"Thánh địa" cà phê Việt Nam

Kinh tế

Cao Nguyên

(GDVN) - Với những người yêu cà phê Việt, nếu được hỏi cà phê ở đâu ngon nhất Việt Nam, câu trả lời sẽ là cà phê Buôn Mê Thuột.

Trên bản đồ cà phê thế giới với hơn 75 quốc gia trồng cà phê, Việt Nam được xếp vị trí thứ 2 trong danh sách các nước xuất khẩu cà phê lớn nhất thế giới. Đó là về sản lượng.

Còn về hương vị cà phê, với những người yêu cà phê Việt, nếu được hỏi cà phê ở đâu ngon nhất Việt Nam, câu trả lời sẽ là cà phê Buôn Mê Thuột.

Nhưng tại sao phải là Buôn Mê Thuột mà không phải nơi nào khác? Cùng ngược dòng lịch sử về miền cao nguyên đất đỏ Buôn Mê Thuột để khám phá vì sao địa danh này trở thành “thánh địa” của cà phê Việt Nam. 

Với những người yêu cà phê Việt, nếu được hỏi cà phê ở đâu ngon nhất Việt Nam, câu trả lời sẽ là cà phê Buôn Mê Thuột.

Lịch sử cà phê Buôn Mê Thuột 

Cây cà phê du nhập vào Việt Nam khá sớm (từ năm 1857) thông qua một số linh mục thừa sai người pháp.

Đầu tiên là giống cà phê Arabica (cà phê chè) được trồng thử nghiệm ở một số tỉnh phía Bắc sau đó mới phát triển dần vào Nam Tây Nguyên và Đông Nam bộ.

Tuy nhiên, mãi đến những năm 1912-1914, cây cà phê mới thực sự ghi dấu ấn tại vùng đất này, bắt đầu với 2 công ty nông nghiệp lớn nhất Đắk Lắk được chính quyền Pháp cho phép thành lập tại Buôn Mê Thuột. Đó là Công ty cao nguyên Đông Dương (CHPI) và Công ty Nông nghiệp An Nam (CADA) với tổng diện tích đồn điền cà phê trồng tập trung là 260 hecta. 

Lượng cà phê thu được lúc đó tuy còn rất ít nhưng được đưa về chính quốc chế biến, tiêu thụ và đem lại hiệu ứng không ngờ.

Cây cà phê Buôn Mê Thuột trồng trên vùng đất tốt, khí hậu thích hợp đã cho ra sản phẩm tuyệt vời ngoài sự mong đợi của các công ty Pháp.

Cây cà phê Buôn Mê Thuột trồng trên vùng đất tốt, khí hậu thích hợp đã cho ra sản phẩm tuyệt vời ngoài sự mong đợi của các công ty Pháp.

Các nhà rang xay tại Pháp lúc bấy giờ đánh giá chất lượng và hương vị tự nhiên của cà phê Buôn Mê Thuột thơm đặc trưng và thể chất đậm đà hơn hẳn cà phê Bờ Biển Ngà vốn đã nổi tiếng khắp Châu Âu. Vì thế, nhiều nhà tư bản và chủ ngân hàng của Pháp quyết định đầu tư mở thêm nhiều đồn điền ở Buôn Mê Thuột. 

Đến năm 1931, tổng diện tích cà phê ở Buôn Mê Thuột đã lên đến 2.130 ha. Tuy nhiên, thời kỳ này do bệnh gỉ sắt phát triển mạnh trên cây cà phê Arabica, làm giảm đáng kể năng suất, nên các chủ đồn điền Pháp lần lượt chuyển sang trồng loại cà phê Robusta năng suất cao, chất lượng thơm ngon hơn và kể từ đó Robusta trở thành cây cà phê chủ lực ở vùng đất Buôn Mê Thuột bởi khả năng thích nghi với điều kiện tự nhiên, chất lượng và hiệu quả kinh tế cao. 

Tính đến nay, cây cà phê đã có mặt ở Buôn Mê Thuột hơn một thế kỷ. Suốt chiều dài lịch sử hàng trăm năm qua, cả về quy mô và danh tiếng, không nơi nào ở Việt Nam có cà phê nổi tiếng trong và ngoài nước, đồng thời gắn với một vùng địa danh mang nhiều huyền thoại như cà phê Buôn Mê Thuột.

Với lợi thế là một vùng đất đỏ bazan màu mỡ, có những ưu thế đặc trưng về điều kiện tự nhiên, cao nguyên Buôn Mê Thuột không những là nơi cây cà phê sinh trưởng tốt, mà còn tạo nên hạt cà phê chất lượng cao, hương vị khác biệt so với nhiều vùng đất khác.

Có những ưu thế đặc trưng về điều kiện tự nhiên, cao nguyên Buôn Mê Thuột không những là nơi cây cà phê sinh trưởng tốt, mà còn tạo nên hạt cà phê chất lượng cao, hương vị khác biệt so với nhiều vùng đất khác.

Chính sự khác biệt về thiên thời địa lợi này đã trở thành yếu tố quyết định lợi thế cạnh tranh của cà phê Buôn Mê Thuột và địa danh này trở thành "thánh địa" của ngành cà phê toàn vùng Tây Nguyên và cả nước, đặc biệt đối với cà phê Robusta. 

Địa lợi thiên thời có một không hai 

Cao nguyên Buôn Mê Thuột từng được các nhà địa chất xem là vùng giàu tiềm năng nhất Tây Nguyên, trong đó thành phố Buôn Mê Thuột là tiểu vùng thuận lợi nhất của cao nguyên này.

Về địa hình, thành phố Buôn Mê Thuột nằm ở cao nguyên cùng tên (trước đây gọi là cao nguyên Đắk Lắk) rộng 3667km2 ở phía Tây dãy Trường Sơn. Cao nguyên Buôn Mê Thuộc là vùng cao nguyên đất đỏ bazan trẻ, ít bị chia cắt gợn sóng, có địa hình dốc thoải từ 0,5-10 độ và có độ cao trung bình 500m so với mặt nước biển, thấp dần từ Bắc xuống Nam.

Khí hậu ở Buôn Mê Thuột mát mẻ, ôn hòa, vừa mang nét chung của khí hậu nhiệt đới gió mùa vừa chịu ảnh hưởng của khí hậu vùng cao nguyên. Khí hậu có 2 mùa rõ rệt: mùa mưa và mùa khô. Mùa mưa bắt đầu từ tháng 5 đến hết tháng 10, tập trung 90% lượng mưa hàng năm. Mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau, nhiệt độ trung bình hàng năm là 230C.

Chính đặc điểm khí hậu sinh thái nông nghiệp này đã tạo nên độ ẩm, nhiệt độ và lượng mưa thích hợp cho cây cà phê tại Buôn Mê Thuột.

Tài nguyên đất là một trong những nguồn tài nguyên lớn nhất được thiên nhiên ưu đãi cho cây cà phê Buôn Mê Thuột. Nơi đây có loại đất mà nhà thám hiểm Alexandre Yersin từng nhận định là loại đất tốt nhất thế giới, rất thích hợp cho việc mở các đồn điền trồng cây công nghiệp, đặc biệt là cà phê.

Buôn Mê Thuột xứng đáng là “thánh địa” của cà phê Việt.

Theo tài liệu nghiên cứu của các nhà địa chất, các vùng đất đỏ bazan của Buôn Mê Thuột được hình thành từ các đợt phun trào diễn ra từ kỷ Neogen giữa (một kỷ địa chất của Đại Tân Sinh) cách đây 16 triệu năm. Nhóm đất đỏ trên đá bazan là nhóm đất phân bố nhiều nhất ở Buôn Mê Thuột và hầu hết diện tích cà phê tại đây được trồng trên loại đất này.

Đất đỏ bazan ở Buôn Mê Thuột có tính chất cơ lý tốt, giàu sắt, ít phèn, có kết cấu viên cục độ xốp bình quân 62% - 65% nên khả năng giữ nước và hấp thu dinh dưỡng cao, rất thích hợp với đặc điểm sinh thái của cà phê.

Đây là một lợi thế rất quan trọng về điều kiện phát triển tự nhiên cho cây cà phê Buôn Mê Thuột đã được nhiều nhà khoa học và các kỹ sư nông nghiệp công nhận.  

Cùng với tài nguyên đất, nước cũng chính là một lợi thế cho cây cà phê trên “thánh địa” Buôn Mê Thuột.

Thành phố Buôn Mê Thuột có nguồn nước mặt là một đoạn sông Sêrêpok chảy qua phía Tây (khoảng 23Km) và mạng lưới suối thuộc lưu vực sông Sêrêpok với nhiều hồ nhân tạo lớn nhất như hồ Ea Kao, hồ Ea Cuôr Kăp, hồ Ea Nhái cùng nguồn nước ngầm khá dồi dào đã trở thành nguồn tài nguyên vô giá cho cây cà phê Buôn Mê Thuộc suốt hàng trăm năm qua.  

Với hành trình lịch sử trăm năm mang đậm nét văn hóa bản địa Tây nguyên lại được trời phú cho nguồn tài nguyên thiên nhiên có một không hai, Buôn Mê Thuột xứng đáng là “thánh địa” của cà phê Việt, nơi vị đậm hương nồng của “ly cà phê Buôn Mê” luôn hiện diện trong tâm trí của hàng triệu người yêu cà phê Việt ở khắp nơi trên thế giới. 

Cao Nguyên
Từ khóa :
Buôn Mê Thuột , thánh địa cà phê , Tây Nguyên , ly cà phê Buôn Mê
"Thánh địa" cà phê Việt Nam
Viết bình luận của bạn về bài viết này ...
Xem thêm bình luận
Tin khác