Nên hay không báo chí tư nhân, và hiểu thế nào cho đúng?

Xã hội

Phạm Mạnh Hà

(GDVN) - Trước thềm sửa đổi Luật báo chí, vấn đề nên hay không để báo chí tư nhân hoạt động đã trở thành một đề tài tranh cãi rộng rãi trong toàn xã hội.

LTS: Trước thềm sửa đổi Luật báo chí, có rất nhiều ý kiến xoay quanh vấn đề có nên để báo chí tư nhân hoạt động hay không?

Về vấn đề này, Tòa soạn trân trọng giới thiệu bài viết của tác giả Phạm Mạnh Hà, một người hành nghề luật. Tác giả phân tích dựa trên nghiên cứu chính xác để làm sáng tỏ vấn đề. 

Có nhóm ý kiến cho rằng phải cho báo chí tư nhân hoạt động để đảm bảo quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí của công dân theo điều 25 của Hiến pháp hiện hành. Trái lại, nhiều ý kiến không đồng tình vì lo ngại như thế sẽ khó kiểm soát.

Sau khi đi sâu nghiên cứu tìm hiểu đến tận cùng về vấn đề này, bài viết sau mong được làm sáng tỏ mấy nội dung sau:

Một xã hội luôn có nhu cầu cần được biết nên đi theo hướng nào giữa muôn vàn ý kiến, quan điểm, tư tưởng trong dư luận. Vì vậy qua những tổ chức chính trị, chính trị - xã hội, báo chí đã ra đời để đáp ứng cho nhu cầu cần được định hướng này.

Cũng chính vì thế mà báo chí có hai chức năng chính là: thông tin và tuyên truyền.

Với chức năng thông tin, thì đòi hỏi nguồn tin phải chính xác, chịu trách nhiệm, và tiếp nhận rộng rãi trên toàn xã hội. Do đó nguồn tin phải được xác định nơi cung cấp, người cung cấp, người chịu trách nhiệm.

Do có chức năng thông tin, nên báo chí còn là nơi tập hợp các ý kiến nguyện vọng của nhân dân để nhà nước nắm bắt được mà có chính sách hợp lòng dân.

Và do một xã hội cần đi theo một hướng nhất định để tiến lên phía trước, cho nên báo chí có chức năng tuyên truyền để định hướng cho dư luận biết được đâu là lựa chọn đúng đắn giữa muôn vàn ý kiến quan điểm trái chiều trong xã hội.

Cũng lưu ý rằng do báo chí có sức lan tỏa trong xã hội nên tuyên truyền định hướng dư luận mới là nhiệm vụ chính của báo chí hơn cả.

Nên hay không báo chí tư nhân, hiểu thế nào cho đúng? (Ảnh: news.zing.vn)

Bởi lẽ một xã hội cần biết được phải đi theo hướng nào để tiến lên phía trước, thì từ nhu cầu định hướng đó mà xã hội cần được báo chí thực hiện chức năng cung cấp thông tin.

Cho nên khi báo chí thực hiện chức năng cung cấp thông tin cũng chính là để góp phần thực hiện mục đích gốc là tuyên truyền định hướng xã hội.

Như vậy, một mặt báo chí tiếp nhận rộng rãi tất cả các ý kiến phản ánh quan điểm, nguyện vọng cá nhân trong toàn xã hội để thực hiện chức năng thông tin qua lại giữa nhân dân và nhà nước, giữa nhân dân với nhau. 

Nhưng một mặt báo chí lại phải nhận xét đánh giá chuẩn xác các quan điểm nguyện vọng đó, lập luận thuyết phục để đưa ra một định hướng tiến bộ cho toàn xã hội, tức là báo chí thực hiện nhiệm vụ tuyên truyền cho toàn xã hội đi theo một hướng tích cực nhất định. 

Điều này đòi hỏi nhà báo phải là những người có tư cách đạo đức chuẩn mực, có kiến thức sâu rộng, nghiệp vụ lí luận vững vàng. 

Đó cũng là đồng nghĩa với việc phải có cơ quan báo chí chuyên ngành đạt tiêu chuẩn quốc gia, có sự kiểm soát chặt chẽ của nhà nước. Thì như vậy yêu cầu từ thực tiễn này rõ ràng đã bác bỏ quan điểm nên cho báo chí tư nhân hoạt động do không thỏa mãn được yêu cầu thực tiễn đó.

Đôi điều cảm nhận về Đề án quy hoạch và Dự thảo sửa đổi Luật Báo chí

(GDVN) - Quy hoạch báo chí không chỉ tác động đến người làm báo và cơ quan báo chí mà còn tác động trực tiếp tới người đọc, người xem, người nghe, tức là toàn xã hội.

Chú ý rằng điều này không hề mâu thuẫn với sự cần phải có phản biện xã hội.

Tuy rằng báo chí tư nhân đóng vai trò rất tốt trong việc tự do nêu quan điểm cá nhân phản biện lại các quan điểm của các cá nhân khác và nhà nước, nhưng do không phải là chuyên ngành định hướng xã hội được kiểm soát chặt chẽ nên báo chí tư nhân không thể tránh được sự phản ánh quan điểm lệch lạc sai trái, lại gây ảnh hưởng đến dư luận khiến cho dư luận không biết đâu là con đường đúng đắn để đi theo. 

Hậu quả là báo chí tư nhân dễ gây hoang mang, nhầm lẫn, ảo tưởng trong dư luận xã hội, mà điều này tất yếu dẫn đến sự rối loạn, chệch hướng trong tư tưởng của xã hội. 

Cho nên để thực hiện vai trò phản biện xã hội nhằm làm sáng tỏ và có thể bổ khuyết cho những thiếu sót của nền báo chí định hướng chuyên ngành, thì báo chí tư nhân chỉ nên được lồng vào báo chí chính thống qua những mục phản ánh ý kiến, phản biện xã hội, từ đó báo chí chính thống có những hồi đáp thuyết phục, để dư luận được phục vụ tốt nhất nhu cầu định hướng mà dư luận cần có.

Một lý do nữa là tình trạng các trang mạng của tư nhân sao chép lại bài vở của các trang báo chính thống làm thất thoát độc giả của báo chính thống, khiến cho báo chính thống bị chiếm đoạt chất xám bài vở của mình làm ra, lương nhà báo chính quy vì thế rất thấp, dẫn đến nhà báo chân chính dễ bị sa vào con đường phải kiếm sống thêm mà bẻ cong ngòi bút, viết không đúng sự thật chạy theo yêu cầu được thuê.

Cho nên để bảo vệ quyền lợi của nhà báo chân chính thì báo chí nói chung phải tinh gọn, ít số lượng để đảm bảo chất lượng, chính vì thế đó lại là lí do không thể cho hoạt động báo tư nhân.
 
Còn về quan điểm cho rằng phải có báo chí tư nhân để đảm bảo quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí của người dân, thì như vậy là có sự nhầm lẫn ở đây.

Đó là, quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí không phải đồng nghĩa với quyền tự do xuất bản báo chí, mà cần được hiểu đó là tự do viết báo. 

Công dân vẫn luôn có quyền tự do viết báo, phản ánh quan điểm, ý kiến của mình lên truyền thông. Nhưng chú ý ở đây là báo chí có vai trò định hướng tư tưởng trong dư luận, thế cho nên các cá nhân không có đầy đủ các yếu tố chuẩn mực về đạo đức, kiến thức, trình độ lý luận thì không thể được quyền định hướng dư luận. 

"Nhiều cơ quan báo chí đang là gánh nặng cho ngân sách nhà nước"

(GDVN) - GS.TS Nguyễn Minh Thuyết nhận định: "Đây là hậu quả của chính sách bao cấp tràn lan, thiếu quy hoạch hợp lý trong một thời gian dài, cần sớm được khắc phục"


Để định hướng được dư luận tức là được quyền xuất bản báo chí phát hành rộng rãi tuyên truyền trong xã hội, thì đòi hỏi phải có tổ chức chính trị phục vụ lợi ích quốc gia dẫn đầu về tư tưởng, đường lối, có học thuyết chính trị soi sáng, chính sách đối nội - đối ngoại rõ ràng thì báo chí mới có đủ năng lực để định hướng dư luận, mà điều này thì báo chí tư nhân lại không thể đảm bảo được do không có tổ chức chính trị nào dẫn dắt.

Điều này đã giải thích thỏa đáng vì sao ở Việt Nam tư nhân không được thành lập cơ quan báo chí.

Như vậy, qua những cơ sở thực tiễn được làm sáng tỏ như trên, đã dẫn đến kết luận chính xác là: Không nên cho hoạt động báo chí tư nhân, vì tư nhân không thể đảm bảo được năng lực định hướng cho dư luận của báo chí.

Phạm Mạnh Hà
Từ khóa :
báo chí , tư nhân , sao chép , định hướng dư luận , Luật Báo chí
Nên hay không báo chí tư nhân, và hiểu thế nào cho đúng?
Viết bình luận của bạn về bài viết này ...
Phương Thủy
0

Tóm tắt lại ko dài dòng, đã là báo chí thì phải đạt chuẩn, thì tiêu chuẩn về báo chí tôi cho rằng là phải khắt khe. ông đc định hướng dư luận thì ông phải chuẩn mực, chứ ko thể tả khuynh hữu khuynh đc. nên để cho chất lượng báo chí dc tốt thì cần ít báo thôi, nhiều quá đâm lắm báo nhảm, loạn tư tưởng ko biết đâu là chuẩn mà theo. làm sao để đọc báo chúng tôi thấy hay muốn đọc, chứ đọc nhiều bài cứ như cơm nguội, rời rạc ý tứ diễn đạt chả có sức sống gì cả.đọc bài rõ dài lắm chữ mà đọc xong chả hiểu thông điệp của bài báo là gì cả

Trần Đăng Ẩn
0

Không thuyết phục, lập luận quá nhiều sơ hở

Hoàng Trường Sa
0

Báo chí sinh ra là để phục vụ thể chế, Á Âu Phi gì cũng thế thôi; các bạn đừng lầm tưởng Tây họ cho tung hê tất cả lên mặt báo nhé. Thời Pháp thuộc có báo tư nhân nhưng nếu không đáp ứng yêu cầu của nhà cầm quyền thì giải tán ngay tức khắc.

Phạm Mạnh Khôi
0

Tôi đồng ý kiến với bạn Lê Minh ,báo chí ngày nay tràn lan,loạn tin vô bổ Nhưng lại không thuận với ý bạn là vì có nhiều báo nên loạn định hướng.Báo mhiêug hay ít đều tuân theo quy luật của xã hội .Xã hội luôn song hành thiện, ác ,xấu, tốt., hay ,dở.Do vậy mới sinh ra luật ,ra cơ quan quản lý đó là công cụ hữu hiệu bắt buộc con người phải đi vào quỹ đạo.

Nguyễn Lê Minh
2

Bây giờ 90 triệu dân mỗi người đều có quyền phát hành báo thì sao nhỉ,xã hội có đến 90 triệu nhà định hướng xã hội. Thế thì biết nghe ai, tin ai. Tôi cho rằng nên có ít tờ báo thôi, nhưng phải chất lượng cao, báo nào mắc lỗi làm dở cho đóng cửa luôn. Đỡ loạn. Báo bây giờ nhiều tràn ra gần như báo tư nhân còn gì, mà toàn những chuyện cô hot girl này lộ hàng, anh hót boy kia sắm xe khủng, con nhà hoa hậu nọ giống mẹ , vân vân, toàn những chuyện tào lao rỗi hơi cũng đưa lên mặt báo, cứ như thể báo chí là chỗ buôn chuyện tám của thiên hạ không bằng .

Quỳnh Anh
4

Tôi không đồng ý với lập luận của tác giả.

Lã Quốc Tùng
1

kể ra báo chí bây giờ cũng tràn lan hỗn tạp thật. Nhiều báo giật tít câu view lắm, chuyện chả có gì mà cứ làm um cả lên. nên dẹp bớt báo viết kiểu tư nhân kinh doanh ấy đi. Cái độc giả chúng tôi cần là những bài báo có chất lượng cao, chứ ko phải những bài hổ lốn đọc để giết thời gian đâu. thời gian quý hơn vàng làm gì có dư mà giết với báo chí. báo chí nên tập trung chất lượng thì mới có uy tín. Chứ bây giờ báo chí cũng 5 bảy loại thượng vàng hạ cám cũng gọi là báo chí thế thì các bài báo chỉ khiến người ta nửa tin nửa ngờ, ko có tin tưởng đc

Lê Xuân Hà
1

Vẫn biết vai trò định hướng của báo chí rất quan trọng, khỏi bàn thêm, Nhưng lập luận cho rằng báo chí tư nhân: Trích "..Nên chăng tác giả cần nghiên cứu đầy đủ hơn nữa về tự do báo chí của Chủ tịch Hồ Chí Minh từ những năm 1946.

Xem thêm bình luận
Tin khác