PGS. Đặng Ngọc Dinh nói về "tập quán" tham nhũng ở Việt Nam

Xã hội

QUỐC TOẢN (ghi)

(GDVN) - Báo cáo chỉ số hiệu quả và hành chính công cấp tỉnh ở Việt Nam chỉ rõ, có khoảng 50% người được hỏi cho biết phải “lót tay” để vào công chức...

LTS: Báo cáo chỉ số hiệu quả quản trị và hành chính công cấp tỉnh ở Việt Nam (gọi tắt là PAPI) vừa được công bố hôm 14/4/2015.

Kết quả nghiên cứu phản ánh thực trạng đáng lo ngại về tình hình tham nhũng trong lĩnh vực công tại Việt Nam.

Để làm rõ hơn vấn đề này, phóng viên Báo điện tử Giáo dục Việt Nam đã có cuộc trao đổi với Phó giáo sư, Tiến sĩ Đặng Ngọc Dinh -  Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Phát triển và Hỗ trợ Cộng đồng.

“Tập quán” tham nhũng

PV: Thưa ông, Báo cáo chỉ số quản trị và hành chính công cấp tỉnh ở Việt Nam (PAPI) dựa trên cơ sở khoa học nào?

PGS.TS Đặng Ngọc Dinh: Chỉ số PAPI năm 2014 là kết quả nghiên cứu và khảo sát xã hội học về quản trị hành chính công cấp tỉnh, được thực hiện trên phạm vi toàn quốc, dựa trên sự trải nghiệm của 13.552 người dân được chọn ngẫu nhiên.

(ảnh minh họa)

Số người được hỏi đại diện cho các nhóm nhân khẩu đa dạng từ tất cả 63 tỉnh/thành phố trên cả nước. Họ đã chia sẻ trải nghiệm và đánh giá mức mức độ hài lòng của mình về hiệu quả quản trị và hành chính công của các cấp chính quyền từ cấp tỉnh/thành phố đến cấp thôn/tổ dân phố.  

Phương pháp thu thập thông tin thông qua phỏng vấn trực tiếp, nhập dữ liệu bằng phiếu kết quả, khẳng định độ tin cậy và chính xác của nghiên cứu. Đây là phương pháp khoa học và hiện đại nhất Việt Nam hiện nay.

Tính từ năm 2009 đến nay, đã có gần 61.000 lượt người dân trên toàn lãnh thổ Việt Nam tham gia trả lời phỏng vấn trực tiếp PAPI.

PV: Báo cáo chỉ số hiệu quả và hành chính công cấp tỉnh ở Việt Nam cũng chỉ rõ, có khoảng 50% phải “lót tay” để vào công chức... Vậy con số trên nói lên điều gì, thưa ông?

PGS.TS Đặng Ngọc Dinh: Kiểm soát tham nhũng tại khu vực công là một trong những vấn đề quan trọng nhất của nghiên cứu PAPI. Số liệu trên phản ánh mức độ nghiêm trọng, phổ biến về tình hình tham nhũng ở Việt Nam hiện nay.

Báo cáo chỉ số hiệu quả và hành chính công cấp tỉnh ở Việt Nam (PAPI) chỉ rõ, có khoảng 50% người được hỏi cho biết phải “lót tay” để vào công chức.

Kết quả nghiên cứu cho thấy, hiện tượng người dân phải đưa “lót tay” để xin được việc làm trong cơ quan nhà nước dường như nổi cộm nhất. Theo đó, có tới gần 50% số người được hỏi trên toàn quốc cho rằng, có hiện tượng đó ở địa phương nơi họ sinh sống.

Phần lớn người dân đều cho rằng, tham nhũng và nhận hối lộ là vấn đề đáng lo ngại, có xu hướng tăng lên ở nhiều lĩnh vực khác nhau trong việc cung ứng dịch vụ công cấp tỉnh.

Việc “bôi trơn”, hoặc dựa vào các mối quan hệ thân quen với người có chức, có quyền để xin việc tại khu vực công vẫn khá phổ biến.

Mặt khác, hiệu quả kiểm soát tham nhũng của các cấp chính quyền ít có chuyển biến tích cực. Trong một số lĩnh vực, mức độ nhũng nhiễu, “lo lót” cũng có xu hướng tăng.

Thực tế trên cho thấy sự “méo mó’ trong công tác tuyển dụng nhân lực tại khu vực hành chính công của Việt Nam trong những năm qua.

Có những vị trí tuyển dụng, lương thấp, khó đảm bảo nhu cầu cuộc sống nhưng người ta vẫn chấp nhận “chạy” để  có một một môi trường làm việc ổn định và có thể thuận lợi để thăng quan tiến chức…

PGS.TS Đặng Ngọc Dinh (ảnh: NVCC)

Tuy nhiên, công bằng mà nói, khoảng 50% số người hỏi cho biết họ phải đưa “lót tay” để vào công chức, không phải họ đều kém cả. Có những người có năng lực thực sự nhưng họ vẫn sợ mình trượt.

Ngoài ra, khảo sát cũng đưa ra số liệu tương đối về trải nghiệm của người dân về việc phải hối lộ khi sử dụng dịch vụ công ở bệnh viện, trường tiểu học.  

Kết quả cho thấy khoảng 43% cho biết họ phải hối lộ để được phục vụ ở các bệnh viện công tuyến huyện. 30% số người có con đang học tiểu học cho biết họ phải hối lộ...

Biến quản lý Nhà nước thành quản trị đất nước

PV: Hiện tượng chạy chọt, nhận "lót tay" là biểu hiện của tội tham nhũng, mang tính hệ thống, phổ cập. Vậy hệ lụy của nó đối với xã hội như thế nào, thưa ông?

PGS.TS Đặng Ngọc Dinh: Từ kết quả nghiên cứu, có thể thấy, tham nhũng tại Việt Nam đã trở thành một thói quen, một "tập quán" xấu.

Người đưa, nhận hối lộ đều là “nạn nhân” của hệ thống quản lý nhà nước không lành mạnh. Hay nói cách khác, hệ thống quản lý xã hội đang sinh ra nhiều “rác” tham nhũng.

Điều đáng nói là, hiện tượng tham nhũng đã mang tính

khảo sát cho thấy, chỉ có khoảng 40% số người được hỏi cho biết chính quyền địa phương nghiêm túc xử lý các vụ việc tham nhũng xảy ra tại địa phương.

phổ cập, nhưng nó không làm cho người ta sửng sốt, bất ngờ hay tạo ra sự căm phẫn trong xã hội.

Nguyên nhân được giải thích rằng, tố cáo không mang lại lợi ích gì. Thủ tục tố cáo rườm rà hoặc họ không biết tố cáo như thế nào. Số khác thì lo sợ bị trù úm, trả thù.

Thay vào đó, người dân thể hiện thái độ trơ lì hoặc coi đó là tình trạng bất khả kháng đối với công tác chống tham nhũng ở Việt Nam.

Trên thực tế, tham nhũng ở Việt Nam tuy chưa gây ra đổ vỡ về mặt kinh tế, nhưng nó làm cho xã hội Việt Nam trì trệ, kém phát triển. Sâu xa hơn, về lâu dài, nó sẽ là nguy cơ kéo theo hàng loạt các sự đổ vỡ về văn hóa, xã hội...tạo ra một xã hội mất công bằng.

PV: Theo ông, đâu là những giải pháp nhằm hạn chế những tiêu cực mang tính hệ thống nói trên?

PGS.TS Đặng Ngọc Dinh: Cải cách thể chế là vấn đề quan trọng nhất trong công tác phòng chống tham nhũng ở Việt Nam hiện nay. 

Theo đó, cần chú trọng việc cải cách thể chế kinh tế, xã hội kết hợp sự công khai, minh bạch về tổ chức quản lý, thực hiện chính sách (tiền lương, việc làm, công tác cán bộ…).

Mặt khác, trong công tác quản lý nhà nước phải đặc biệt chú trọng đến việc tham gia quản trị đất nước của người dân, đặc biệt là vấn đề phản biện chính sách.

Sự tham gia của người dân phải được coi như một yếu tố quan trọng trong việc quản trị đất nước chứ không thể coi như là một “phong trào”, một sự “chiếu cố” của chính quyền.

Có như vậy mới  hạn chế được “rác” tham nhũng.

QUỐC TOẢN (ghi)
Từ khóa :
công tác , chống tham nhũng , phòng chống tham nhũng , báo cáo , Mặt Trận Tổ Quốc Việt Nam , đất nước , tham nhũng , Công chức , lót tay , PGS.TS Đặng Ngọc Dinh , PAPI
PGS. Đặng Ngọc Dinh nói về "tập quán" tham nhũng ở Việt Nam
Viết bình luận của bạn về bài viết này ...
Nguyễn Toán
0

Muốn không phát sinh ra rác thì phải giảm thiểu và phân loại tại nguồn, do đó muốn chống đươc tham nhũng trươc tiên chinh sách phải minh bạch, pháp luật với tham nhũng phải nghiêm, quan trọng nhất đó là ý kiến người dân phải được tôn trọng.

Minh Ngọc
0

Thiết nghĩ nếu như nhà nước có quy định rõ ràng trong luật thuyên chuyển cán bộ công chức viên chức là hộ khẩu ở đâu phân công công việc ở đó hoặc những công chức viên chức công tác vùng sâu vùng xa 3 năm nếu có nhu cầu thuyên chuyển về gần nhà thì phải giải quyết và phải làm theo đúng quy định là phân công công việc tại nơi có hộ khẩu thường trú tạo điều kiện cho người lao động ổn định chăm lo gia đình và nuôi dạy con cái Cán bộ quản lí nào ko thực hiện đúng luật sẽ bị kỉ luật thì lấy đâu ra kẽ hở để rác tham nhũng xuất hiện.Bản thân người lao động cũng có tinh thần vui vẻ dành hết tâm huyết cho công việc.tuy nhiên gắn với đó sẽ phải có chế độ đào tạo nguồn nhân lực cho dân cư nơi vùng sâu vùng xa về lâu dài Trên đây tôi chỉ đơn cử 1VD và cách giải quyết nạn tham nhũng trong phân công công việc cho công chức và viên chức. "Rác tham nhũng", tôi nghĩ rằng không có gì là không giải quyết được nhưng đã giải quyết phải tìm biện pháp triệt để từ trên xuống dưới và bộ luật phải chặt chẽ

Minh Ngọc
2

"Rác tham nhũng" trong công tác tuyển dụng nhân lực tại khu vực hành chính công đã vậy nhưng nó còn tồn tại nhiều trong bộ máy quản lý nhà nước Việt Nam và ở nhiều công đoạn, nhiều ngành nghề ,dịch vụ của nước ta tại khu vực hành chính công mà nhà nước chưa nghĩ đến Tôi xin lấy VD như kẽ hở trong công tác thuyên chuyển: ai có nhiều tiền ,có quyền,có quen biết thì được về vị trí tốt gần nhà hay ở TP , ngược lại những công chức viên chức ko có tiền không có quyền dù có được tuyển dụng 1 cách minh bạch thì sẽ bị đẩy vào những nơi vùng sâu vùng xa, xa nhà 1 tuần hoặc 1 tháng mới về nhà được 1 lần và tuổi thanh xuân của họ cũng bị chôn vùi ở đó hoặc nếu có gia đình thì không có thời gian dạy dỗ con cái nên người vì khi đủ 3 đến 5 năm nộp hồ sơ xin chuyển cũng không được giải quyết với nhiều lí do hoặc không có lí do và phải tiếp tục công tác ở vùng sâu vùng xa đến khi về hưu. Tham nhũng lợi dụng len lỏi nghiêm trọng khắp nơi trong các ngành nghề dịch vụ tại khu vực hành chính công

hoàng trang
3

Công khai minh bạch là bài thuốc chống tham nhũng hiệu quả nhất .kê khai tải sản chỉ là hình thức .nhiều công chức có tiền mua đất mua nhà nhưng người nhà của họ đứng tên ,do vậy cách này không hiệu quả vì bằng cách này cách khác họ vẫn tẩu tán tài sản .Nếu không chống được tham nhũng chúng ta se mãi nghèo nàn lạc hậu so với khu vực và trên thế giới do vậy nhà nước hãy thay đổi cách quản lý để được minh bạch hơn .

hoàng hoa Đình
9

Thực tế gần 100% phải lót tay mới đúng, tuyển dụng theo thủ tục đầu tiên nên cuối năm 2014 , Thanh Hóa phát giác 20 điều dưỡng dùng bằng giả, vào biên chế đang công tác ở các bệnh viện. Năm 2003 , sở tư pháp Thanh Hóa có biên chế 80 người, chỉ có 20 ĐH Luật hệ chính quy, 60 là trung cấp pháp lý, đã học, đang học, sẽ học tại chức ĐH Luật, trong khi đó năm 2003 , Thanh Hóa còn hơn 500 cử nhân Luật hệ chính quy, không xin được việc làm, năm 2007, tòa án huyện Đông Sơn, Thanh Hóa có biên chế 13 người, chỉ có một ĐH Luật hệ chính quy, còn 12 người là trung cấp pháp lý,... Việc tuyển dụng căn cứ tiền là chính, bằng cấp và nghiệp vụ là phụ, nên bằng giả cũng trúng tuyển. Đã hàng chục năm tham nhũng trong tuyển dụng, nay giải quyết thì rất khó, rất nhiều quan chức trước khi về hưu đã ký tuyển dụng hàng chục công chức, như ông Truyền bổ nhiệm 60 người, và một số sai phạm khác nhưng chỉ bị cảnh cáo,...

nguyenngoc
4

chính hệ thống quản lý sinh ra rác tham nhũng. thay bằng suốt ngày đi nhặt rác tham nhũng tại sao không làm cho hệ thống ấy lành mạnh để sinh ra ít rác tham nhũng...chỉ số cảm nhận tham nhũng đã chỉ rõ...Việt nam chỉ đạt 3/10 cho thấy mức độ tham nhũng nhưu thế nào...tại sao sing họ làm được mà ta không làm được...cái này cần phải xem lại bản thân ta đã tốt chưa đã....không thể có chuyện chống tham nhũng từ dưới lên được. quy luật chống tham nhũng không phải chỗ đó.

phuongnguyen
5

Bộ máy hành chính ở Việt Nam , vừa cồng kềnh , vừa tồn dầu mỡ. Bất cứ công đoạn nào cũng phải có dầu mỡ thì mới chạy được.30, hay 50 phần trăm đâu có gì , chỉ những ai trong bộ máy vận hành đó mới kiếm hiểu được, còn người dân ư ... làm sao hiểu được...!

đau đáu
7

Không dùng từ ' tập quán được. Tôi không đồng ý quan điểm của giáo sư. Bản chất,bản năng của con người là vơ vào. Nếu được giáo dục tốt, phần bản năng giảm đi ,nhưng nó không mất hẳn mà hễ có cơ hội nó sẽ bùng phát trở lại. Để ngăn ngừa đặc tính này của con người,xã hội cần có biện pháp,đó là * Luật pháp.mà cốt lõi của vấn đề là sự Minh Bạch. Điều này ở nước ta chưa có được. Cứ công khai ,minh bạch thì tham nhũng sẽ được giảm thiểu. Cứ mập mờ,trắng đen lẫn lộn thì tham nhũng còn hoành hanh.

Xem thêm bình luận
Tin khác