Dự án sân bay Long Thành: "Cần xem xét lại con số giảm 2,9 tỷ USD"

Kinh tế

Tiến sĩ Nguyễn Bách Phúc

(GDVN) - "Trước thông tin mới của Bộ GTVT, chúng tôi cho rằng sự thật về con số giảm 2,9 tỷ USD cần phải được xem xét lại", TS Nguyễn Bách Phúc nêu vấn đề.

Tại phiên họp thứ 35 của Ủy ban thường vụ Quốc hội, dự án sân bay Long Thành lại được đưa ra để lấy ý kiến các thành viên ủy ban. Đây là bước chuẩn bị để trình Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư dự án này tại kỳ họp thứ 9 diễn ra vào cuối tháng 5/2015.

Báo cáo trước Ủy ban thường vụ Quốc hội về dự án sân bay quốc tế Long Thành mới đây, Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải Đinh La Thăng cho biết vốn đầu tư dự án sẽ giảm khoảng 2,9 tỷ USD, từ 18,7 tỉ USD xuống còn 15,8 tỉ USD. Con số giảm là do rà soát và tính toán chi tiết hơn, điều chỉnh giảm quy mô, phạm vi giải phóng mặt bằng và tái định cư, giảm các hạng mục do chỉ đầu tư một đường hạ cất cánh trong giai đoạn I, không đưa vào dự án các hạng mục triển khai theo phương án xã hội hóa...

Theo Bộ trưởng Đinh La Thăng, các thông tin trên mới chỉ là báo cáo tiền khả thi để trình Quốc hội xin chủ trương chung để đầu tư dự án này. Sau khi Quốc hội đồng ý sẽ có báo cáo khả thi giải đáp các băn khoăn trên, bao gồm cả đánh giá tác động môi trường.

Mô hình sân bay Long Thành.

Tuy nhiên, gửi đến báo điện tử Giáo Dục Việt Nam, TS Nguyễn Bách Phúc - Chủ tịch Hội Tư vấn khoa học công nghệ và quản lý TP.HCM (HASCON), Viện trưởng Viện Điện - Điện tử - Tin học EEI cho rằng: "Sự thật về con số giảm 2,9 tỷ USD cần phải được xem xét lại".

Chúng tôi xin gửi đến độc giả nguyên văn bài viết của TS Nguyễn Bách Phúc dưới đây, bài viết thể hiện quan điểm của chính tác giả:

"Cần xem xét lại con số giảm 2,9 tỷ USD"

Trong báo cáo trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội lần thứ 2 về Dự án này sáng 26/2/2015, Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) Đinh La Thăng cho biết vốn đầu tư xây dựng sẽ giảm khoảng 2,9 tỉ USD (từ 18,7 tỉ USD xuống còn 15,8 tỉ USD), chủ yếu do 3 nguyên nhân: Một là rà soát, tính toán chi tiết, điều chỉnh giảm quy mô, phạm vi giải phóng mặt bằng (GPMB) và tái định cư; hai là chỉ đầu tư một đường hạ - cất cánh trong giai đoạn I; ba là không đưa vào dự án các hạng mục triển khai theo phương án xã hội hóa...

Chúng tôi trước đây đã nhiều lần có ý kiến phản biện về dự án này, hiện nay trước thông tin mới của Bộ GTVT, chúng tôi cho rằng sự thật về con số giảm 2,9 tỷ USD cần phải được xem xét lại.

Thứ nhất, Bộ GT-VT điều chỉnh quy mô, phạm vi giải phóng mặt bằng và tái định cư giảm từ 5.000 ha (toàn bộ diện tích quy hoạch) xuống còn 2.750 ha (chỉ tính phần đất cần thiết cho các hạng mục thiết yếu của cảng hàng không, sân bay, không tính diện tích đất dành cho quốc phòng khoảng 1.050 ha và không tính diện tích dành cho các hạng mục phụ trợ, khu công nghiệp hàng không khoảng 1.200 ha). Kinh phí này trong dự án ban đầu với 5.000 ha là 989,04 triệu USD, nay điều chỉnh mới còn 2.750 ha, kinh phí mới là 454 triệu USD. Từ đó Bộ GTVT cho rằng kinh phí cho dự án mới đã giảm được: 989,04 – 454 = 535,04 triệu USD.

Lập luận như vậy là chưa thuyết phục, bởi trên thực tế dù có tách quỹ đất cho quốc phòng và cho các hạng mục phụ trợ, khu công nghiệp hàng không thành đề án riêng, thì quỹ đất cho công trình Long Thành Bộ GTVT vẫn giữ như cũ, vẫn phải GPMB 5.000 ha. Nguồn tiền mà Bộ GTVT gọi là “giảm đầu tư 535,04 triệu USD” này chẳng qua chỉ là “gạt” tiền nhà nước từ chỗ này sang chỗ khác mà thôi. Cuối cùng thì Tổng vốn đầu tư cho toàn bộ các công trình ở Sân bay Long Thành vẫn sẽ không giảm

Bộ GTVT còn lý giải sẽ giảm thêm được 1.750 tỉ đồng chi phí GPMB (từ 11.250 tỉ đồng xuống còn 9.540 tỉ đồng), bằng phương án tiến hành trả tiền GPMB một lần cho cả hai giai đoạn. Dự án trước dự toán chia việc GPMB làm 2 giai đoạn, tổng cộng hết 11.250 tỉ đồng. Nay nhờ “sáng kiến” trả luôn 1 lần ngay từ đầu, chỉ hết 9.540 tỉ đồng. Tại sao trả một lần lại giảm giá? Bộ GTVT giải thích: do không phải tính thêm chi phí trượt giá và lạm phát ở giai đoạn 2 như dự án trước.

Thực ra không ai lại đưa ra giải pháp kinh tế kỳ lạ như thế. Bởi giai đoạn I dự án chỉ cần 1.165 ha đất với kinh phí GPMB ước tính khoảng 4.042 tỉ đồng, tại sao phải bỏ ra thêm 5.498 tỉ để lấy luôn 1.585 ha của giai đoạn II, rồi bỏ không suốt 5 năm (trường hợp giai đoạn 1 hoàn thành theo đúng tiến độ dự kiến là 5 năm)?

Thử hỏi, nguồn vốn 5.498 tỉ đồng nằm chết 5 năm này, nếu đưa vào kinh doanh, trong 5 năm sẽ đưa lại bao nhiêu lợi nhuận cho ngân sách, cho đất nước?, chắc chắn là phải lớn hơn 1.750 tỉ đồng trượt giá và lạm phát. Bộ GTVT tính toán như thế là tăng chi phí chứ không phải giảm chi phí.

Thứ hai, Bộ GTVT còn khẳng định, kinh phí giảm còn do trong Dự án mới chỉ xây dựng một đường hạ-cất cánh trong giai đoạn I, còn đường số hai sẽ xây dựng trong giai đoạn II. Chuyển công việc và chi phí từ giai đoạn I sang giai đoạn II, sao lại gọi là giảm chi phí công trình?

Nhân chuyện chỉ 1 đường băng của Long Thành, xin lưu ý một chuyện như sau: Tổng giám đốc Tổng công ty quản lý bay Việt Nam Đinh Việt Thắng khẳng định: Sân bay Long Thành dù chỉ còn một đường hạ-cất cánh trong giai đoạn I vẫn có thể đảm bảo 254.000 lần hạ-cất cánh mỗi năm, công suất tối đa có thể đạt 38 triệu lượt hành khách/năm. Tuy nhiên trước đó Tổng công ty quản lý bay từng khẳng định sân bay Tân Sơn Nhất không thể quá 25 triệu lượt hành khách/năm, trong khi Tân Sơn Nhất đang có 2 đường băng đạt tiêu chuẩn quốc tế, xấp xỉ đường băng của Long Thành!

Chúng tôi đã nhiều lần phân tích, sân bay Tân Sơn Nhất với hai đường băng hiện có, chỉ cần đầu tư chưa đầy 2 tỉ USD là có thể đạt tối thiểu 56 triệu hành khách/năm, còn đầu tư 3 tỷ USD là có thể đạt 75 triệu hành khách/năm, chứ không cần đến 5,2 tỉ USD để xây dựng sân bay Long Thành giai đoạn I với một đường băng chỉ để đưa đón 38 triệu lượt khách/năm.

Thứ ba, giảm vốn đầu tư nhờ không đưa vào dự án các hạng mục triển khai theo phương án xã hội hóa... Với lập luận này của Bộ GTVT, buộc phải hiểu rằng con số giảm đầu tư mà Bộ đưa ra, chẳng qua chỉ là giảm phần tiền đầu tư của ngân sách nhà nước, chứ không phải là giảm tiền đầu tư của toàn công trình. Lưu ý rằng, tiền đầu tư cho công trình, dù là tiền ngân sách nhà nước hay tiền của tư nhân, thì đều nằm trong nguồn lực của quốc gia, vấn đề cơ bản là nguồn lực quốc gia đầu tư vào công trình nào, có thực sự hiệu quả, có thực sự mang lại lợi ích cho quốc gia hay chỉ là lãng phí vô ích? Đó mới là điều trọng yếu nhất cần phải suy nghĩ.

“Nâng cấp Tân Sơn Nhất hay xây mới Long Thành?”

Thời gian qua công luận rất sôi nổi về sân bay Long Thành. Theo chúng tôi hiểu, công luận có thể chia thành 2 phía, một bên kiên quyết xây mới sân bay Long Thành, một bên chứng minh xây sân bay Long Thành là chưa cần thiêt và hoàn toàn có thể nâng cấp sân bay Tân Sơn Nhất, thỏa mãn nhu cầu vận tải hàng không của miền Nam trong 50 năm tới.

Ngày 12/12/2014, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã gặp và nghe ý kiến của một số chuyên gia về Dự án này, tại Nhà khách của quốc hội ở TP.HCM. Cuộc họp do ông Nguyễn Văn Giàu - Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban kinh tế của Quốc hội chủ trì, có sự tham gia của nhiều cán bộ cao cấp của Trung ương, trong đó có Thứ trưởng Bộ GTVT. 13 chuyên gia ở miền Nam đã được mời tham dự Hội nghị. Tất cả 13 chuyên gia này đều lên tiếng, đều không đồng tình với xây dựng sân bay Long Thành, đều ủng hộ nâng cấp sân bay Tân Sơn Nhất. Riêng cá nhân tôi đã trình Hội nghị Văn bản, phân tích 7 lý do chưa nên xây dựng sân bay Long Thành và 7 lý do nên nâng cấp sân bay Tân Sơn Nhất.

Tuy nhiên, trong báo cáo trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội lần thứ 2 về Dự án sân bay Long Thành sáng 26/2/2015, Bộ Giao thông Vận tải vẫn kiên trì quan điểm sẽ trình Quốc hội xin chủ trương đầu tư xây dựng dự án này. Chúng tôi rất mong, những ý kiến của chúng tôi sẽ được phân tích, đánh giá công khai nhằm đưa ra phương án tối ưu nhất cho cả dự án xây mới sân bay Long Thành cũng như cải tạo, nâng cấp sân bay Tân Sơn Nhất.

Tiến sĩ Nguyễn Bách Phúc
Từ khóa :
Cảng hàng không quốc tế Long Thành , sân bay Tân Sơn Nhất , dự án , Hascon
Dự án sân bay Long Thành: "Cần xem xét lại con số giảm 2,9 tỷ USD"
Chủ đề : Tranh luận Dự án sân bay Long Thành
Viết bình luận của bạn về bài viết này ...
Thanh Quảng
0

Có phân tích kiểu gì thì sân bay Long Thành vẫn được xây dựng. Để đó mà xem

Phạm Mạnh Khôi
3

Luận điểm của tiến sỹ Nguyễn Bách Phúc rất rõ ràng ,dễ hiểu.Nếu nâng cấp sân bay Tân Sơn Nhất tốn ít tiền hơn mà vẫn đảm bảo nhu cầu trong 50 năm là việc nên làm trong điều kiện kinh tế của ta hiện nay.Để có điều kiện cho quốc hội thảo luận và ra quyết định tốt nhất về dự án sân bay Long Thành .Đề nghị tổ chức cho tất cả 500 đại biểu nghe phản biện của cả hai phương án hoặc nâng cấp SB Tân Sơn Nhất ,hoặc xây dựng mới sân bay Long Thành.Tất cả vì mục tiêu xây dựng đất nước,

Ha Anh Tuan
3

Xây sân bay Long Thành với chi phí cao như vậy lúc này thật không phù hợp, chẳng khác gì nhà nghèo chưa lo nổi bữa cơm mà đã tính chuyện bán nhà mua ô tô. Đến bao giờ hết cảnh bệnh nhân nằm cầu thang, học sinh 40-50 người 1 lớp, đu cầu treo qua suối... thì hãy nghĩ đến những công trình tốn kém như vậy. Có ai nói mua ô tô, máy bay là xâu đâu, cái quan trọng là điều kiện kinh tế như thế nào mà đòi mua.

doben
1

Đề nghị QH thông qua dự án tiền khả thi. Sau khi các nhà đầu tư đất ở Long Thành bán hết, thu hoạch tiền lời xong thì QH bác xây ở giai đoạn 2 để các bác khỏi phải bàn bạc nữa mệt lắm

Nguyễn VĂn Bình
2

LÀ người dân tôi không đồng ý xây sân bay Long Thành, lý do là sân bay TSN còn nâng cấp sử dụng được và nhất là nền kinh tế đang gặp nhiều khó khăn, còn ai muốn xây mới thì tự bỏ tiền túi ra mà xây.

maiyeuem
1

vì sao chỉ có thành phố hồ chí minh lên tiếng về dư án sân bay long thành !? 62 tỉnh thành khác chẳng nhẽ họ không có một ông tiến sĩ nào đủ sáng suốt đủ tâm, đủ tầm để thấy việc sây dựng sân bay long thành là lãng phí, là thừa thãi hay sao !??? hãy vì nhân dân mà phục vụ đi mấy ông tiến sĩ tphcm ơi !

Huệ Nguyễn Viết
3

Để biết thực hư có hay không "lợi ích nhóm" trong việc xây dựng sân bay Long Thành, thì rất cần có nhiều bài viết như thế này để làm sáng tỏ việc nên hay không nên xây dựng sân bay này; đất nước ta còn nghèo vì vậy nên phải liệu cơm gắp mắm.

Quang Huy
1

Đọc xong bài viết này, cá nhân tôi rất mong muốn cơ quan chức năng tổ chức một cuộc tranh luận công khai giữa một bên là xây dựng sân bay Long Thành và một bên là cải tạo, nâng cấp sân bay Tân Sơn Nhất. Tôi tin qua những cuộc tranh luận này, người dân và cơ quan chức năng sẽ rút ra được phương án tối ưu nhất.

Xem thêm bình luận
Tin khác