Bộ trưởng Giáo dục không nên kêu gọi từ thiện!

Góc nhìn

TS. Dương Xuân Thành (Ban nghiên cứu và phân tích chính sách-Hiệp hội các trường CĐ-ĐH Việt Nam)

(GDVN) - Bộ muốn kiên quyết với các trường, trước hết phải cương quyết với chính đội ngũ cán bộ quản lý của mình.

Sống và làm việc theo pháp luật” là khẩu hiệu được kẻ vẽ, tuyên truyền khắp nơi.

Trong một đất nước pháp quyền, những người tuân thủ pháp luật chính là những người có đạo đức và ngược lại.

Nhiệm vụ của Nhà nước, của cơ quan quản lý là bắt buộc dân chúng, các pháp nhân… phải tuân thủ pháp luật.

Nói đến pháp luật phải nói lý trước, tình sau, cũng như nói người lãnh đạo phải là người tài đức: tài trước, đức sau.

Làm lãnh đạo phải vừa có tài vừa có đức (Ảnh: anninhthudo.vn).

Đức” là để cảm hóa, nhưng cảm hóa con người cần một quá trình, không thể ngay lập tức khiến kẻ có tội trở thành người lương thiện.

Chính vì thế để xã hội không hỗn loạn, cần phải dùng luật, chỉ có luật pháp mới ngay lập tức ngăn chặn tội phạm, khống chế tội phạm, trừng trị tội phạm, điều mà “đức” không làm được.

Trong phạm vi giáo dục, các hành vi giáo dục sẽ phải đi theo chiều ngược lại, dạy “đức” trước, dạy “tài” sau vì dạy “đức” cần rất nhiều thời gian, có thể là cả đời người, trong khi dạy “tài” chỉ cần 4-5 năm Đại học, thêm vài năm cho bậc Thạc sĩ, Tiến sĩ.

“Sâu” tiến sĩ và “canh” Giáo dục

Những ngày qua, ông Phùng Xuân Nhạ, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đề cập đến chuyện “văn hóa” các trường đại học tốp trên khi hạ điểm chuẩn xuống 15 điểm nhằm vơ vét thí sinh.

Ý kiến của Bộ trưởng Nhạ nhận được sự đồng tình của khá nhiều người trong và ngoài ngành.

Người viết lại có quan điểm hơi khác.

Là người đứng đầu cơ quan quản lý Nhà nước về giáo dục, Bộ trưởng Nhạ trước hết hãy nói đến lý, sau đó hãy nói đến tình.

Nói đến lý nghĩa là các trường Đại học, Cao đẳng được phép làm những gì mà pháp luật cho phép, nói cách khác, họ được quyền làm theo đúng quy chế tuyển sinh mà Bộ đã ban hành.

Dùng khái niệm “văn hóa, đạo đức” để khuyên nhủ các trường tốp trên đừng “tận thu” thí sinh không hề sai nhưng theo người viết đó chưa phải là cách hay nhất của lãnh đạo cơ quan quản lý Nhà nước về giáo dục.

Bộ có đầy đủ quyền hành và cơ chế khiến các trường không thể “tận thu”, vấn đề là Bộ có “dám” thực hiện hay lại “trăm cái lý không bằng một tí cái tình”?

Bộ Giáo dục và Đào tạo chắc chắn nắm được số lượng giảng viên, cơ sở vật chất của các trường, số sinh viên mà trường đang đào tạo.

Bộ cũng đã có quy định cụ thể về tỷ lệ sinh viên trên giảng viên theo các nhóm ngành.

Hiện nay, đang có sự nhập nhèm về lực lượng gọi là “giảng viên cơ hữu” trong cả trường công và trường tư.

Mang danh trường tốp trên mà ra sức vơ vét thí sinh là kém văn hóa

(GDVN) - Điều mà người ta sợ nhất trong cuộc đời không phải vì nghèo khó, mà là bị người khác đánh giá thấp về văn hóa ứng xử.

Rất nhiều bài báo đã nêu hiện tượng này, nhiều người đã kiến nghị giải pháp quản lý như thành lập ngân hàng dữ liệu về giảng viên đại học, bao gồm cả những người đã nghỉ hưu.

Bộ nên ban hành quy định, mỗi giảng viên, Phó giáo sư, Giáo sư chỉ được đăng ký cơ hữu tại một cơ sở giáo dục đại học, dựa vào ngân hàng dữ liệu giảng viên, Bộ cần kiểm soát chặt chẽ danh sách giảng viên của các trường theo tiêu chuẩn giảng viên đại học mà Luật Giáo dục Đại học quy định.

Khi làm đúng luật, sẽ có nhiều vấn đề được đưa ra ánh sáng như đội ngũ giảng viên cơ hữu trong không ít trường thiếu về số lượng, yếu về trình độ.

Đội ngũ lãnh đạo một số trường, khoa không thỏa mãn các tiêu chí tối thiểu về học hàm, học vị, thậm chí còn có trường hợp mạo nhận học vị, dùng văn bằng nước ngoài cấp không hợp chuẩn…

Điều duy nhất còn lại là Bộ có “dám” phạt và khi đã phạt có dám phạt thật nặng các trường vi phạm quy định hay không?

Vi phạm quy chế về tuyển sinh cũng giống như vi phạm Luật Giao thông, vì sao không quy định nâng mức phạt như ngành Công an đang làm?

Người viết xin kiến nghị:

Nhận diện “bộ phận không nhỏ” ngành Giáo dục

Thứ nhất, những trường, ngành không đảm bảo chất lượng đội ngũ giảng viên, cơ sở vật chất… phải bị đình chỉ tuyển sinh ngay lập tức.

Thứ hai, nếu tuyển sinh vượt tỷ lệ quy định từ 1-5% coi như vi phạm pháp luật, phải  dừng tuyển sinh năm tiếp theo.

Thứ ba, nếu vượt quá 5% thì ngoài bị dừng tuyển sinh còn kèm thêm hình thức kỷ luật người đứng đầu như cách chức Hiệu trưởng, Bí thư Đảng ủy…

Làm được việc đó, Bộ trưởng không cần kêu gọi các trường dừng “văn hóa tận thu” và dư luận cũng không chia thành hai nhóm, người khen, kẻ chê.

Tất nhiên, vì Bộ Giáo dục và Đào tạo không phải là chủ quản của nhiều trường nên muốn làm được điều này cần phải có tiếng nói của Chính phủ - “cơ quan chủ quản” của các bộ, ngành, tỉnh, thành phố.

Nhiều năm qua, theo dõi tình hình tuyển sinh của các cơ sở giáo dục đại học, có thể thấy Bộ Giáo dục và Đào tạo đã quá nương nhẹ các trường.

Điều gì ẩn sau sự nương nhẹ này không chỉ những người có trách nhiệm biết mà dư luận cũng “lờ mờ” cảm nhận.

Một trường Đại học công lập ngay trên địa bàn Hà Nội mà cả hai Hiệu phó đều chưa phải là Tiến sĩ, mục “ba công khai” bỏ trống không dám công khai bất cứ thông tin gì về học hàm, học vị đội ngũ giảng viên liệu có nên cho phép tuyển sinh?

Có thể Bộ trưởng Nhạ không thể chỉ mặt các Hiệu trưởng như nguyên Bộ trưởng Giao thông Đinh La Thăng thể hiện với nhà thầu Trung Quốc.

Nhưng sự kiên quyết của Bộ với lãnh đạo các trường thì không thể không làm cho dù “chủ quản” của họ là ai.

Nước Việt có bao nhiêu nhân tài?

Bộ muốn kiên quyết với các trường, trước hết phải cương quyết với chính đội ngũ cán bộ quản lý của mình.

Bao nhiêu chủ trương “trên trời” mà Bộ ban hành có làm cho ai mất chức hay bị kỷ luật?

Hình như công chức Bộ Giáo dục và Đào tạo luôn là những người gương mẫu nhất trong các Bộ, liệu điều này đúng với thực tế hay không thiếu dẫn chứng cho thấy nhận xét trên không hoàn toàn đúng?

Không giữ nghiêm kỷ cương, phép nước, thật khó để đổi mới giáo dục thành công.

TS. Dương Xuân Thành (Ban nghiên cứu và phân tích chính sách-Hiệp hội các trường CĐ-ĐH Việt Nam)
Từ khóa :
Bộ Giáo dục Và Đào tạo , tuyển sinh , thí sinh , đổi mới giáo dục , đào tạo
Bộ trưởng Giáo dục không nên kêu gọi từ thiện!
Viết bình luận của bạn về bài viết này ...
Tuyền
1

Ngày nào mình cũng lên đọc giáo dục việt nam, xem xem nó thế nào rồi, có khả quan hơn o, ....

Nguyễn Phước
3

Quyền tự chủ là của trường, nhưng trường "lớn" mà vớt thì sinh từ điểm sàn thì cũng chẳng ra gì, chẳng khác gì trường "nhỏ". Tận thu cho chật ních thì có đảm bảo nổi chất lượng không hay chỉ tận dụng uy tín xưa để lùa học phí? Riết rồi danh tiếng cũng không còn, = tự sát.

Hoàng Hoài
4

Mong bộ trưởng bộ Giáo dục phải đơn giản hóa giấy tờ,các loại hồ sơ sổ sách rườm rà trong ngành. Phải bắt mọi người trong ngành giáo dục phải gương mẫu thực hiện nghiêm túc Pháp lệnh. Trong năm học mới này chúng tôi -những phụ huynh mong bộ giáo dục chấn chỉnh đội ngũ nhà giáo về chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp từ nói năng,xử sự,quan hệ trong và ngoài ngành,mặc đồng phục nhà giáo (nữ áo dài truyền thống)... Phải chấn hưng nền giáo dục bằng từng việc làm cụ thể.

Nam Phong
4

.Bộ có công cụ trong tay mà không biết làm: Chính phủ quy định 17 trường đại học trọng điểm. Như vậy muốn là trọng điểm tù điểm sàn nhận hồ sơ của các trường này phải là từ 20 điểm. Không thể "danh" cũng muốn mà "vọng" cũng muốn. "Trọng diểm" cũng muốn mà "tốp giữa" cũng muốn trong tuyển sinh và đào tạo. Có chừng đó thôi mà Bộ trưởng, Thứ trưởng cũng không nghĩ ra thì năng lực ở đâu? Đổi mới cái gì?

Nhật Minh
2

Tôi rất đồng tình và ủng hộ với kiến nghị 1 và 2 của tác giả. Tôi cho rằng với 2 kiến nghị này thì Bộ Giáo dục và Đào tạo hoàn toàn có thể làm ngay được bằng hình thức kiểm tra, thanh tra. Đối với kiến nghị thứ 3 sẽ rất khó thực hiện với cơ chế hiện nay? Tại sao? Để cách chức, kỷ luật Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng phải tuân theo luật về mức độ vi phạm? Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo có thể làm được với các trường thuộc quyền quản lý của Bộ Giáo dục và Đào tạo, còn các trường khác, do các cơ quan, đơn vị khác quản lý là điều bất khả thi. Tôi cho rằng tác giả bài viết cũng hiểu rõ. Chúng ta chỉ làm được khi xóa bỏ bộ chủ quan, giao cho Bộ Giáo dục và Đào tạo quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo trong cả nước mới có thể làm được phần nào. Điều này là không thể? Tôi rất thông cảm với Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ và cũng hiểu được tại sao các trường top trên phải tìm cách cạnh trạnh thu hút học sinh vào học để tuyển đủ số lượng được giao so với quy định. Năm 2015, tôi thấy các trường về cơ bản không tuyển đủ số lượng sinh viên được giao trên cơ sở số lượng giảng viên theo đúng quy định của luật. Đây là một tất yếu canh tranh giữa các trường với nhau.Học sinh có quyền chọn trường theo nguyện vọng của mình. Đây cũng là điều đáng mừng.

Lê Văn Viện
2

Nhận hồ sơ xét tuyển thôi, còn thí sinh có trúng tuyển hay không thì phụ thuộc chỉ tiêu được giao. Song làm mất cơ hội cho cả thí sinh và các trường tốp dưới. Lỗi của Bộ là xác định chỉ tiêu cho các trường không đúng với năng lực và nhu cầu lao động của xã hội., và như vậy thì đừng kêu gọi làm từ thiện.!

Bao Bình
1

Đặt hàng nhà báo viết luôn dùm: "...giao nhiệm vụ đúng người, đúng việc, ... đảm bảo làm theo năng lực, hưởng theo lao động".

Hoàng Quốc Việt
3

Nhiều công văn chỉ đạo của Bộ GDĐT có cũng như không. Đơn giản công văn nhắc lại các trường không được tựu trường trước 22 tháng 8 năm 2016, học sinh trung học học chính thức từ 22 tháng 8, học sinh tiểu học, mầm non học chính thức từ 6/9/2016 vậy mà điều tưởng như quá đơn giản này Bộ cũng không chỉ đạo nổi các trường. Bộ hãy cử người đi "Vi hành" xem sao chứ chưa nói tới việc to tát

Xem thêm bình luận
Tin khác