Vừa qua, Trường Đại học Hàng hải Việt Nam đã tổ chức Khóa tập huấn giảng viên nguồn về “Quy hoạch không gian biển và phát triển kinh tế biển bền vững tại Việt Nam”, trong khuôn khổ chương trình hợp tác “Đánh giá tiềm năng phát triển Hàng hải xanh và nâng cao năng lực về kinh tế biển bền vững tại Việt Nam”.
Khóa tập huấn được triển khai với sự đồng hành của Đại sứ quán Na Uy tại Hà Nội và Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) tại Việt Nam nhằm nâng cao năng lực chuyên môn trong lĩnh vực quy hoạch không gian biển (Marine Spatial Planning - MSP), quản trị đại dương và phát triển kinh tế biển xanh theo định hướng bền vững.
Khoá học có 30 học viên đến từ nhiều sở ban ngành, đơn vị khác nhau như: Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Viện Khoa học công nghệ Năng lượng và Môi trường, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Ninh Bình, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Hà Tĩnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên - Đại học Quốc gia Hà Nội, Trường Đại học khoa học - Đại học Huế, Trường Đại học Hải Phòng, Viện Môi trường nông nghiệp, Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh, Trường Đại học Giao thông vận tải Thành phố Hồ Chí Minh, Trường Đại học Thủy lợi,…
Sau 5 ngày tập huấn chuyên sâu tại Hải Phòng, 30 giảng viên, nhà nghiên cứu và cán bộ quản lý đến từ nhiều địa phương, cơ sở đào tạo trên cả nước đã hoàn thành khóa đào tạo giảng viên nguồn (ToT) về Quy hoạch không gian biển (MSP) và phát triển kinh tế biển bền vững. Chương trình được kỳ vọng tạo nền tảng nhân lực quan trọng cho quá trình quản trị biển hiện đại và phát triển kinh tế biển xanh tại Việt Nam.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Minh Đức - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Hàng hải Việt Nam nhấn mạnh rằng, ngành hàng hải toàn cầu hiện đang đứng trước nhiều thách thức lớn liên quan đến biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường biển, suy giảm đa dạng sinh học và yêu cầu sử dụng bền vững tài nguyên đại dương. Trong bối cảnh đó, các xu hướng phát triển hàng hải xanh, cảng xanh, vận tải biển phát thải thấp và quản trị đại dương bền vững đang trở thành định hướng chiến lược của cộng đồng hàng hải quốc tế. Đồng thời, mục tiêu Net Zero của Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) cũng đang đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với các cơ sở đào tạo, cơ quan quản lý và các bên liên quan trong lĩnh vực hàng hải.
Là cơ sở đào tạo trọng điểm trong lĩnh vực hàng hải của Việt Nam, Trường Đại học Hàng hải Việt Nam đang tích cực thúc đẩy các hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học và hợp tác quốc tế liên quan đến phát triển hàng hải xanh, kinh tế biển xanh, bảo vệ môi trường biển và chuyển đổi số trong lĩnh vực hàng hải.
Bà Mette Møglestue - Phó Đại sứ Na Uy tại Hà Nội nhấn mạnh, quy hoạch không gian biển giữ vai trò quan trọng trong thúc đẩy phát triển kinh tế biển bền vững gắn với bảo vệ hệ sinh thái biển. Theo Phó Đại sứ, để triển khai hiệu quả lĩnh vực này cần có nền tảng tri thức chuyên môn vững chắc cùng sự phối hợp chặt chẽ của nhiều bên liên quan.
Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045 và đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, kinh tế biển được xác định là một trong những động lực quan trọng cho phát triển bền vững. Phó Đại sứ đánh giá khóa tập huấn là cơ hội ý nghĩa nhằm tăng cường chia sẻ tri thức, mở rộng kết nối hợp tác và nâng cao năng lực hoạch định chính sách trong lĩnh vực quản trị biển. Đồng thời, bà ghi nhận và đánh giá cao vai trò của Trường Đại học Hàng hải Việt Nam trong đào tạo, nghiên cứu và tham gia phát triển chính sách liên quan đến quy hoạch không gian biển và kinh tế biển xanh tại Việt Nam.
Đại diện Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) tại Việt Nam, bà Nguyễn Thị Xuân Thắng đánh giá cao vai trò của Trường Đại học Hàng hải Việt Nam trong đào tạo và nghiên cứu về môi trường, kinh tế biển và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành hàng hải Việt Nam. Bà nhấn mạnh rằng Việt Nam sở hữu tiềm năng to lớn về biển với vị trí chiến lược trên các tuyến hàng hải quốc tế, vì vậy việc thúc đẩy quy hoạch không gian biển, quản trị tài nguyên biển và phát triển kinh tế biển xanh bền vững có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong giai đoạn hiện nay.
Chương trình tập huấn được thiết kế chuyên sâu, tập trung vào các nội dung cốt lõi về quản lý biển và vùng ven bờ. Trong khuôn khổ khóa học, học viên được tiếp cận các chuyên đề về quy hoạch không gian biển (Marine Spatial Planning - MSP) và quản lý tổng hợp vùng bờ (Integrated Coastal Management - ICM); quản lý các vấn đề không gian ven biển và hàng hải; kinh tế biển bền vững gắn với phát triển cơ sở hạ tầng biển bền vững; quy trình và các công cụ phát triển quy hoạch không gian biển.
Bên cạnh đó, chương trình còn tổ chức nghiên cứu thực địa về đa dạng sinh học biển tại khu bảo tồn biển, các vấn đề xung đột và quản trị biển, đồng thời trang bị kiến thức về quản lý tổng hợp môi trường và tài nguyên biển, góp phần nâng cao năng lực chuyên môn và thực tiễn cho học viên trong lĩnh vực phát triển bền vững kinh tế biển.
Đặc biệt, trong khuôn khổ khóa tập huấn, Ban Tổ chức đã triển khai chương trình tham quan thực tế tại Cảng Cái Lân và Vịnh Hạ Long. Hoạt động thực địa nhằm giúp học viên tiếp cận trực tiếp với thực tiễn phát triển cảng biển, hạ tầng hàng hải, quản lý không gian ven bờ và bảo tồn hệ sinh thái biển trong bối cảnh phát triển kinh tế biển xanh và hàng hải xanh hiện nay. Qua đó, học viên có cơ hội kết nối giữa kiến thức lý thuyết và thực tiễn triển khai các mô hình quản trị biển bền vững tại Việt Nam.
Phát biểu tại lễ bế mạc, ông Vũ Thái Trường - Trưởng ban Môi trường, Biến đổi khí hậu và Năng lượng UNDP Việt Nam cho biết, trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển, yêu cầu đặt ra ngày càng rõ ràng là cần một không gian biển được quản trị hiệu quả, tích hợp và dựa trên khoa học; nơi phát triển kinh tế đi cùng với bảo tồn tài nguyên và nâng cao khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu.
Theo các chuyên gia, quy hoạch không gian biển (MSP) không chỉ là công cụ kỹ thuật mà còn là giải pháp chiến lược nhằm giảm xung đột lợi ích, tối ưu hóa sử dụng tài nguyên, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế biển xanh gắn với bảo tồn hệ sinh thái và nâng cao khả năng thích ứng trước biến đổi khí hậu.
Một trong những kết quả đáng chú ý của khóa tập huấn là việc hình thành mạng lưới giảng viên nguồn và chuyên gia nòng cốt có khả năng tiếp tục lan tỏa tri thức về quy hoạch không gian biển và phát triển kinh tế biển bền vững tại các địa phương, cơ quan quản lý và cơ sở đào tạo trên cả nước.
Khóa tập huấn là tiền đề để tiếp tục đề xuất và triển khai các chương trình thúc đẩy kinh tế biển xanh tại Việt Nam thông qua triển khai quy hoạch không gian biển và tiếp cận đa bên giữa Đại sứ quán Na Uy tại Việt Nam và UNDP Việt Nam trong thời gian tới.
Khóa tập huấn cũng cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của hợp tác quốc tế trong phát triển biển bền vững. Sự phối hợp giữa các tổ chức quốc tế, cơ sở đào tạo, cơ quan quản lý và doanh nghiệp đã tạo nên diễn đàn trao đổi học thuật và thực tiễn đa chiều, góp phần thúc đẩy hệ sinh thái hợp tác về biển và hàng hải bền vững tại Việt Nam.
