 cấp học đều giảm so với chương trình hiện hành. Về môn học mới thì chỉ có 2 môn tích hợp ở Trung học cơ sở là: Lịch sử và Địa lý; Khoa học tự nhiên”. [1] 

Vậy, nếu ta cứ nhìn vào 2 môn học mới là Lịch sử và Địa lý; Khoa học tự nhiên đang là 5 môn học đơn môn, bây giờ gộp thành 2 môn thì rõ ràng nó đã giảm về số lượng.

Thế nhưng, thầy nói:

Trường nào chưa có giáo viên đảm nhiệm được các môn tích hợp, mỗi môn học tích hợp sẽ do 2 hoặc 3 giáo viên phối hợp thực hiện, mỗi giáo viên dạy một học phần phù hợp với chuyên môn của mình”. [1]

Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết: “Môn tích hợp sẽ do 3 giáo viên dạy”

Vậy theo thầy thì đây là giảm hay sao? Nếu “tích hợp” các môn lại thành một môn mà giảm được nội dung môn học, giảm được thời lượng giảng dạy và học tập thì mới gọi là giảm.

Còn nếu mà giảm môn nhưng nội dung và số tiết học vẫn vậy, vẫn là 2-3 người dạy một môn “tích hợp” thì vô hình trung có phải làm rối rắm thêm sao?

Chúng tôi còn nhớ, tháng 8/2015, khi trả lời báo chí về chương trình giáo dục mới, chính thầy đã khẳng định việc tích hợp các môn học là việc “thực hiện không dễ”.

Bởi, theo thầy: “Điều tôi băn khoăn là điều kiện để thực hiện. Bởi vì chúng ta đặt vấn đề học tích hợp vật lý, hóa học thành khoa học tự nhiên...

Vấn đề đặt ra là ai là người viết sách? Hiện chúng ta chưa có chuyên gia tích hợp mà chỉ có chuyên gia từng môn học”.[2]

Vậy xin được hỏi thầy Tổng chủ biên, từ tháng 8/2015 đến nay Bộ Giáo dục và Đào tạo đã kịp chuẩn bị xong đội ngũ "chuyên gia tích hợp" rồi sao? 

Nếu quả thực như vậy thì đây thật là điều vi diệu.

Chúng tôi rất muốn được diện kiến, học hỏi từ các "chuyên gia tích hợp" này, vì đến bây giờ những giao viên đứng lớp vẫn chưa hình dung ra cách "tích hợp" Lý - Hóa - Sinh như thế nào.

Ngoài khó khăn của việc chưa có chuyên gia “tích hợp” viết sách thì thầy cũng đã băn khoăn:

“Thứ hai là người dạy, hiện nay các trường sư phạm vẫn đào tạo giáo viên theo từng môn. Ai là người sẽ dạy được môn tích hợp, đó là câu chuyện rất khó.

Dĩ nhiên để thực hiện điều này ngay từ lúc này các trường sư phạm sẽ phải thay đổi phương thức đào tạo.

Đề nghị Giáo sư - Tổng chủ biên giải thích thêm về tích hợp 1 sách 3 thày

Nhưng để thay đổi như vậy phải có nội dung, mà hiện nay nội dung tích hợp chưa có, vì vậy cũng chưa thể có giáo trình dạy tích hợp ở trường sư phạm”. [2]

Người viết còn nhớ, trên chính Báo Điện tử Giáo dục Việt Nam này đã diễn ra những trao đổi sôi nổi về tích hợp giữa những người đứng lớp với Giáo sư Tổng chủ biên và các thầy soạn chương trình mới về "tích hợp".

Qua nội dung trao đổi, cho đến nay Giáo sư Tổng chủ biên cũng như chủ biên môn học "tích hợp" Khoa học Tự nhiên - Phó Giáo sư Mai Sỹ Tuấn chưa thể đưa ra bất kỳ ví dụ cụ thể nào về "tích hợp" Lý - Hóa - Sinh thành Khoa học Tự nhiên.

Điều đó có thể hiểu là đến nay nội dung tích hợp 3 môn này thành 1 chưa có?

Ấy vậy nhưng cũng chính thầy Tổng chủ biên mới đây trả lời rất nhẹ nhàng và rõ ràng:

Nếu Quốc hội đồng ý điều chỉnh thời gian áp dụng chương trình mới ở cấp Trung học cơ sở từ năm học 2020 – 2021 thì từ nay đến đó còn gần 3 năm, kịp đào tạo văn bằng 2 cho những giáo viên trẻ, có nguyện vọng đi học”. [1]

Nội dung tích hợp chưa có, vậy phải chăng các thầy sẽ trang bị cho những giáo sinh tương lai "phương pháp tích hợp" các thầy vẫn nói lâu nay mà giáo viên đứng lớp chúng tôi vẫn không hình dung nổi, để họ tự "tích hợp" khi giảng dạy? 

Hơn nữa, mới chỉ 5 tháng trước thôi, Giáo sư còn kiến nghị triển khai sách giáo khoa mới lớp 1 từ 2018 và thực nghiệm sách giáo khoa lớp 2, lớp 6 và lớp 10. [3]

Nay nếu Quốc hội không đồng ý lùi thì các thầy vẫn làm được, nhưng chúng tôi không hiểu các thầy sẽ làm thế nào?

"Chuyên gia tích hợp" chưa có, "nội dung tích hợp" cũng chưa mà vẫn làm được, thế mới tài.

Cũng trong lần trao đổi đó, thầy đã từng băn khoăn về cơ sở vật chất:

“Điều kiện khó thực hiện nữa là cơ sở vật chất của các trường như thế nào?

Cho đến nay chúng ta biết ở các thành phố, nhất là thành phố lớn đất chật người đông, các lớp học rất đông học sinh, giáo viên áp dụng phương pháp dạy học tích cực rất khó.

Tích hợp “1 sách 3 thày”, Ban soạn thảo càng ngày càng rối

Ngược lại, ở miền núi lớp học vắng nhưng cơ sở vật chất nghèo nàn, điều kiện học tập như thế là thách thức đối với giáo viên khi thực hiện chương trình”. [2]

Những “khó khăn” ngày trước thầy nêu đã nhận được sự đồng tình của nhiều người, bởi thầy nói, đánh giá, nhìn nhận vấn đề lúc ấy có tính bao quát và khách quan hơn bây giờ rất nhiều.

Phải chăng, giờ đây, khi là Tổng chủ biên chương trình mới thì thầy thấy nó “dễ” hơn?

Chính vì vậy mà khi trả lời về vấn đề các môn học “tích hợp” tới đây thì thầy đều trả lời một cách rất “nhẹ nhàng” như chẳng hề có khó khăn gì. 

Thầy cũng biết đấy, lương giáo viên trẻ ba cọc ba đồng mà lại tiếp tục đi học văn bằng 2 mấy năm trời..! Chỉ nghĩ đến đó thôi chắc nhiều giáo viên “trẻ” chúng tôi cũng toát mồ hôi vì …sợ.

Rõ ràng với cách trả lời của thầy sẽ tạo nên sự hoài nghi cho dư luận về tính khả thi của các môn “tích hợp” trong chương trình sách giáo khoa mới tới đây.

Không chỉ hoài nghi cho môn học mà dư luận cũng hoài nghi về cách phát biểu của thầy Tổng chủ biên chương trình.

Bởi, cứ như chính thầy Thuyết từng nói trước đây:

Giáo trình dạy tích hợp ở trường sư phạm phải có nội dung cụ thể, chứ không đơn giản là một sinh viên vừa học Lý vừa học Hóa, tự sinh viên đó tổng hợp lại thành một cái gì đó gọi là tích hợp”. [2]

Với cách trả lời đầy mâu thuẫn với trước đây như vậy chúng ta có thể hình dung đến chuyện khó khăn của các môn tích hợp từ khi nó chưa bắt đầu.

“3 thầy 1 sách, dạy một môn”, kế hoạch do giáo viên và nhà trường chủ động

Là giáo viên đang trực tiếp giảng dạy chúng tôi có thể mường tượng ra nhiều những khó khăn ở phía trước.

Bởi mỗi môn học có một vai trò, chức năng, nhiệm vụ khác nhau.

Rồi đây, học sinh sẽ học tiết học đó như thế nào, tiếp cận ra sao, thi cử ra sao khi một môn học có nhiều đơn môn, vừa riêng, lại vừa dạy theo chủ đề?

Rõ ràng cách giải thích của những người biên soạn sách giáo khoa mới đang còn chung chung và vô cùng rối rắm! Thậm chí chính các thầy cũng chưa hình dung nổi về một bài học tích hợp Lý - Hóa - Sinh sẽ như thế nào?

Việc gộp một số đơn môn thành những môn học mới để gọi thành cái tên rất mới là “tích hợp”, sau đó lên cấp 3 lại tách nó ra, xin hỏi thật thầy Thuyết và những người đang biên soạn chương trình, sách giáo khoa mới, như thế có thực sự phù hợp?

Có lẽ, những khó khăn trong việc “tích hợp” ở bậc trung học cơ sở sẽ còn rất nhiều và những bất cập sẽ nảy sinh trong quá trình thực hiện sẽ còn lắm lắm.

Việc gộp nhiều môn học cũ thành 1 môn học mới xem chừng vẫn còn lắm những gian nan và chông chênh ở phía trước.

Vì thế, Ban soạn thảo cần cân nhắc kĩ càng, thấu đáo. Sự thành công nào cũng được bắt đầu từ kế hoạch, sự chuẩn bị thấu đáo của những người thực hiện nhiệm vụ.

Vai trò của những người tiên phong, đứng đầu mỗi môn học cần phải thể hiện bản lĩnh và trách nhiệm trước những quyết định của mình. Dù “tích hợp” hay “tích phân” cũng phải đặt quyền lợi, hiệu quả của người học, của đất nước lên trên tất cả.

Tài liệu tham khảo:

[1]http://giaoduc.net.vn/Giao-duc-24h/Giao-su-Nguyen-Minh-Thuyet-Moi-truong-se-co-quyen-chon-rieng-bo-sach-giao-khoa-post180673.gd

[2]http://dantri.com.vn/giao-duc-khuyen-hoc/chuong-trinh-giao-duc-moi-thuc-hien-khong-de-20150808073123288.htm

[3]http://vietnamnet.vn/vn/giao-duc/nguoi-thay/kien-nghi-day-dai-tra-chuong-trinh-giao-duc-pho-thong-moi-o-lop-1-tu-nam-2018-370700.html

Nhật Duy
Từ khóa :
Tổng chủ biên chương trình giáo dục phổ thông mới , Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết , dạy tích hợp , sách giáo khoa tích hợp , giáo viên , học sinh
Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết có đang tự mâu thuẫn về 2 môn học tích hợp?
Chủ đề : Đổi mới Giáo dục
Chủ đề : Góc nhìn Giáo dục
Chủ đề : Chuyên gia giáo dục viết
Bình luận
"Ảo thuật"
6

Khái niệm “mới” về “tích hợp” của Chương trình GDPT tổng thể được hiểu là: “3 môn “nhốt gọn” lại thành 1 môn để “phân hóa” “1 thầy” thành “3 thầy” dạy “1 môn mới”, khái quát lại bằng “công thức” sau: “3 → 1 → 3”. Điều đó nghĩa là gì? “Ảo thuật” xin thưa, điều đó cảnh báo rằng - “sau một hồi” Chương trình GDPT tổng thể lại trở về điểm xuất phát (“3”)! Cảm ơn tác giả Nhật Duy và Báo ĐT GDVN.

le anh
7

Cac ong toan noi linh tinh. O Duc, Uc, Nhat, My,...nguoi ta chi tich hop den lop 4, lop 5 tro len lai day theo mon hoc. Cac nuoc khac van con nguyen mon hoc va chi tich hop o mot so chu de. O Thuyet nguyen la gv tieu hoc, ma tieu hoc thi 1 GV day tat ca cac mon. Vay tu tuong do duoc ap dat cho chuong trinh moi. Toi k thay o dat nuoc nao xay dung chuong trinh lai phu thuoc hoan toan vao may nguoi, cach lam nguoc. Dong y phai co TCB nhung TCB la dieu hanh va tap hop cac y kien, cac duong huong tu cac nha kh chuyen gia, gv va xa hoi chu k phai TCB di tap hop vai nguoi roi xay dung ct giao duc.

hong@gmail.com
7

Sự phân chia khoa học thực nghiệm thành ba phân môn Vật lý, Hóa học và Sinh học độc lập là thành tựu to lớn của nhân loại, tạo điều kiện cho khoa học phát triển theo hướng chuyên, sâu. Quá trình dạy học trước hết phải làm cho học sinh nắm vững kiến thức và kỹ năng cơ bản của từng bộ môn khoa học, trên cơ sở đó phát triển năng lực tư duy tích hợp (nghĩa là dùng nhiều kiến thức trong cùng một môn hoặc nhiều môn học, để xử lý đúng các hiện tượng và phát hiện các quy luật trong tự nhiên). Những nội dung cần tích hợp (như năng lượng) cần thiết phải ghi rỏ trong hướng dẩn giảng dạy. Chứ không thể là in chung nhiều bộ môn vào trong một quyển sách, để gọi là “môn Tích hợp”. Tôi mong rằng những người biên soạn đừng tự ái mà biện bạch cho cách làm "trái khoái" của mình.

Nguyễn Mạnh Cường
5

Tích hợp trên cơ sở đã tính toán,chuẩn bị kỹ lưỡng từ cơ sở vật chất đến giáo viên là điều tốt nhưng không được nôn nóng. Đổi mới thì trước hết phải là tư duy của người cầm trịch rồi mới đến các thày cô giáo và nhân dân. Khi còn kiểu làm tùy hứng, cảm tính mà không làm thận trọng, không chuẩn bị chu đáo thì thất bại là điều nhìn thấy trước. Phải chăng dạy 1bài cần 3 giáo viên? Mà 3 giáo viên cũng không nếu hồn vì không ai đi trộn cháo với cơm mà ăn cả. Khi tổng chủ biên còn loay hoay chưa tưởng tượng ra chương trình, phương pháp,cách thức thực hiện mà vội vã triển khai thì không phải là đổi mới. Đó chỉ là thay đổi cái cũ tồi bằng cái khác tồi tệ hơn.

Giáo làng
5

Một tỉ like cho Dân Nguyễn và tỉ like nữa cho Võ Trọng Bản.

Bình Minh
4

Tôi kinh nhất cải cách rồi, cứ liên miên, con trẻ và cả những người trực tiếp đứng lớp cực khổ vô cùng, các vị chỉ ngồi phòng lạnh nghĩ cái xa vời thôi, trong khi đó cái cần là kĩ năng sống của trò, cuộc sống hiện tại của giáo viên các vị nên cải cách trước đã.

Bùi Minh Thuận
2

Mong Hội đồng soạn thảo chương trình hãy công bố tất cả để mọi người đọc và góp ý, tránh độc quyền như lần cải cách trước.

Nguyễn Hoàng Sơn
2

Vấn đề GD lâu nay đang gặp những khó khăn chưa giải quyết được, chương trình mới lại tạo ra khó mới càng làm khó cho Ngành GD, rối bời nay càng rối bời hơn. Thầy Thuyết đang cố tình ngụy biện cho chương trình mới do ông đứng chủ. Càng giải thích càng thấy lòi ra vết sơn mới trên chiếc cầu cũ, không biết nó sẽ gãy đổ lúc nào vì nó đang rối rắm hơn bao giờ hết, chương trình mới chưa đưa ra được minh triết cho vấn đề GD của Việt Nam, nói đến nó lại nhớ cải cách chữ viết năm xưa. Nên điều chỉnh kịp thời, hoặc viết lại khi đang có thể.

Xem thêm bình luận
Tin khác