Công chức “nguệch ngoạc” và con lạy ngài “Tượng ướt không sờ”

Góc nhìn

XUÂN DƯƠNG

(GDVN) - Toàn cấp vụ trưởng, giám đốc sở, mà thi vấn đáp không nắm được các nội dung quản lý nhà nước của ngành mình. Tôi thấy họ nếu có tự trọng thì không nên đi thi".

Đánh giá trình độ cán bộ, công chức cấp cao hiện nay, tại phiên họp của UB Thường vụ Quốc hội, ông Nguyễn Đình Quyền, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp nêu nhận xét: "Trình độ cán bộ nói thật là không lên mà đi xuống.

"Tôi đi chấm thi chuyên viên cao cấp đã 5 năm nay, chấm phúc tra thấy họ thực sự không biết xấu hổ, làm bài nguệch ngoạc vài câu mà cũng yêu cầu phúc tra.

Toàn cấp vụ trưởng, giám đốc sở, mà thi vấn đáp không nắm được các nội dung quản lý nhà nước của ngành mình. Tôi thấy họ nếu có tự trọng thì không nên đi thi". [1]

Người xưa có câu “dụng nhân như dụng mộc”, dùng người vừa là khoa học, vừa là nghệ thuật. Khúc gỗ bình thường như gỗ mít để mãi chỉ có thể làm củi, qua tay nghệ nhân thành pho tượng được đặt ở nơi trang trọng, được người đời xì xụp khấn vái.

Có điều trước khi đặt lên bệ người xưa còn phải làm hai việc quan trọng là yểm vàng trong tượng và “hô thần nhập tượng”.

(Tranh minh họa: Ngọc Diệp)

Ngày nay, gọt đẽo qua loa, sơn cho chút xanh đỏ là vội vã đặt lên bệ, thế là tượng rởm, ruột không có vàng thì không thể thành tượng quý, “thần” không nhập thì làm sao linh thiêng?

Người viết được anh bạn lái xe chuyên chở người đi lễ kể cho câu chuyện cười ra nước mắt:

“Ở một di tích nọ người ta sơn lại tượng, vì sơn chưa khô nên ban quản lý di tích đặt trước pho tượng tấm biển ghi “Tượng ướt, không sờ mó”. Một cô ăn mặc nom rất “cành vàng lá ngọc” xì xụp khấn vái: “con trăm lạy, nghìn lạy ngài “Tượng ướt không sờ”, xin ngài phù hộ cho con béo thêm ba cân, cao thêm guốc nữa…”.

Nghĩ mãi mới hiểu “guốc” của cô ấy là “guốc cao gót” cỡ 15-20 phân gì đó.

Năm 2001 sau đợt kiểm tra của Bộ giáo dục và Đào tạo, cả nước có khoảng hơn vạn cán bộ, công chức dùng bằng rởm, số liệu này không được công bố rộng rãi và ít ai biết những người này bị kỷ luật thế nào?. [2]

Từ đó đến nay, 15 năm đã qua, cái sự “rởm” về trình độ của hơn vạn con người kia, ai dám nói là không tăng lên với số lượng không thể ước đoán. Nhận định như vậy có phải hơi chủ quan không?

Xin thưa không hề chủ quan, con hơn cha là nhà có phúc, cha dùng bằng rởm phổ thông cấp hai, cấp ba thì ai cấm con dùng bằng rởm đại học, cháu dùng bằng rởm thạc sĩ, tiến sĩ… Khi mà dân số tăng như những năm qua thì cái sự “rởm” của bằng cấp, vốn đã gắn bó máu thịt với hàng vạn con người không lẽ lại tăng theo cấp số cộng?

Có hai sự “rởm” cần phân biệt, thứ nhất là bằng rởm mua trên thị trường, thứ hai là bằng thật được các cơ sở giáo dục đào tạo cấp nhưng kiến thức là “rởm”.

Loại thứ nhất thường rơi vào công chức, viên chức cấp cơ sở, loại thứ hai rơi vào quan chức cấp cao, có trường hợp là quan chức cỡ đầu tỉnh, cấp thứ trưởng…

Có thể tin tưởng là ông Quyền có đầy đủ dẫn chứng trước khi phát biểu trước UB Thường vụ Quốc hội, rằng “nếu có tự trọng thì không nên đi thi”.

Người viết cũng cho rằng, những vị đang ngấp nghé “chuyên viên cao cấp” mà ông Quyền biết chính xác họ tên, địa chỉ ấy nếu có, dù chỉ là một tí xíu tự trọng thì nhất định họ sẽ không đi thi và cũng sẽ không đề nghị phúc tra những bài thi chỉ “nguệch ngoạc mấy chữ”.

Gần đây dư luận được biết thêm vài trường hợp khá “cao cấp”, ấy là ông Hoàng Xuân Quế, ĐH Kinh tế Quốc dân bị thu bằng tiến sĩ, ông Huỳnh Ngọc Tục - Tỉnh uỷ viên, Giám đốc Sở Công thương Gia Lai bị thu bằng “Cao cấp Lý luận Chính trị”.

Tháng 4/2014 Thanh tra Bộ  VH-TT&DL đã có văn bản kết luận ông Trần Đình Sơn, hiệu trưởng Trường Cao đẳng nghề Du lịch Đà Lạt, sử dụng bằng thạc sĩ không được nhà nước công nhận.

Không phải là thạc sĩ đương nhiên theo luật không thể làm hiệu trưởng trường cao đẳng, thế nhưng hơn một năm sau ngày Thanh tra Bộ  VH-TT&DL kết luận, ngày 8/5/2015 một bạn đọc gửi tới tòa soạn báo GDVN bức thư, xin trích nguyên văn một phần nội dung(trích nguyên văn, kể cả phần lỗi chính tả):

“Kính gửi nhà báo Xuân Dương: Tôi là người đả tố cáo ông Trân Đình Sơn Hiệu trưởng Trường Cao đằng Nghề Du lịch Đà Lạt cố tình sử dụng bằng thâc sĩ PUT dởm nhiều lần.

Vả đả sử dụng học vị Ths bất hợp pháp này ký lên văn bằng của HS, SV dến nay hậu quả này không thể khắc phục được. Vây mà ông ta vẫn không bị xủ lý. Còn tôi người quyết liệt dấu tranh tố cáo dể đưa ra ánh sánh vụ việc thì đang bị trả thù trù dập…”

 Ảnh chụp màn hình thư gửi báo GDVN

Chuyện dùng bằng thạc sĩ “rởm” để ngồi ghế hiệu trưởng trường cao đẳng, không hiểu Bộ VH-TT&DL và chính quyền địa phương có biết quy định tiêu chuẩn hiệu trưởng trường cao đẳng ghi tại điểm b khoản 2 điều 20 Luật Giáo dục Đại học?

Cảm phục các ý kiến thẳng thắn, tâm huyết của ông Nguyễn Đình Quyền, song cũng phải nói thật, với những tư liệu chính xác có trong tay, sao ông không dẫn chứng cho bà con được mở mang tầm mắt, sao ông lại để cho bà con cũng phải “mơ màng” về người thật, việc thật như vậy?  

Không ngần ngại để lại bút tích, trưng ra sự dốt nát của mình là bởi không ít vụ trưởng, giám đốc sở…  kiến thức chuyên môn không quan trọng, người khác cần chứ họ không cần, khi nào cần đã có thư ký, đã có cấp dưới làm thay miễn là họ biết đọc lên bổng xuống trầm đúng lúc, đúng chỗ.

Điều quan trọng hơn là khi sai thì còn có thư ký hay văn thư giơ đầu chịu báng, thế nên những ai muốn được làm thư ký, trợ lý thì tiêu chuẩn đầu tiên là phải “cứng đầu”!

Cái được của các kỳ thi nâng ngạch chuyên viên dĩ nhiên là nâng cao trình độ công chức, song nhờ ý kiến của ông Quyền người dân mới vỡ ra, rằng cái được rõ nhất không phải là nâng cao trình độ mà là phát hiện ra một loại công chức mang tên “nguệch ngoạc”.

Cái mà ai cũng biết nhưng ít người thấy

(GDVN) - Sự tồn tại của trí thức "rởm cao cấp" một phần là do cá nhân không được dạy dỗ đến nơi đến chốn về đạo làm người, phần khác còn do sự thiếu trách nhiệm.

Như trao đổi của ông Quyền với phóng viên Tuoitre.vn, [3] thi chuyên viên cao cấp là phải có bằng “Cao cấp chính trị”.

Vậy tại sao lại có chuyện làm bài “nguệch ngoạc”? Người đi thi là “rởm”, là thi nhầm hay trình độ không thật? Trình độ không thật làm sao lấy được bằng cao cấp?

Cổ nhân có câu “cờ ngoài, bài trong”, cuộc chơi trên bàn cờ công chức người trong cuộc không thấy chứ mấy bác chầu rìa thì có thể nói vanh vách nước nọ, nước kia.

Cái “nguệch ngoạc” của thi chuyên viên có nguồn gốc từ cái “nguệch ngoạc” trước đó, mà cái “nguệch ngoạc” trước đó lại bắt nguồn từ … lúc nào không biết!

Có người tâm sự không muốn viết chữ “tiến sĩ” trước tên mình vì sợ bị “nhầm”! Có người còn muốn lấy lại học vị “phó tiến sĩ” vì lẽ ngày xưa, phó tiến sĩ đều được đào tạo ở nước ngoài, dẫu không phải là không có người dốt song dẫu sao cũng vẫn ít “dốt” hơn khối tiến sĩ đào tạo trong nước ngày nay.

Tiêu chuẩn đội ngũ cán bộ “hoạch định chính sách” đòi hỏi họ phải là “chuyên viên cao cấp”. Dẫu có viết bài nguệch ngoạc thì cùng lắm là “bút sa gà biến”, là lần sau thi lại, mà thi lại mãi chẳng lẽ không đỗ?

Như ông Quyền thổ lộ, ông mới chỉ tham gia chấm chuyên viên có mấy năm, và cũng chỉ là một trong nhiều thành viên chấm, vậy mấy chục năm từ trước đến nay và những “ông chấm” khác thế nào?

Bao nhiêu ông “nguệch ngoạc” đã trót lọt chui qua lỗ kim, đã thành người đủ trình độ “hoạch định chính sách”?

Quốc gia đội sổ và… báo cáo Thủ tướng

(GDVN) - Đất nước chỉ có một Thủ tướng nhưng có 63 tỉnh thành phố trực thuộc trung ương, 22 cơ quan cấp bộ, liệu rồi đây còn bao nhiêu vụ việc sẽ lại đến tay Thủ tướng?

Nếu (nói nếu tức chỉ là giả thiết-tức là chưa dám khẳng định…) đội ngũ “hoạch định chính sách” bao gồm cả người tài, người không tài nhưng “trong sạch” và người dốt, không có cả lòng tự trọng lẫn liêm sỉ, nếu quả thật như thế liệu quốc gia có thể thoát vị trí đội sổ, liệu quốc gia có đủ dũng khí và tiềm lực để mà cất cánh bay lên?

Dân quê, dựa theo phát biểu của ông Nguyễn Đình Quyền mà “nguệch ngoạc” câu thơ sau: “Người nguệch lỗi tại đề thi, hôm nay ông ngoạc, mai thì ông nghênh”.

Một khi cơ chế đã chấp nhận hàng vạn người dùng bằng rởm trong bộ máy, một khi cái sự “rởm” của bằng cấp đã được chuyển hóa thành chức vụ, quyền lực, đã thành nếp sống thường nhật của không ít người đang chễm chệ những vị trí khá cao thì việc khắc phục không phụ thuộc vào ý chí của người dân mà vào chính sự thay đổi của cơ chế.

Vì sao cơ sự lại đến nỗi này?

Nói theo cách nói dân gian, vì chúng ta đưa vào chùa quá nhiều tượng chưa được nhập thần, hơn thế trong tượng lại chẳng có tí vàng nào yểm sẵn. Thế nên dù có đặt trên bệ, đó vẫn chỉ là khúc củi không hơn không kém.

Nhiều cây sẽ tạo nên rừng, rừng xanh sẽ là vành nôi cho sự sống sinh sôi nảy nở. Nhiều củi chẳng tạo nên cái gì mà còn có nguy cơ gây cháy, củi chất đống càng cao thì lửa càng bắt nhanh, điều này tiền nhân đã dạy, chẳng lẽ hậu thế không biết?

Thời xa xưa vào những năm 50 của thế kỷ trước, khi khai lý lịch, ai cũng ngại khi khai thành phần bản thân là trí thức.

Lý lịch trong sạch nghĩa là không thuộc một trong bốn thành phần “trí, phú, địa, hào”. Những “trí thật” vì tự ái cũng có, vì bị xếp vào hàng “không kiên định” cũng có, thế là đương nhiên đứng ở bên đường.

Tham gia đoàn thể, tổ chức, đương nhiên phải thuộc thành phần cơ bản, lý lịch phải trong sạch. Việc đó kéo dài mấy mươi năm khiến cho đội ngũ lãnh đạo cơ sở đa phần là những người trong sạch.

Bỗng một ngày nhân loại tỉnh ngộ, người ta bảo nền kinh tế ngày nay là nền kinh tế tri thức, đại diện cho phương thức sản xuất mới, tiên tiến chính là tầng lớp trí thức.

Tại nhiều quốc gia Âu, Mỹ và châu Á, công cuộc “trí thức hóa” được triển khai một cách bài bản, khoa học, họ vừa tự đào tạo vừa thu hút nhân tài nước ngoài.

Trong trào lưu chung của thế giới, chúng ta cũng vội vã theo họ, cũng vội vã “trí thức hóa” đội ngũ cán bộ mà phần lớn xuất thân từ nông dân của mình, thế nên mới có chuyện hàng vạn người sử dụng bằng “rởm” mà không bị xử lý.

Giáo sư Hoàng Tụy trong một bài trả lời phỏng vấn đăng trên Vietnamnet.vn ngày 5/3/2014 nói: “Dẫn chứng là có một ngành quan trọng còn ra hẳn thông tư cho các cán bộ trong ngành có bằng giả cần làm thủ tục để “hợp thức hóa” ! (thông tư này hồi đó đã đăng công khai trên báo)”.

Phát biểu của ông Quyền được nhiều người đồng tình, cũng được báo chí hưởng ứng, nhưng liệu sẽ có tác dụng ra sao khi cả nhân loại vẫn phải sống và chuyển động cùng trái đất, còn chúng ta bên trong vòm trời như các dân tộc khác, lại còn phải sống và song hành cùng “nguệch ngoạc”?

Tài liệu tham khảo:

[1] http://vietnamnet.vn/vn/chinh-tri/236505/-thi-chuyen-vien-cao-cap-ma-lam-bai-nguech-ngoac-.html

[2]http://baobaovephapluat.vn/van-hoa-xa-hoi/phong-su-xa-hoi/201309/lay-lan-can-benh-bang-gia-te-nan-lam-bang-hoai-xa-hoi-2268814/

[3] http://tuoitre.vn/tin/chinh-tri-xa-hoi/20150512/cham-phuc-tra-thay-co-nguoi-truot-rat-xung-dang/746178.html

XUÂN DƯƠNG
Từ khóa :
đại học , Bộ Giáo Dục Và Đào Tạo , sinh viên , đào tạo , thạc sĩ , kỳ thi , đề thi , tiến sĩ , Công chức nguệch ngoạc , con lạy ngài , Tượng ướt không sờ.
Công chức “nguệch ngoạc” và con lạy ngài “Tượng ướt không sờ”
Chủ đề : Góc nhìn
Viết bình luận của bạn về bài viết này ...
Thanh Bình
4

Đây là hệ lụy của việc chuẩn hóa cán bộ theo bằng cấp. Chúng ta đã từng chứng kiến trào lưu cán bộ, công chức đua nhau đi sắm bằng tại chức để đạt "chuẩn hóa chức danh". Trong giai đoạn hiện nay những người không chịu học hành tử tể mà tiến thân bằng con đường sắm bằng ĐH tại chức (VHVL) nhằm mục đích "chuẩn hóa" còn gây nguy hại cho xã hội gấp nhiều lần những người sử dụng văn bằng, chứng chỉ giả

Ab Ba
9

Vấn đề này không mới, chỉ mới là nay đã được báo chí, những vị có uy tín nêu công khai. Cơ quan tôi hiện có 1-3 vị CVC,đang ngấp nghé cái CVCC, cái tiến trình này ai cũng biết, cốt để thu hoạch thêm lương và chức (2 thứ vốn đang có), năng lực từ BTVH cấp 3, bưng bê nước ở HC từ những năm 80 nay đã là Chánh Thanh tra, CVCC. Quyền và lợi ích nhóm cấu kết mà ra hết, trình độ thực cũng như phẩm chất là chuyện không cần thiết. Cái lo là chính họ đã đẻ ra một hệ thống như họ đã làm, các lớp CB sai này cũng sẽ học tập và làm theo họ, đó là điều nguy hiểm mà không một chính sách, pháp luật nào có thể thay đổi.

Nam Ân
8

các vị đổ lỗi cho xã hội Việt Nam là: coi trọng bằng cấp, ở đâu không coi trọng bằng cấp? Cái cần lên án là cách thức đào tạo của hệ thống giáo dục nước ta. Cao cấp chính trị nhưng không có bằng cấp 3, vậy cao cấp cái gì? Tốt nghiệp cấp 3 BTVH rồi sau đó học Thạc sĩ, Tiến sĩ thì chất lượng của Thạc sĩ, Tiến sĩ đó ở đâu? Thi vào Đại học Y Dược 27 điểm còn bị đánh trượt, 13 điểm đủ điểm sàn, xét vào đại học hệ chính quy, khi ra trường hai trường hợp ấy liệu có như nhau về chất lượng? Ai cũng biết chất lượng giáo dục của một đất nước quyết định con người của đất nước đó, nhưng chất lượng giáo dục của ta thì sao? Học sinh lớp 7 không biết đọc, không đánh vần được, học sinh lớp 5 ngay tại Hà Nội không viết được tên mình, học sinh cấp 3 không giải nỗi bài toán phương trình bậc 1, sinh viên đại học không viết nỗi một đơn xin nghỉ phép, không bày nỗi một học sinh lớp 5 thì liệu những nguồn ấy thành chuyên viên cao cấp, thạc sĩ, tiến sĩ, lãnh đạo cấp cao... đất nước phải hứng chịu gì? Minh bạch trong công tác tuyển chọn, thực chất trong công tác đào tạo, thi tuyển công khai các vị trí, học vị bằng một Hội đồng thi quốc gia thật nghiêm túc, sẵn sàng loại bỏ những trường học, cơ sở đào tạo, kể cả các học viện không đáp ứng tiêu chí đào tạo, chất lượng người học, đuổi thẳng cổ những ông quan không làm được việc, cho về nhà chăn bò những ông cán bộ cao cấp, thạc sĩ, tiến sĩ có trình độ ngang bằng nông dân., đóng cửa các trường bán, mua bằng cho cả người giảng dạy lẫn sinh viên.

tran thanh hung
8

biết làm sao được khi mà tiêu chí lựa chọn cán bộ phải có bằng cấp học vị , nên mới xảy ra tình trạng học tràn lan để có lọt vào hàng ngũ lãnh đạo văn hóa lớp 7 mua bằng cấp 3 rồi theo học lớp tại chức đánh trống ghi tên có học hành gì đâu vậy mà vẫn tốt nghiệp phó tiến sỹ và tiến sỹ lèo vào chức vụ làm ông nọ bà kia ,leo cao để lòe thiên hạ tham ô công quỹ nhà nước bòn rút của dân ,biết vậy mà chưa ai phanh phui ra vấn mũ cao áo dài hưởng lương hơn hẳn mọi người lao động biết đến bao giờ mới hết cái vấn nạn này

cái gì hợp lý thì tồn tại, không hợp lý nhưng vẫn tồn tại.
3

Bài báo này hay đối với nhiều người và không hay đối với không ít người. Khi nhiều người nhiều hơn không ít người thì tốt. Nhưng bao giờ cho đến bao giờ???Bao giờ Việt Nam sánh vai với các cường quốc? còn lâu hoặc có thể là không bao giờ. Buồn thật đấy nhưng nó lại là sự thật. Người Việt Nam giỏi lắm mà, sự học đứng thứ 12 trên thế giới, không dám tin nhưng nó là sự thật!!!

Hoangtho
16

Đúng là nản thật! Người dân thấy và biết nhưng chẳng làm được gì? Có những chuyện cười mà méo hết cả miệng.... Nhìn xã hội thực tại... Không biết tương lai con cháu Việt Nam ngóc đầu nhìn thiên hạ như thế nào nữa?!?!

Nguyễn Văn Hùng
3

Một trong những nguyên nhân sâu xa dẫn tới tình trạng này là do bệnh sính bàng cấp ở xưa An Nam ta mà ra. Vì thế nên người ta thi nhau "rửa" bằng cho đẹp, cho sáng để có cơ hội thăng tiến. Tấm bằng cử nhân của loại hình đào tạo "đánh trống, ghi tên" là hệ tại chức (mà dân gian kết luận không oan chút nào: dốt chuyên tu, ngu tại chức), sau một thời gian được vứt bỏ, thay vào là bằng tiến sĩ cho "ngang tầm thời đại" (nhưng chất lượng thì chằng ngang tầm chút nào). Cái bệnh bằng cấp ở xứ ta nó khủng khiếp đến nỗi có vô số công chức "nghuệch ngoạc" mà trên cổ đeo lủng lẳng bằng cấp đủ các loại cho đủ (và vượt) tiêu chuẩn quy định: cao cấp lý luận chính trị,đại học X, Y, Z... Tuy nhiên, khi soạn một văn bản ngắn cũng "nghuệch ngoạc". Và sau đó, vị lãnh đạo "nghuệch ngoạc" lại duyệt bản thảo, cho phát hành. Các sếp "nghuệch ngoạc" chỉ duyệt được các van bản "nghuệch ngoạc". Dĩ nhiên, sẽ cất nhắc những kẻ "nghuệch ngoạc" cho hợp "gu". Hãy nhớ một chân lý: chỉ có nhân tài mới đánh giá đúng nhân tài, chỉ có nhân tài cất nhắc nhân tài.

Quang
15

Làm cán bộ vào thời điểm này không phải dễ, ngoài trình độ học vấn, quan hệ thì bạn cần phải có tiền! Thử vào các cơ quan nhà nước xem những ai làm được việc, phần lớn là nhân viên hợp đồng, còn mấy anh Biên chế thì ôi thôi mệt lắm. Tôi có anh bạn được làm nhân viên hợp đồng cho một phòng kinh tế và hạ tầng làm 15 năm nhưng chưa được vào biên chế (có bằng đại học chính quy đấy), nhưng có một số người trẻ mới vào làm là Ok biên chế liền. Vì sao, ai cũng biết nhưng chẳng dám nói!?

Xem thêm bình luận
Tin khác