Xã hội đang cản trở tính tự giác của giới trẻ

Giáo dục 24h

TS. Nguyễn Tùng Lâm

(GDVN) - “Bệnh thành tích” của xã hội hiện nay là một cản trở đến sự tự giác của giới trẻ?

Ý thức tự giác của lớp trẻ được hình thành từ sự tiếp thu kết quả giáo dục của gia đình nhà trường kết hợp với bản tính và năng lực cá nhân riêng có của mỗi người. Nhưng vai trò của môi trường, của xã hội không phải không có tác dụng to lớn cả về mặt tích cực lẫn hạn chế.

“Thời thế có thể tạo nên anh hùng” nhưng cũng có thể “lôi tuột” mọi người vào những ngõ khuất. Vậy xã hội chúng ta hiện nay đang đưa thế hệ trẻ Việt Nam đến “đài vinh quang, sánh vai với các cường quốc năm châu” như thế nào và cũng đang góp phần cản trở sự tự giác của giới trẻ ra sao?

Báo điện tử Giáo dục Việt Nam nhận được bài viết của TS. Nguyễn Tùng Lâm, Chủ tịch Hội tâm lý giáo dục học Hà Nội về nội dung trên, với góc nhìn từ tâm lý học và xã hội học có thể thấy hiện tượng trên được xét ở nhiều góc độ. 

Bài viết nguyên văn của TS. Nguyễn Tùng Lâm về những điều mà xã hội đang vô tình hay hữu ý cản trở sự tự giác của giới trẻ ngày nay, chúng tôi xin phép đăng tải bài viết này như một lời cảnh báo trước thực trạng trên. 

Giới trẻ chưa được xã hội tôn trọng thực sự

Công tác quản lý xã hội của Việt Nam tuy có nhiều tiến bộ nhưng vẫn còn nhiều bất cập, nhiều hạn chế, thiếu tính chuyên nghiệp nên các biểu hiện tiêu cực của xã hội luôn có mảnh đất bùng phát dễ làm cho “người ngay thẳng thường thua thiệt”.

An toàn thực phẩm thường xuyên đe dọa người dân, hàng giả, hàng nhái tràn lan, siêu thị nơi người dân đặt niềm tin cũng tràn lan hàng giả, phân bón giả làm thiệt hại mùa màng, khốn khổ bao người nông dân, các công trình xây dựng bị bớt xén, kém chất lượng…

TS. Nguyễn Tùng Lâm -Chủ tịch Hội tâm lý giáo dục học Hà Nội. Ảnh Nguyễn Khánh

Trong một môi trường sản xuất, kinh doanh và hành chính công quyền như vậy, giới trẻ mới lao vào lập thân lập nghiệp sao không chịu ảnh hưởng. Khoa học quản lý ở từng doanh nghiệp, người ta chịu học tập, có nhiều cải tiến không thua kém các nước nhưng khoa học quản lý xã hội, quản lý liên ngành, quản lý hành chính của các cơ quan nhà nước để quản lý xã hội chúng ta chưa chịu học hỏi, nghiên cứu và cải tiến để công tác quản lý xã hội đi vào nề nếp, hiệu quả, tạo ra những an lành cho mỗi người dân.

Quản lý xã hội bằng bộ máy quản lý của các ngành, các cấp đã yếu, chúng ta lại chưa biết quản lý song song cả hai mặt cả pháp luật và đạo đức xã hội.

Chúng ta phải biết vận dụng cả sức mạnh của pháp luật cũng như đạo đức xã hội để quản lý xã hội. Tóm lại chúng ta nhiều khi lại để những mặt tiêu cực của đạo đức xã hội lấn át.

Và việc thực thi pháp luật của chúng ta chưa nghiêm, chúng ta chưa lấy việc thực thi pháp luật để duy trì trật tự xã hội, làm cơ sở xã hội phát triển. Chúng ta để những chuyện “ngang tắt dễ phát triển”. Với môi trường xã hội như vậy thì tài năng, sự trung thực hoặc khuynh hướng tích cực của giới trẻ chỉ có thể phát huy được khi họ thật sự có bản lĩnh, có tài năng hoặc phải có người tài năng, bản lĩnh dẫn dắt giúp đỡ mới có cơ hội phát triển.

Điều nữa, giới trẻ chưa được xã hội thật sự tôn trọng, tin tưởng, khích lệ. Giới trẻ khi chưa đủ kinh nghiệm, bản lĩnh thường chưa mạnh dạn nên không được những người đi trước tạo điều kiện, tin tưởng giao việc họ sẽ khó có dịp được thử thách, được học tập và phát huy hết khả năng của mình tất nhiên căn bệnh rụt rè, thiếu tự tin và không mạnh dạn sẽ đến một cách tự nhiên với lớp trẻ. Nếu thiếu tự tin giới trẻ sẽ không thể chủ động sáng tạo.

Hiện nay Trung Ương Đoàn đang có nhiều phong trào như thanh niên tình nguyện, hoặc những công trình thanh niên là cách làm hay, tạo môi trường để giới trẻ được thử thách, được khẳng định và được chủ động sáng tạo cống hiến.

Những tấm gương  thanh niên chủ động sáng tạo. Trung ương Đoàn biểu dương trong dịp 26.3 cần được nhân rộng. Chỉ khi nào được tôn trọng, tin tưởng, khích lệ giới trẻ mới tự giác chủ động, sáng tạo được và nếu có thất bại, có sai sót với lớp trẻ cũng là bình thường tạo điều kiện lớp trẻ ngã đâu, đứng dậy ở đấy. Thất bại phải được coi là những bài học quý để giới trẻ trưởng thành.

“Bệnh thành tích” hủy hoại tính tự giác

“Bệnh thành tích” của xã hội hiện nay cũng là một cản trở đến sự tự giác của giới trẻ?

Phong trào thi đua yêu nước trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ đã phát huy hiệu quả đã động viên sức người, sức của cho sự nghiệp giải phóng dân tộc nhưng trong điều kiện hiện nay nhiều mặt tiêu cực xã hội tác động, “bệnh thành tích” ra đời dễ tác động tính trung thực của lớp trẻ, tạo gương xấu cho lớp trẻ lôi kéo lớp trẻ vào những thành tích ảo không chỉ tác hại đến nếp sống trung thực, tự giác mà quan trọng không tạo lớp trẻ có khả năng, có năng lực thật, có nghị lực vượt qua những khó khăn.

Từ thiếu năng lực sẽ dẫn đến mất niềm tin, mất tự tin. Mất khả năng này lớp trẻ không thể tiến xa, không thể nảy sinh những việc làm tự giác theo hoài bão ước mơ của mình.

Đặc biệt “bệnh thành tích” trong các nhà trường hiện nay cũng dễ lấy đi của lớp trẻ nhiều phẩm chất và năng lực để lớp trẻ của chúng ta là người tự tin có bản lĩnh đủ năng lực để chủ động sáng tạo, có lẽ nhà trường cũng nên bỏ kiểu thi đua chạy theo thành tích ảo và bỏ luôn cả nhiều khẩu hiệu trống rỗng.

Xã hội chúng ta chưa chú trọng áp dụng những tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ để cải tiến nâng cao chất lượng công việc của mỗi đơn vị. Lớp trẻ là những người mới tiếp thu kiến thức còn nhiệt tình, có sức khỏe nếu mỗi đơn vị coi việc đưa lớp trẻ vào những công việc cải tiến kỹ thuật, hướng dẫn lớp trẻ vận dụng những tiến bộ khoa học kỹ thuật vào công việc của mình chắc chắn lớp trẻ không chỉ có thêm kiến thức, thêm tự tin và tạo động lực thi đua sáng tạo cho lớp trẻ là điều quan trọng.

Việc chúng ta thay đổi quan điểm, cách nhìn sẽ tạo cho lớp trẻ được chủ động, tích cực, sáng tạo theo đúng khả năng của mình.

Tóm lại sự tự giác, chủ động, tích cực của giới trẻ là do năng lực, bản lĩnh và những hoài bão ước mơ của tuổi trẻ mỗi người sẽ có vai trò quyết định nhưng nó sẽ chỉ nảy sinh trong quá trình dấn thân, trải nghiệm cuộc sống của giới trẻ nhưng những mặt trái của xã hội cũng là những cản trở, lớp trẻ cần ý thức nhận biết để tự vượt qua, khẳng định mình, tích cực tham gia cống hiến cho xã hội.
TS. Nguyễn Tùng Lâm
Từ khóa :
Giáo dục , giới trẻ , tính tự giác kém , Hà Nội , Nguyễn Tùng Lâm.
Xã hội đang cản trở tính tự giác của giới trẻ
Chủ đề : Góc nhìn Giáo dục
Chủ đề : Về Đề án đổi mới toàn diện GD
Chủ đề : Chuyên gia giáo dục viết
Viết bình luận của bạn về bài viết này ...
pham hoang chinh
0

Bệnh thành tích? Trên bắt ép thì dưới phải tuân theo chứ biết làm sao

hoàng văn dân
1

cả xã hội nói một đàng làm một nẻo thì làm gì có ai tự giác

Phan Chuyển
8

Đọc bài "Xã hội đang cản trở tính tự giác của giới trẻ" của TS Nguyễn Tùng Lâm tôi thấy chưa có sức thuyết phục?.Nói xã hội đang cản trở tính tự giải của lớp trẻ thì phải chỉ ra cụ thể xã hội là ai ? Còn bệnh thành tích đâu đã hẳn là căn bệnh phổ biến của xã hội Việt Nam mà nó chỉ tồn tại ở một số người lãnh đạo yếu kém nào đó gian dối làm được ít báo cáo làm nhiều thì cũng chỉ phù hợp với một số lớp trẻ nào đó cùng một duộc thôi chứ ? Nhận xét này không thực tế ? Muốn cho lớp trẻ tự giác thì điều kiện tiên quyết là lớp già hoặc người lãnh đạo phải gương mẫu và giữ kỷ luật nghiêm về mọi mặt. Nếu bệnh thành tích bị phát hiện mà được xử lý nghiêm và triệt để theo pháp luật (hoặc điều lệ của tổ chức) thì lớp trẻ có tự giác không ? Vấn đề không ở căn bệnh mà ở khi phát bệnh ta có trị tới nơi tới chốn không mà thôi ?

themanhvo@gmail.com
3

Hoan toan chinh xac

Xem thêm bình luận
Tin khác