Từ điển tiếng Việt: "Đền là Chỗ vua ở", có ai tin được không?

Giáo dục 24h

Hồng Nhung

(GDVN) - Không chỉ có Từ điển Tiếng Việt của Vũ Chất, trên thị trường còn xuất hiện nhiều cuốn từ điển tương tự với cách giải thích khó hiểu, thậm chí sai sự thật...

Vừa qua, xã hội bàng hoàng về một cuốn từ điển Tiếng Việt dành cho học sinh của tác giả Vũ Chất với nhiều cách giải thích từ ngô nghê, khó hiểu, thậm chí không đúng, sai sự thật. 

Tuy nhiên không chỉ có Từ điển Tiếng Việt của tác giả Vũ Chất, trên thị trường sách còn xuất hiện nhiều cuốn từ điển tương tự với cách giải thích nghĩa "độc và lạ" không kém.

Theo thông tin từ trang cá nhân của anh Hoàng Tuấn Công (Thanh Hóa) có chia sẻ, không chỉ có cuốn Từ điển Tiếng Việt dành cho học sinh của tác giả Vũ Chất mắc nhiều lỗi, mà các cuốn Từ điển Tiếng Việt dành cho học sinh lớp 1,2,3 và lớp 4, lớp 5 của hai tác giả Khắc Trí – Trọng Tấn do Nhà xuất bản Đồng Nai phát hành cũng có nhiều lỗi.

Anh Công có chia sẻ một số lỗi sai trong cuốn từ điển như sau:

Ai điếu (dt) Bài văn chia buồn với người đã chết.

Ẩy (đgt) 1.Xúi giục. Ẩy mèo bắt chuột.

Bắc thang (đgt) Xúi giục, giúp đỡ. Bắc thang cho con leo.

Bắt rể (đgt) Đem  rể về nuôi tại nhà mình.

Bần đạo (dt) Kẻ đạo sĩ nghèo.

Bỡn (đgt) Đùa một cách không nghiêm chỉnh.

Cảnh giác (đgt) Báo cho biết trước, thức tỉnh.

Chết (đgt) Hết sống.

Chị (dt) Người con gái cùng cha, cùng mẹ sinh ra trước mình

Anh chị (dt) (lóng) Đàn anh sừng sỏ trong bọn lưu manh

……

Để xác minh thông tin, phóng viên Báo Giáo dục Việt Nam đã khảo sát tại các hiệu sách trên phố Đinh Lễ, phố Trần Quốc Hoàn (hai phố bán nhiều sách của Hà Nội) và tìm được các cuốn từ điển này. Sau khi xem nội dung, xác nhận thông tin đúng như những gì mà anh Hoàng Tuấn Công đã phát hiện.

Để kiểm chứng, chúng tôi đã khảo sát tại Hà Nội cuối tuần qua và đã tìm được cuốn Từ điển Tiếng Việt dành cho học sinh lớp 1,2,3 có in ở mặt sau do NXB Đồng Nai cấp ngày 25/4/2014 với nhiều lỗi như nêu trên.

Từ điển Tiếng Việt dành cho học sinh lớp 1,2,3 và lớp 4,5 được NXB Đồng Nai phát hành. Ảnh: Hồng Nhung

Bắc thang (đgt): Xúi giục, giúp đỡ. Bắc thang cho con leo

Một số từ dẫn trong cuốn Từ điển Tiếng Việt dành cho học sinh của hai tác giả Khắc Trí và Trọng Tấn. Ảnh Hồng Nhung

Bắt rể (đgt): Đem rể về nuôi tại nhà

Cào cấu (đgt): Cào và cấu

Một số từ dẫn trong cuốn Từ điển Tiếng Việt dành cho học sinh của hai tác giả Khắc Trí và Trọng Tấn. Ảnh Hồng Nhung

Cổ kính (tt): Rất cổ với vẻ y nghi. Tòa nhà cổ kính

Chờm (đgt): Áp vào da thịt một vật gì cho bớt đau. Chờm nước nóng (Trong khi cũng trong cuốn từ điển này, từ “Chườm” được giải thích “Áp vật nóng hoặc lạnh vào da để làm giảm đau hoặc giảm sốt. Chườm nước nóng”)

Dờn (tt): Có màu xanh mét. Nước da xanh dờn

Dằng co (đt): Lôi kéo dây dưa không dứt 

Đền (dt): Chỗ vua ở, chỗ thờ phụng lớn. Đền đài

Ếch (dt): Loại nhái mình lớn, thịt ngon. Chụp ếch

Một số từ dẫn trong cuốn Từ điển Tiếng Việt dành cho học sinh của hai tác giả Khắc Trí và Trọng Tấn. Ảnh Hồng Nhung

Nhái (dt): Loại ếch nhỏ. Nhái bén

Một số từ dẫn trong cuốn Từ điển Tiếng Việt dành cho học sinh của hai tác giả Khắc Trí và Trọng Tấn. Ảnh Hồng Nhung

Bậy bạ (tt): Quá sai lầm, xấu hổ

Ca khúc (dt): Bài hát ngắn gọn, mạch lạc

Thậm chí có những từ được giải thích với một nghĩa duy nhất gây sự khó hiểu:

Anh em (tt): Những người cùng một thế hệ có quan hệ ruột thịt với nhau. Nhà có hai anh em.

Anh chị (dt) (lóng): Đàn anh sừng sỏ trong bọn lưu manh

Bách diệp (dt): trắc bách diệp

Bảnh mắt (đgt): Bảnh mắt thức dậy. Mới bảnh mắt ra đã đi chơi

Tâm thần (dt): Tâm trí, tình thần. Tâm thần bấn loạn.

Tấm lòng (dt): Bụng dạ. Tấm lòng son sắt.

......

Sự khó hiểu của cuốn từ điển này còn thế hiện ngay ở sự thiếu thống nhất giữa bìa sách "Từ điển Tiếng Việt dành cho học sinh lớp 1,2,3" và ở phần dẫn lời Nhóm biên tập ngay trang 3: “Do yêu cầu của học sinh lớp 2 & 3, chúng tôi biên soạn cuốn “Từ điển Tiếng Việt dành cho học sinh lớp 2&3” mong góp thêm một phần nào mong muốn của quý độc giả”. 

Không chỉ có cuốn Từ điển Tiếng Việt 1,2,3, hai tác giả Khắc Trí và Trọng Tấn còn là đồng tác giả của hai cuốn từ điển đã xuất bản “Từ điển Tiếng Việt dành cho học sinh lớp 4” và “Từ điển Tiếng Việt dành cho học sinh lớp 5” của NXB Đồng Nai phát hành 2014.

Trong hai cuốn từ điển xuất bản sau (lớp 4,5) có lặp lại toàn bộ những cái sai của cuốn trước (lớp 1,2,3), bổ sung thêm từ mới nhưng nhiều từ vẫn giải thích sai hoặc không chính xác.

Còn nhớ, trước vụ Từ điển Tiếng Việt của tác giả Vũ Chất, PGS.TS Phạm Văn Tình (Viện Từ điển học và Bách khoa thư Việt Nam) từng bày tỏ quan điểm rằng: "Từ điển là một trong những công cụ tra cứu đòi hỏi sự chuẩn xác và có tính điển mẫu, về giải thích, về chính tả đến việc chọn lựa từ. Đối với mọi người trong xã hội đã cần cẩn thận, thì nhóm đối tượng là học sinh thì cần phải làm cẩn thận hơn".

Vậy mà với 3 cuốn từ điển trên, đối tượng được hướng đến là học sinh, cụ thể là học sinh tiểu học từ lớp 1 đến lớp 5, không hiểu hai tác giả Khắc Trí và Trọng Tấn dựa vào cơ sở nào để giải thích nghĩa các từ, vai trò của cơ quan thẩm định và xuất bản ở đâu khi những cuốn từ điển không đúng chuẩn mực, sai sự thật vẫn được lưu hành rộng khắp. 

Từ khi phát hành đến giờ, không biết có bao nhiêu học sinh đã đọc và ghi nhớ những gì được viết trong ba cuốn từ điển này, cũng không thể hình dung hậu quả từ cách hiểu sai, không đúng có thể xảy ra?....

Cuốn “Từ điển Tiếng Việt dành cho học sinh” của tác giả Vũ Chất được báo chí phản ánh có rất nhiều sai sót, định nghĩa “ngây ngô” nhưng vẫn được đội ngũ biên tập viên và quản lý xuất bản để in lại dưới logo của nhiều nhà xuất bản và tồn tại suốt 13 năm qua.

Một số từ trong cuốn từ điển trên được giải thích như sau: Đồn trưởng là trưởng đồn; Lâu đài là lầu và đền đài; Thơ ngây là ngây thơ; Cào cấu: vừa cào vừa cấu; Nắn bóp: nắn và bóp; Bế mạc: hết dứt buổi hát...

Ngày 17/10/2014, Cục Xuất bản, In và Phát hành – Bộ TT&TT cũng đã ban hành Quyết định số 4763/QĐ-CXBIPH và Quyết định số 4764/QĐ-CXBIPH thu hồi và tiêu hủy cuốn sách “Từ điển tiếng Việt dành cho học sinh” của tác giả Vũ Chất, đề tên NXB Trẻ và NXB Thanh niên. 

(Tổng hợp)

Hồng Nhung
Từ khóa :
từ điển tiếng việt , từ điển gây sốc , từ điển , NXB Đồng Nai , từ điển giải thích ngô nghê , tác giả Vũ Chất , PGS TS Phạm Văn Tình , viện từ điển học , từ điển học sinh , từ điển dành cho học sinh lớp 1 , 2 , 3
Từ điển tiếng Việt: "Đền là Chỗ vua ở", có ai tin được không?
Chủ đề : Góc nhìn Giáo dục
Chủ đề : Tiêu cực trong giáo dục - đào tạo
Chủ đề : Kinh nghiệm giáo dục
Viết bình luận của bạn về bài viết này ...
Phan Lưu An
0

Trước 1975, làm gì có từ điển của Vũ Chất ở miền Nam. Cái này ai đó mạo nhận, lấy tên giả để qua mặt nhà xuất bản. Vì thấy có tuổi thọ dài nên nhà xuất bản bị lầm. Tôi ở miền Nam trước 1975, và có rất nhiều từ điển nhưng không hề biết đến ai là Vũ Chất chuyên biên soạn từ điển cả. NÓi chung, lai lịch tác giả đã đáng ngờ rồi.

Minh cận
1

Nội dung bài báo nếu rõ những sai phạm trong quá trình in ấn, phát hành đồng thời nêu những tác hại khôn lường cho học sinh do những kiến thức lệch lạc từ tài liệu này. Tôi nhất trí và hoan nghênh những vấn đề bài báo đã nêu.

Nguyễn bất Bình
1

Ngay tác giả cuốn sách giáo khoa tin học 12 còn chưa hiểu được nghĩa đúng của từ wizard để dạy cho học sinh thì khi làm từ điển tin học sẽ còn rất nhiều chỗ sai là phải.Bộ giáo dục đã có anh hùng nào biết đâu mà còn đòi soạn sách giáo khoa? Ngay đên cái tên bộ môn tin học cũng làm cho học sinh hiểu sai về tin học? Thà rằng nói là môn làm quen với máy tính còn hơn gọi nó là môn tin học.?

Nguyễn Việt Đông
1

Tôi phải thừa nhận rằng thị trường sách Miền nam rất phát triển, nhạy bén theo cơ chế thị trường, nhưng nói thật là cần phải xem lại những cuốn sách mang tính hàn lâm, học thuật do một số đơn vị ở Miền nam xuất bản, điển hình là 2 cuốn từ điển vừa rồi. Nhiều khi cuốn sách cùng nội dung, cùng tác giả họ chỉ sửa lại tên gọi rồi xuất bản đem bán láy tiền, chả hiểu kiểm duyệt kiểu gì nữa?

ebycka
0

Vậy còn bao nhiêu cuốn sách kém chất lượng đang đầu độc học sinh nữa đây hả trời . Làm giáo dục thì cần có đạo đức Không thể chỉ là thu hồi và tiêu hủy không được , cơ quan nào cấp phép cho xuất bản cần đưa ra ánh sáng

Hồng Thanh Mai
3

Ai không tin chứ tôi thì tin tất cả những chuyện này! Chuyện 34 ngàn tỷ thoắt cái thành 700 tỷ là sự thật thì mấy chuyện này là hoang đường chắc? Trên cao chót vót còn thế sao dưới đáy không lập lờ đánh lận được? Đừng mất công bới móc mà làm gì?

Văn Hiến
1

vô văn hóa vô cùng...

minh khoa
1

Đau đớn quá. mấy ông này chắc "ngu có gia phả" rồi. Cho học lại tiếng việt thôi...

Xem thêm bình luận
Tin khác