Từ vụ AVG, bàn về định giá thương hiệu

Kinh tế

Kiến Văn

(GDVN) - Làm thế nào để xác định được giá trị thương hiệu của doanh nghiệp? Vì sao thương hiệu lại được trả giá ở những mức khác nhau?

Sau khi Thanh tra Chính phủ công bố kết luận thanh tra thương vụ Mobifone mua 95% cổ phần AVG thì phía Bộ Thông tin Truyền thông cũng như những đơn vị có liên quan đã thể hiện quan điểm không đồng ý với một số điểm trong kết luận thanh tra. Như vậy vụ việc này rất cần có sự vào cuộc của các cơ quan khác để đảm bảo tính công bằng, minh bạch. 

Theo thông tin mới nhất thì vụ việc cũng đã được chuyển tới Ủy ban Kiểm tra Trung ương.

Trong một diễn biến khác thì trên tờ Vietnamnet có đăng tải thông tin nói rằng một cán bộ của Thanh tra Chính phủ cũng cho biết, tất cả những khiếu nại về kết luận thanh tra thương vụ Mobifone mua AVG sẽ được chuyển lên Thủ tướng xem xét (1).

Trong vụ việc này có một vấn đề vẫn còn rất mới dù đã đặt ra từ lâu, đó là khi thẩm định giá trị của một doanh nghiệp thì ngoài giá trị tài sản hữu hình, định giá thương hiệu (tài sản vô hình) thế nào? Đây là vấn đề rất cần được làm rõ để có những căn cứ cơ bản giải quyết những vụ việc khác.

Trao đổi với Báo Điện tử Giáo dục Việt Nam, Chuyên gia kinh tế - Tiến sĩ Nguyễn Minh Phong nói rằng: “Đây là một vấn đề cực mới, cực lớn và cũng cực kỳ phức tạp. Lấy căn cứ nào định giá một thương hiệu trị giá hàng trăm tỷ, hàng nghìn tỷ đồng? Quả là rất khó bởi vì chưa có quy định nào chi tiết về vấn đề này. Thế nên mới có chuyện thương hiệu của hãng phim truyện Việt Nam bằng 0 đồng.

Khi mà một nhà đầu tư mua lại doanh nghiệp thì người ta sẽ tính đến giá trị tài sản hữu hình của doanh nghiệp ấy, đó là hệ thống khách hàng, đó là giá trị máy móc thiết bị công nghệ, đó là đất đai, con người đang làm việc… còn về giá trị thương hiệu được trả ở mức nào thì một yếu tố nữa là phụ thuộc vào sự tính toán của người mua.

Cho nên một thương hiệu có thể được định giá ở nhiều mức giá trị khác nhau cũng là chuyện bình thường, vì nó phụ thuộc vào đơn vị mua dự định sẽ làm gì”.

Có thể kể tới những thí dụ cụ thể như Mc Donal vào năm 2013 đã được một doanh nghiệp chuyên đánh giá thương hiệu định giá hơn 90 tỷ USD (chiếm tới 70% tổng giá trị của Mc Donal). Ở Việt Nam cũng từng có trường hợp người sáng lập ra “Phở 24” đã bán thương hiệu này với mức giá hàng chục triệu đô la.

Và trên thực tế thời gian qua đã có không ít doanh nghiệp làm ăn kém hiệu quả, thậm chí còn thua lỗ nhưng vẫn được một số nhà đầu tư rót vốn mua lại và sau khi tái cơ cấu thì làm ăn có hiệu quả.

Tiến sĩ Nguyễn Minh Phong định giá thương hiệu phụ thuộc vào nhiều yếu tố, có những sản phẩm mới ra đời cũng có thể được trả giá hàng trăm triệu đô la. ảnh: NQ

Theo Tiến sĩ Nguyễn Minh Phong thì về mặt lý thuyết người ta có thể dựa vào nhiều phương pháp để định giá một thương hiệu, thí dụ như: Dựa vào khả năng bán giá cao hơn bình thường và khả năng bán hàng dễ dàng hơn bình thường. Thí dụ như cùng là một chiếc túi xách hay chiếc áo nhưng thương hiệu khác nhau thì giá bán khác hẳn nhau, bởi vì nó mang lại sự tin tưởng cho khách hàng.

Bên cạnh đó, còn những căn cứ khác nữa để định giá như dựa vào chi phí để xây dựng một thương hiệu tương tự, có thể so sánh được. Thí dụ nếu chi phí ước tính để xây dựng sản phẩm, thương hiệu mới tốn khoảng 100 tỷ đồng và xác suất thành công bình thường khoảng 25%.

Tính trung bình phải đầu tư gấp 4 lần tức là khoảng 400 tỷ đồng mới có thể bảo đảm 100% thành công. Do đó, để mua thương hiệu có sẵn, người mua sẽ phải trả khoảng 400 tỷ đồng là mức hợp lý; thậm chí còn có thể cao hơn nếu như phía mua đã tính toán được cơ hội phát triển tiếp thương hiệu ấy.

“Cảm nhận về giá trị thương hiệu, tùy vào đánh giá của từng cá nhân hay đơn vị dự định phát triển thương hiệu ấy như thế nào. Trên thế giới cũng có nhiều ý tưởng mới, hay những sản phẩm mới bắt đầu ra thị trường đã được trả giá hàng trăm triệu đô la. Người ngoài nhìn vào thì rất khó nói là hợp lý hay không hợp lý”, ông Phong cho biết.

Từ vụ AVG, kết luận thanh tra phải để cán bộ "tâm phục, khẩu phục"

Theo Tiến sĩ Nguyễn Minh Phong, với những gì đang diễn ra ở thương vụ giữa Mobifone và AVG thì cần phải có những cơ quan ở giữa làm “trọng tài” để phân xử cho rõ ràng.

Ông Phong cho hay: “Trong vụ việc này thì có lẽ không thiệt hại cho vốn nhà nước, bởi vì Mobifone và nhóm cổ đông AVG đã hủy hợp đồng, và phía Mobifone nhận được nhiều hơn những gì họ đã trả cho AVG tại thời điểm mua.

Còn để làm rõ hơn những vấn đề có liên quan thì cần phải xem lại cả từ kết luận của thanh tra chính phủ, cả phía giải trình của Mobifone, Bộ Thông tin và Truyền thông và những đơn vị khác có liên quan.

Sự công khai minh bạch cần phải được đảm bảo đối với giá trị gói mua bán thương vụ này và minh bạch cả về cách tính thương hiệu và phải tôn trọng cả quyền giải trình của những cá nhân đơn vị liên quan.

Trong trường hợp này hoàn toàn có thể yêu cầu đơn vị thẩm định giá trị AVG công khai chứng minh về việc định giá và để đảm bảo khách quan thì hoàn toàn có thể mời một đơn vị đánh giá độc lập quốc tế có uy tín để tham khảo định giá của họ về giá trị thương hiệu và thương mại, triển vọng của AVG tại thời điểm bán cho Mobifone”.

Khó áp đặt con số cụ thể cho giá trị thương hiệu

Liên quan tới thông tin này, trao đổi với Báo Điện tử Giáo dục Việt Nam, ông Nguyễn Ngọc Bảo – Đại biểu Quốc hội khóa 13 đưa ra nhận định, việc MobiFone và AVG chủ động bàn bạc hủy hợp đồng nhằm tránh thiệt hại tài sản của nhà nước là một hướng xử lý tốt và chưa từng có tiền lệ.

“Theo tôi, hướng xử lý như vậy là rất tốt, đây là quan hệ kinh tế và khi cả hai bên đều có được tiếng nói chung, tài sản của nhà nước đảm bảo là rất đáng mừng.

MobiFone nhận được số tiền lớn hơn đã trả cho AVG

Ở lĩnh vực kinh tế, chúng ta đều biết rằng hướng xử lý văn minh là không hình sự hóa mà phải làm thế nào đó giải quyết được ở chính vấn đề kinh tế, vậy thì sự việc này cũng đã giải quyết được vấn đề cơ bản nhất là thu hồi lại tiền của nhà nước sau khi tiến hành hủy hợp đồng.

Nếu các vụ việc kinh tế mà bị hình sự hóa thì sẽ gây ra tâm lý lo ngại cho các nhà đầu tư khác”, ông Bảo chia sẻ.

Cũng theo ông Nguyễn Ngọc Bảo, ở khía cạnh quản lý thì các cơ quan có trách nhiệm có thể sẽ xem xét để xử lý tiếp nếu phát hiện sai phạm, đúng như tinh thần chỉ đạo của Ban Bí thư là “bảo đảm khách quan, chính xác theo quy định của Đảng và pháp luật nhà nước với tinh thần kiên quyết, chặt chẽ, làm rõ đến đâu xử lý đến đó” và cơ quan thanh tra phải chịu trách nhiệm về kết luận thanh tra.

"Khi hủy hợp đồng thì nhóm cổ đông AVG có lẽ sẽ chịu thiệt nhiều hơn, bởi vì ngoài việc trả số tiền nhiều hơn đã nhận từ Mobifone thì hệ thống AVG mấy năm qua khi liên quan tới việc bị thanh tra đã không phát triển thêm, cho nên giá trị của hệ thống này cũng sẽ bị suy giảm khá nhiều", ông Nguyễn Ngọc Bảo.

“Theo tôi đây là tín hiệu tốt trong vụ việc này và rất đáng khích lệ, để phát triển kinh tế thì không nên xử lý theo hướng cứng nhắc.

Nếu xét ở góc độ kinh tế đơn thuần thì là chuyện thuận mua vừa bán, thí dụ như MobiFone bỏ tiền ra mua thì họ có trách nhiệm chứng minh được là thương vụ này có khả năng mang lại lợi nhuận cao, còn thực tế có thu được lợi nhuận như kỳ vọng không thì phụ thuộc vào nhiều yếu tố.

Và ở đây cũng rất rõ ràng rằng khi định giá về một thương hiệu là vấn đề khá trừu tượng, thật khó để áp đặt rằng con số ấy chính xác là bao nhiêu bởi vì giá trị thương hiệu ấy nó chỉ có tác dụng khi được định hướng đúng, phát huy được nền tảng giá trị đã có.

Ví dụ nếu AVG không bán cho MobiFone mà bán cho một đối tác nước ngoài có khi bây giờ nó lại phát triển tốt và chiếm lĩnh thị trường thì sao?

Chốt lại ở đây là sau thương vụ này thì cả hai phía MobiFone và nhóm cổ đông AVG đang cố gắng để không có thiệt hại vốn nhà nước, đấy là điều dư luận cũng đang rất quan tâm. Thương vụ này cũng là bài học cho nhiều doanh nghiệp khác khi sử dụng vốn nhà nước phải có trách nhiệm không để thất thoát”, ông Bảo phân tích.

Ông Nguyễn Ngọc Bảo đánh giá cao việc MobiFone và nhóm cổ đông AVG hủy hợp đồng, không làm ảnh hưởng đến vốn nhà nước. ảnh: NQ.

Đánh giá về khía cạnh nhóm đông AVG không chỉ trả tiền gốc đã nhận từ MobiFone mà  sẵn sàng trả chi phí phát sinh và tiền lãi, ông Nguyễn Ngọc Bảo cho rằng đó là cách hành xử văn minh của doanh nghiệp, bởi những vướng mắc tiếp tục kéo dài thì càng dễ làm ảnh hưởng uy tín cho cả hai phía.

Phía nhóm cổ đông AVG sau khi trả tiền và nhận lại cổ phần có thể tiếp tục đầu tư phát triển tiếp hoặc tìm kiếm đối tác khác để bán lại.

Ông Bảo nêu quan điểm: “Như vậy tóm lại thì đây là một thương vụ mua bán ở góc độ kinh tế hoàn toàn bình thường và khi không thực hiện được như hợp đồng thì hủy bỏ để bảo toàn vốn nhà nước, đấy là cách xử lý đúng.

Khi hủy hợp đồng thì nhóm cổ đông AVG có lẽ sẽ chịu thiệt nhiều hơn, bởi vì ngoài việc trả số tiền nhiều hơn đã nhận từ Mobifone thì hệ thống AVG mấy năm qua khi liên quan tới việc bị thanh tra đã không phát triển thêm, cho nên giá trị của hệ thống này cũng sẽ bị suy giảm khá nhiều.

Liên quan tới thương vụ này có xử lý cán bộ nào thuộc phạm vi quản lý nhà nước không thì lại là chuyện khác, tôi không bàn ở đây.

Chỉ có điều như tôi đã nói đó là đối với các vấn đề kinh tế thì nên xử lý theo hướng kinh tế, nếu không có thiệt hại thì không xử lý theo hướng hình sự. Cho nên cần phải nhìn nhận vấn đề một cách rõ ràng, công bằng, đó cũng là vấn đề của quản lý nhà nước”.

Tài liệu tham khảo: http://vietnamnet.vn/vn/thoi-su/chong-tham-nhung/thanh-tra-trinh-len-thu-tuong-neu-co-khieu-nai-vu-mobifone-mua-avg-436883.html

Kiến Văn
Từ khóa :
tiến sĩ nguyễn minh phong , nguyễn ngọc bảo , AVG , mobifone , thương vụ mua AVG , thanh tra AVG , định giá thương hiệu AVG , báo cáo ban bí thư vụ AVG
Từ vụ AVG, bàn về định giá thương hiệu
Chủ đề : SỰ KIỆN VÀ CHÍNH SÁCH
Bình luận
Xem thêm bình luận
Tin khác