Về chỉ trích ông Duterte nhượng 1 nửa vùng đặc quyền kinh tế cho Trung Quốc

Quốc tế

Tiến sĩ Trần Công Trục

(GDVN) - Cần thận trọng trong từng lời nói, tuyên bố, hành xử liên quan đến các quyền và lợi ích chính đáng của quốc gia, tránh những phát ngôn ngẫu hứng gây hậu quả.

Bình luận về phát biểu của Tổng thống Rodrigo Dutertre về vấn đề “cùng thăm dò, khai thác” với Trung Quốc trên Biển Đông, chúng tôi đã có bài viết với chủ đề: "Liệu Philippines có giúp Trung Quốc “biến không thành có?” ngày 03/03/2018.

Chúng tôi đã phân tích một cách khách quan về những phát biểu “hớ hênh” của vị Tổng thống “ phi truyền thống” này. 

Hai ngày qua, nội bộ Philippines tiếp tục đưa ra những ý kiến khác nhau cùng những thông tin diễn biến, diễn giải mới từ Điện Manacanang, thiết nghĩ cần có thêm những đánh giá, chúng ta cùng nhau suy nghĩ và trao đổi.

Giao dịch thương mại trong Biển Đông không thoát ly khỏi vấn đề chủ quyền quốc gia

Thứ  nhất, người phát ngôn của Tổng thống Philippines, Harry Roque, ngay sau phát biểu của ông Rodrgio Duterte, đã lập tức lên tiếng “cải chính” rằng:

Người phát ngôn Phủ Tổng thống Philippines, Harry Roque, ảnh: Rappler.

Bất kỳ giao dịch nào về năng lượng ở Biển Đông với Trung Quốc sẽ chỉ là những thỏa thuận thương mại. Các giao dịch đó sẽ được ký kết với các công ty Trung Quốc, không phải với Chính phủ Trung Quốc. 

“Chúng tôi có thể đang tiến hành một thỏa thuận với một công ty sở hữu tư nhân Trung Quốc, chứ không phải với công ty nhà nước Trung Quốc”, ông Harry Roque nói.

Chúng tôi cho rằng lời thanh minh này không đủ sức thuyết phục. 

Bởi vì, cho dù các thỏa thuận thương mại đó là giữa các công ty tư nhân, nhưng vấn đề là chúng sẽ được tiến hành trong phạm vi cụ thể nào;

Chúng sẽ phải tuân thủ pháp luật của nhà nước nào, ai cấp phép, ai có quyền giám sát, kiểm tra và xử lý mọi tranh chấp dân sự, hình sự xảy ra giữa các tự nhiên nhân và thể nhân tham gia thực hiện các thỏa thuận đó?...

Như vậy, không thể nói là không có liên quan đến gì cơ quan quản lý nhà nước, không liên quan gì đến vấn đề chủ quyền quốc gia.

Nhất là hiện nay đang có tình trạng có những tranh chấp phức tạp liên quan đến việc giải thích, áp dụng Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982 và tranh chấp về quyền thụ đắc lãnh thổ đối với các đảo, quần đảo, các thực thể địa lý ở giữa Biển Đông. 

Có thể phạm vi triển khai các thỏa thuận đó lại nằm ở trong vùng biển, thềm lục địa của các quốc gia khác được xác lập theo quy định của Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982 ở xung quanh Biển Đông;

Và có thể khu vực “cùng khai thác” lại thuộc “biển quốc tế”, vùng biển nằm ngoài quyền tài phán quốc gia ven biển;

Tiến sĩ Trần Công Trục, ảnh do tác giả cung cấp.

Trong trường hợp thứ 2 này, bất kỳ hoạt động nào tại đây đều phải được điều chỉnh bởi một chế độ pháp lý riêng được quy định chặt chẽ tại Phần VII: Biển cả và Phần XI: Vùng, Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982. 

Nếu xảy ra tình huống này thì cả Trung Quốc và Philippines đều đã vi phạm Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982 mà họ là những thành viên chính thức và họ đều vi phạm các quyền và lợi ích hợp pháp của các quốc gia ven biển khác.

Thứ 2, phản bác lập luận ngụy biện nói trên, Luật sư Jay Batongbacal, Giám đốc Viện Luật Biển và Các vấn đề hàng hải của Trường Đại học Philippines đã phát biểu trên phương tiên truyền thông xã hội rằng:

Việc Chính phủ Philippines dự định thực hiện giao dịch bao gồm cả khu vực Bãi Cỏ Rong (Reed Bank) ở Biển Đông, mà Trung Quốc muốn cùng thăm dò, là đã ưu ái cho nước láng giềng “quá nhiều và qua sớm” (“giving too much, too soon”)

Luật sư Jay Batongbacal cho rằng việc Chính phủ Philippines sẵn sàng cùng thăm dò ở khu vực Bãi Cỏ Rong là tạo tiền lệ để Trung Quốc tiếp tục đòi liên doanh ở các vùng lãnh thổ không tranh chấp khác của Philippines. 

Chánh án Tòa án tối cao Antonio Carpio đã đồng tình với quan điểm của Luật sư Jay Batongbacal về việc liên doanh được dự tự kiến này và cho rằng, việc chính phủ mời chào Trung Quốc “na ná” với việc coi một nửa Biển Đông là của Trung Quốc. 

Thẩm phán Antonio Carpio, ảnh: conceptnewscentral.com

Trong chuyến thăm thành phố Bacolod, ông Antonio Carpio đã khẳng định rằng:

“Chắc chắn không còn cách nào khác là nếu chiểu theo Hiến pháp thì Chính phủ Philippines đã biếu cho Trung Quốc một nửa vùng đặc quyền kinh tế, vì đã tạo cho Trung Quốc đồng sở hữu ở đó.

Nếu các doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc đảm bảo rằng hợp đồng ký với Chính phủ Philippines phải tuân thủ luật pháp của Philippines thì không có vấn đề gì;

Chẳng hạn tại khu vực Malampaya, một doanh nghiệp nước ngoài, công ty Shell, đã tiến hành khai thác khí đốt trên cơ sở phải tuân theo luật pháp của Philippines.

Vấn đề là nếu thỏa thuận thăm dò ở khu vực Reed Bank theo hình thức “đồng sở hữu” là chúng ta đã chuyển nhượng cho Trung Quốc một nửa khu vực. 

Điều này không thể được, vì đó là vùng đặc quyền kinh tế của chúng ta. 

Liệu Philippines có giúp Trung Quốc "biến không thành có"?

Chúng ta không thể chuyển nhượng quyền chủ quyền của chúng ta được, thậm chí Tổng thống cũng không thể chuyển nhượng quyền chủ quyền thuộc vùng đặc quyền kinh tế của chúng ta.” 

Ông Chánh án Tòa án tối cao Philippines lưu ý, Tòa Trọng tài quốc tế ngày 12/7/2016 đã ra phán quyết rằng vùng đặc quyền kinh tế phía Tây Palawan là thuộc về Philippines.

Thẩm phán Antonio Carpio nói: "Chúng ta có quyền chủ quyền trong việc khai thác mọi tài nguyên dầu khí, khoáng sản và hải sản ở đó.”

Thứ 3, trước đó để “chữa cháy” cho những phát ngôn “hớ hênh” của Tổng thống Rodrigo Duterte, Ngoại trưởng Philippines, Alan Peter Cayetano, đã cho biết: 

“Philippines và Trung Quốc sẽ nghiên cứu riêng về các quy định pháp lý về ‘thăm dò chung’, trước khi cùng nhau đưa ra một khuôn khổ thống nhất… việc này hoàn toàn tuân thủ Hiến pháp và chịu sự giám sát của Tòa án tối cao Philippines”. 

Phải chăng đây mới chính là quan điểm chính thống của Philippines về mặt nguyên tắc?

Bởi vì, khái niệm “đồng sở hữu” không được ông Ngoại trưởng nhắc đến trong tuyên bố của mình và phạm vi áp dụng “cùng thăm dò khai thác” trong vùng biển tranh chấp cụ thể là ở đâu cũng còn đang trong quá trình thảo luận…

Những bài học để tránh xảy chân, lỡ miệng

Chớ bông đùa với độc lập dân tộc, chủ quyền lãnh thổ quốc gia

Từ những thông tin đã được đề cập, chúng tôi cho rằng những ý kiến nói trên đủ để cho chúng ta, nhất là những cán bộ đang đảm đương trong trách quản lý nhà nước liên quan, có thể rút ra được những bài học thiết thực và quý giá:

1. Cần nâng cao và nắm vững kiến thức về luật pháp quốc tế, nhất là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982, để phân biệt bản chất của những khái niệm pháp lý trong khi xử lý các công việc có liên quan đến các quyền và lợi ích hợp pháp trên biển của quốc gia mình. 

Chẳng hạn, khái niệm “đồng sở hữu”, “cùng thăm dò, khai thác”…là  những khái niệm dễ bị đánh đồng để che đậy  những động cơ chính trị thực dụng, tiêu cực…

2. Cần thận trọng trong từng lời nói, tuyên bố, hành xử liên quan đến các quyền và lợi ích chính đáng của quốc gia, tránh những phát ngôn ngẫu hứng gây hậu quả pháp lý bất lợi cho cuộc đấu tranh bảo về các quyền và lợi ích chính đáng của quốc gia.  

3. Muốn tránh được những phát biểu “hớ hênh” đó, nhất thiết phải tận dụng ý kiến tham mưu của các cơ quan chuyên trách và các chuyên gia chuyên ngành có trình độ, tâm huyết và trung thực. 

4. Không đánh đổi chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán chỉ vì lợi ích kinh tế thông qua các dự án, hợp đồng béo bở do Trung Quốc đề xuất để thực hiện âm mưu biến không thành có, biến vùng không có tranh chấp thành vùng tranh chấp, từng bước giành lấy sự công nhận trên thực tế yêu sách “lưỡi bò” phi lý của họ,

Tiến sĩ Trần Công Trục
Từ khóa :
Trần Công Trục , Rodrigo Duterte , tổng thống philippines , Biển Đông , gác tranh chấp cùng khai thác , vùng đặc quyền kinh tế , chủ quyền , lãnh thổ , công ước luật biển , Trung Quốc
Về chỉ trích ông Duterte nhượng 1 nửa vùng đặc quyền kinh tế cho Trung Quốc
Chủ đề : Biển Đông
Bình luận
Lưu Văn Chuyên
4

Mục đích kinh tế của Trung quốc trong việc cùng khai thác " trong vùng biển tranh chấp " với Phi-líp-pin chỉ là bề ngoài. Bên trong đó là: Kéo Phi-líp-pin ra khỏi vòng tay đồng minh của Mỹ; Vô hiệu hoá kết quả mà Phi-líp-pin đã dành được bởi sự phán quyết về đường chín đoạn do Trung quốc vẽ ra trên Biển Đông là phi pháp; mục đích tiếp theo nữa là mượn tay Phi-líp-pin để đi đến chiếm các vùng biển chồng lấn với các nước khác mà một mình Trung quốc làm sẽ bại lộ; cuối cùng là làm rối loạn sự đoàn kết ASAN.

Lương Ky
1

TR QUỐC quá ngộ nhận về sức mạnh của họ. Kệ họ. Một khi Tr Quốc đi quá đà không biết Luật pháp Quốc tế là gì thì Tr Quốc tứ bề thọ địch. Tr Quốc sẽ bị xhia năm sẻ bảy.

Lưu Văn Chuyên
7

Cái bẫy " gác tranh chấp, cùng khai thác đã được Trung quốc giăng ra từ lâu rồi nhưng chưa có ai mắc vì các nước đều hiểu Trung quốc không có phần nào trong phạm vi chủ quyền của họ, không có tranh chấp. Nhưng lần này rất nghiêm trọng vì trước khi có câu " đồng sở hữu " còn có câu được hiểu là nói đùa " các bạn có thể biến Phi-líp-pin thành một tỉnh của Trung quốc..." Câu nói của một người dân thì chỉ ảnh hưởng tới một mình họ, nhưng câu nói của tổng thống sẽ ảnh hưởng tới cả quốc gia mình. Mà tục ngữ Việt nam lại nói " sảy chân còn có thể đỡ được, sảy miệng không thể đỡ được "

Nguyễn Văn Bình
9

“Hiệp ước Paris 1898, quy định quần đảo Trường Sa của Việt Nam nằm vào khoảng 6o50’ đến 12o vĩ độ Bắc và từ 111o20’ đến 117o20’ kinh độ Đông. Như vậy cho chúng ta thấy rằng Philippines vốn là một quốc gia không có chủ quyền gì tại quần đảo Trường Sa vì Hiệp định Paris năm 1898 được ký kết giữa Tây Ban Nha và Hoa Kỳ đã xác định rõ: Lãnh thổ Philippines không bao gồm một đảo nào thuộc quần đảo Trường Sa. Philippines có ý đồ từng bước tranh chiếm quần đảo Trường Sa để mở rộng lãnh thổ của họ về phía Tây và làm cơ sở cho yêu sách của họ trong việc phân chia ranh giới các vùng biển và thềm lục địa với Việt Nam trong Biển Đông”. Vì vậy mà chuyện Philippines 'cò kè' với TQ, mà phát ngôn mà các học giả trong đó có Tiến sĩ Trần Công Trục cũng bận tâm về cách ăn nói của Lãnh đạo Philippines, mà theo tôi thì đó là cách Lãnh đạo Philippines ‘thế chấp, kiếm tiền’ bằng tài sản của VN, cho nên TQ chỉ dùng họ làm bình phong cho tham vọng bành trướng của TQ mà thôi.

Xem thêm bình luận
Tin khác