Được quan tâm

5 vấn đề Trung Quốc có thể phản công khi ông Trump dùng con bài Đài Loan

Quốc tế

Hồng Thủy

(GDVN) - Trump đã động chạm vào cái gọi là "lợi ích cốt lõi", nhạy cảm nhất đối với Trung Quốc.

The New York Times ngày 12/12 có bài bình luận về việc, Tổng thống đắc cử Donald Trump nói rằng, ông có thể xem xét lại nguyên tắc "một nước Trung Quốc" - cơ sở nền tảng của quan hệ ngoại giao Washington - Bắc Kinh.

Theo chính sách cũ trong nhiều thập niên, Hoa Kỳ cắt đứt quan hệ ngoại giao chính thức với Đài Loan để công nhận Trung Quốc. Nhưng đầu tháng 12, ông Trump đã khiến nhiều quan chức trên thế giới "choáng váng" khi điện đàm với nhà lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn.

Hôm Chủ Nhật vừa qua, Trump lại tuyên bố, việc tôn trọng nguyên tắc "một nước Trung Quốc" có thể được sử dụng như một con bài thương lượng với Bắc Kinh xung quanh một số vấn đề tranh cãi, như tiền tệ hay hoạt động (bành trướng) của Trung Quốc ở Biển Đông.

Tổng thống đắc cử Hoa Kỳ Donald Trump trả lời phỏng vấn truyền thông hôm Chủ Nhật, ảnh AP / The New York Times.

Khi cố gắng sử dụng vấn đề Đài Loan làm con bài địa chính trị, The New York Times tin rằng, Trump đã động chạm vào cái gọi là "lợi ích cốt lõi", nhạy cảm nhất đối với Trung Quốc.

Thậm chí tờ báo Mỹ lo ngại, nếu Washington chính thức công nhận Đài Loan, Trung Quốc sẽ cắt quan hệ ngoại giao với Hoa Kỳ.

Cho dù chính thức cắt quan hệ ngoại giao với Đài Loan từ 1979, Mỹ vẫn duy trì Viện Hoa Kỳ tại Đài Loan như một cơ quan ngoại giao, và bán vũ khí cho đảo này.

Thư ký báo chí Nhà Trắng đã phản đối ý kiến của ông Donald Trump trong việc coi sự hỗ trợ với Đài Loan là một con bài mặc cả: "Đài Loan không phải nguồn của đòn bẩy. Đó là một đồng minh thân cận của Mỹ".

Thời báo Hoàn Cầu đã chỉ trích Donald Trump là "đứa trẻ thiếu hiểu biết về chính sách đối ngoại".

The New York Times liệt kê ra 5 vấn đề Trung Quốc có thể phản công chính sách mới của chính quyền Donald Trump.

Thương mại và đầu tư

Các nhà phân tích Trung Quốc tin rằng, Bắc Kinh có rất nhiều đòn bẩy trả đũa ông Donald Trump. Một mục tiêu nổi bật sẽ là tập đoàn Boeing mà ông Tập Cận Bình đã đến thăm nhà máy của hãng ở Seattle, tháng Chín năm ngoái.

Trong năm 2016 Boeing dự kiến sẽ hoàn thành việc giao máy bay cho Trung Quốc theo gói hợp đồng tổng trị giá 11 tỉ USD, chủ yếu là máy bay 737 cung cấp cho các hãng hàng không đang phát triển nhanh chóng ở Trung Quốc.

Thời báo Hoàn Cầu cảnh báo rằng, Trung Quốc có thể dễ dàng chuyển hợp đồng này cho đối thủ của Boeing ở châu Âu - hãng Airbus.

Wu Xinbo, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Mỹ tại Đại học Phúc Đán, Thượng Hải bình luận:

"Về các vấn đề kinh tế, Trung Quốc có nhiều đòn bẩy hơn. Nếu chúng tôi cảm thấy ông ta vẫn còn thúc đẩy vấn đề Đài Loan, chúng tôi sẽ hành động. Nếu ông muốn giữ con bài Đài Loan, nó chỉ phản tác dụng".

Các quan chức thương mại Mỹ thì lo ngai rằng, Trung Quốc có thể tăng cường phân biệt đối xử với các doanh nghiệp công nghệ Mỹ bằng cách dùng luật chống độc quyền.

Năm ngoái, chính phủ Trung Quốc đã phạt 975 triệu USD đối với hãng sản xuất chíp Qualcomm ở San Diego vì những gì họ gọi là vi phạm về cấp phép.

Ông Donald Trump muốn xem lại chính sách "một Trung Quốc"

(GDVN) - Trump ngày càng bộc lộ rõ xu hướng sử dụng vấn đề quan hệ với Đài Loan như một con bài chiến lược địa chính trị, để ngăn Trung Quốc độc chiếm Biển Đông.

Vài năm trước từng có lo ngại, Trung Quốc có thể đột nhiên bán tháo ngoại hối dự trữ của mình trong kho bạc, đẩy lãi suất lên cao tại Hoa Kỳ. Nhưng lo ngại đã giảm xuống khi Trung Quốc giảm khối lượng ngoại hối nắm giữ một cách từ từ.

Các chuyên gia tin rằng, ngay cả khi Trung Quốc bán tháo ngoại tệ có thể nó vẫn không tác động nhiều, vì lãi suất đã ở mức thấp kỷ lục, trong khi nhu cầu toàn cầu với trái phiếu kho bạc vẫn còn mạnh mẽ.

Trung Quốc cũng có thể làm suy yếu đồng tiền của mình, cái ông Donald Trump lập luận là sẽ làm sản phẩm Trung Quốc rẻ hơn.

Nhưng điều này cũng có thể dẫn đến tình trạng giới nhà giàu Trung Quốc đổ tiền ra nước ngoài, vì một đồng tiền yếu có nghĩa là Trung Quốc phải trả nhiều hơn cho hàng hóa nhập khẩu.

Cuối cùng, Trung Quốc có thể chỉ đạo các doanh nghiệp nhà nước và tư nhân của mình làm chậm các khoản đầu tư của họ tại Mỹ. Trong năm 2015, số tiền đầu tư trực tiếp của Trung Quốc vào Hoa Kỳ nhiều hơn tiền Mỹ đầu tư vào Trung Quốc.

Con bài Bắc Triều Tiên

Hôm Chủ Nhật vừa qua ông Donald Trump cho biết, nói thẳng ra Trung Quốc chẳng giúp được gì cho Mỹ trong vấn đề CHDCND Triều Tiên.

Tuy nhiên The New York Times cho rằng, trên thực tế Trung Quốc đã phối hợp với một số sáng kiến của Mỹ để kiềm chế chương trình hạt nhân của CHDCND Triều Tiên.

Cụ thể là Bắc Kinh bảo vệ các biện pháp trừng phạt kinh tế của Liên Hợp Quốc tháng trước, đồng ý kiểm soát nguồn thu ngoại tệ của Triều Tiên từ than đá, sản phẩm xuất khẩu chủ lực của Bình Nhưỡng, thị trường chủ yếu là Trung Quốc.

Bắc Kinh có thể chuyển đổi từ đồng minh bất đắc dĩ sang láng giềng thân thiện của Bình Nhưỡng. Bắc Kinh đã nổi giận với Washington vì triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa THAAD tại Hàn Quốc.

Trong số các công cụ Trung Quốc có thể sử dụng để chống lại Mỹ sẽ bao gồm cải thiện thương mại, viện trợ và đầu tư sang CHDCND Triều Tiên, theo nhà phân tích John Delury tại Seoul, Hàn Quốc.

Là đồng minh lâu đời, Trung Quốc có thể tập trận chung với Bình Nhưỡng. Bắc Kinh có thể cung cấp viện trợ kinh tế đáng kể cho Triều Tiên theo phong cách Kế hoạch Marshall mà Mỹ giúp châu Âu phục hồi sau chiến tranh.

Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu 

Tổng thống Obama đã giành nhiều vốn liếng chính trị của mình với Trung Quốc để đảm bảo Bắc Kinh đồng ý tham gia Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu, cam kết cắt giảm thải khí nhà kính.

Những người chỉ trích Obama đã lập luận rằng, ông thất bại trong việc buộc Trung Quốc mở cửa thị trường, khoanh tay đứng nhìn Trung Quốc bồi lấp đảo nhân tạo (bất hợp pháp) ở Biển Đông, im lặng với các vấn đề nhân quyền.

Ông Tập Cận Bình thuận lợi hơn khi đồng ý giảm khí thải nhà kính, vì ô nhiễm môi trường đã trở nên nghiêm trọng tại Trung Quốc. Hiệp định kêu gọi Trung Quốc giảm khí thải carbon vào năm 2030, nhưng không có bất kỳ mục tiêu cụ thể nào ông Obama cam kết cho Hoa Kỳ.

Nếu ông Tập Cận Bình quyết định bỏ qua hiệp định này, ông Donald Trump có thể sẽ không quan tâm.

Trump từng nói rằng, hiệp định chống biến đổi khí hậu là một "trò lừa bịp" của Trung Quốc làm tổn thương thương mại của Mỹ, sau đó ông "chữa" lại rằng, mình chỉ nói đùa.

Trung Quốc sẽ trừng phạt Đài Loan

Nếu Donald Trump hỗ trợ Đài Loan, phản ứng đầu tiên của Trung Quốc có thể là trừng phạt Đài Loan hơn là Hoa Kỳ, nhằm giảm giá trị của đảo này đối với Washington.

Trung - Mỹ đang tìm cách thỏa hiệp sau hậu trường về Biển Đông?

(GDVN) - Mỹ yêu cầu Trung Quốc dừng ngay quân sự hóa bất kỳ cấu trúc nào ở Biển Đông và Hoa Đông. Trung Quốc cũng cần thông báo cho Mỹ về các cuộc tập trận...

Bắc Kinh có thể bắt đầu bằng cách tăng cường nỗ lực thuyết phục 22 quốc gia, vùng lãnh thổ nhỏ trên thế giới đang còn duy trì quan hệ với Đài Loan, bao gồm Tòa thánh Vatican, cắt đứt quan hệ với đảo này và thay vào đó là Trung Quốc.

Sau đó Trung Quốc có thể nhắm mục tiêu vào kinh tế Đài Loan bằng cách hạn chế các khoản đầu tư, hạn chế số lượng khách du lịch sang Đài Loan.

Thậm chí truyền thông Trung Quốc không ít lần cảnh báo khả năng "thống nhất bằng vũ lực".

Bắc Kinh lo ngại, động thái của ông Donald Trump có thể khuyến khích Đài Loan độc lập, hoặc các nước khác học theo Mỹ, công nhận Đài Loan.

Ông Thời Ân Hoằng, Giáo sư Đại học Nhân Dân từ Bắc Kinh cho biết: Nếu bà Thái Anh Văn tuyên bố Đài Loan độc lập và phần còn lại của thế giới công nhận, Trung Quốc sẽ hành động quân sự.

Bắc Kinh sẽ dùng tới con bài Iran

Trung Quốc là một bên ký kết thỏa thuận hạt nhân đạt được với Iran vào năm ngoái. Đồng thời Trung Quốc có thể tham gia sâu vào nền kinh tế Iran mà không gặp phải rào cản nào.

Thông qua Iran, Bắc Kinh sẽ tìm cách tăng ảnh hưởng của mình tại Trung Đông để làm suy yếu ảnh hưởng của Mỹ trong khu vực.

Nhưng nếu thỏa thuận hạt nhân với Iran bị hủy bỏ và đàm phán lại như kêu gọi của ông Trump, Trung Quốc sẽ tiếp tục quan hệ với Iran để cô lập Hoa Kỳ, theo Edward C. Chow, thành viên cao cấp về năng lượng và an ninh quốc gia, CSIS.

Khoảng 1/3 lượng dầu xuất khẩu của Iran là đến Trung Quốc, và Trung Quốc cũng là nước nhập khẩu hàng đầu các hàng hóa khác của Iran.

Trung Quốc có thể tăng gấp đôi hoạt động kinh doanh và đầu tư sang Iran so với hiện nay nếu Trump bắt đầu trên mặt trận Đài Loan.

Cá nhân người viết cho rằng, trong cuộc đấu trí lần này giữa Donald Trump và Trung Nam Hải sẽ có nhiều bất ngờ. Việc Trump có thực hiện các tuyên bố mới nhất của ông về Đài Loan hay không, còn phải chờ khi ông chính thức cầm chìa khóa Nhà Trắng.

Nhưng rõ ràng những nước cờ ban đầu của Trump đã khiến những đối thủ sừng sỏ nhất của ông cũng cảm thấy bất ngờ và bị động. 

Chưa cần phải có những căng thẳng chính trị như vấn đề Đài Loan, con bài kinh tế luôn luôn được Trung Quốc sử dụng để đạt mục đích chính trị trong quan hệ quốc tế.

Mỹ có lẽ là quốc gia duy nhất đủ tiềm lực và thế lực để hóa giải nước cờ này của Bắc Kinh, đủ khả năng ngăn Trung Quốc biến Biển Đông thành ao nhà.

Ông Barak Obama đưa ra chiến lược "xoay trục" chỉ tạo cớ cho Trung Quốc leo thang mà không làm gì đáng kể, hy vọng ngài Donald Trump làm chủ Nhà Trắng, cục diện sẽ khác.

Tài liệu tham khảo:

http://www.nytimes.com/2016/12/12/world/asia/if-donald-trump-pushes-on-taiwan-how-china-could-push-back.html?_r=0

Hồng Thủy
Từ khóa :
Biển Đông , Donald Trump , con bài Đài Loan , chính sách đối ngoại , Trung Quốc , bành trướng
5 vấn đề Trung Quốc có thể phản công khi ông Trump dùng con bài Đài Loan
Chủ đề : Biển Đông
Viết bình luận của bạn về bài viết này ...
Xem thêm bình luận
Tin khác