![]() |
Khu nhận biết phòng không biển Hoa Đông do Trung Quốc công bố, bao trọn cả đảo Senkaku và chiếm phần lớn biển Hoa Đông (nguồn Tân Hoa xã) |
Các phương tiện truyền thông chính thức của Trung Quốc như Tân Hoa xã, báo Nhân Dân… từ ngày 23 tháng 11 năm 2013 đã đăng tải các quy tắc và các quan điểm về cái gọi là "Khu nhận biết phòng không biển Hoa Đông" mà Bộ Quốc phòng Trung Quốc vừa đơn phương lập ra.
Dưới đây là những nội dung chi tiết của tuyên bố "Khu nhận biết phòng không biển Hoa Đông" do Trung Quốc ĐƠN PHƯƠNG công bố, thông tin chỉ có giá trị tham khảo cho dư luận.
Quy tắc
Quy tắc nhận biết phòng không biển Hoa Đông có đối tượng điều chỉnh là máy bay nước ngoài xâm nhập Khu nhận biết phòng không biển Hoa Đông do Trung Quốc lập ra, quy định cụ thể như sau:
1. Các loại máy bay hoạt động ở Khu nhận biết phòng không biển Hoa Đông của nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa phải tuân theo quy tắc này.
2. Các loại máy bay hoạt động ở Khu nhận biết phòng không biển Hoa Đông phải cung cấp cách thức nhận dạng như sau:
- Nhận biết kế hoạch bay. Các loại máy bay hoạt động ở Khu nhận biết phòng không biển Hoa Đông phải thông báo kế hoạch bay cho Bộ Ngoại giao hoặc Cục hàng không dân dụng Trung Quốc.
- Nhận biết vô tuyến điện. Các loại máy bay hoạt động ở Khu nhận biết phòng không biển Hoa Đông phải duy trì liên lạc thông tin vô tuyến điện hai chiều, kịp thời trả lời đúng những câu hỏi nhận biết/nhận dạng của cơ quan quản lý Khu nhận biết phòng không biển Hoa Đông hoặc đơn vị được ủy quyền.
![]() |
Đảo Senkaku nằm trong Khu nhận biết phòng không biển Hoa Đông do Trung Quốc công bố |
- Nhận biết máy trả lời. Các loại máy bay hoạt động ở Khu nhận biết phòng không biển Hoa Đông phải mở máy trả lời radar trong toàn bộ hành trình bay.
- Nhận biết dấu hiệu: Các loại máy bay hoạt động ở Khu nhận biết phòng không biển Hoa Đông phải căn cứ vào quy định của các công ước quốc tế, ghi rõ quốc tịch và đăng ký dấu hiệu nhận biết.
3. Các loại máy bay hoạt động ở Khu nhận biết phòng không biển Hoa Đông phải tuân theo mệnh lệnh của cơ quan quản lý hoạt động ở Khu nhận biết phòng không biển Hoa Đông hoặc đơn vị được ủy quyền. Đối với những máy bay nào không phối hợp nhận biết hoặc từ chối thực hiện mệnh lệnh, thì lực lượng vũ trang Trung Quốc sẽ tiến hành các biện pháp xử lý khẩn cấp có tính chất “phòng ngự”.
4. Cơ quan quản lý Khu nhận biết phòng không biển Hoa Đông là Bộ Quốc phòng nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa.
5. Quy tắc này do Bộ Quốc phòng nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa có trách nhiệm giải thích.
6. Quy tắc này bắt đầu thực hiện từ 10 giờ ngày 23 tháng 11 năm 2013.
![]() |
Phần chồng lên nhau của Khu nhận biết phòng không hai nước Trung Quốc, Nhật Bản. |
Tuyên bố
Cùng với việc ban hành Quy tắc nhận biết phòng không biển Hoa Đông, ngày 23 tháng 11 năm 2013, tại cuộc họp báo thường lệ, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Trung Quốc, ông Dương Vũ Quân đã ra tuyên bố Trung Quốc chính thức lập ra Khu nhận biết phòng không biển Hoa Đông. Sau đây là nội dung của Tuyên bố ĐƠN PHƯƠNG này:
- Khu nhận biết phòng không là phạm vi vùng trời lập ra ở ngoài không phận nhằm đề phòng các mối đe dọa trên không tiềm tàng, kịp thời nhận dạng, theo dõi, kiểm soát và xử trí các loại máy bay bay vào khu vực này, có được thời gian để cảnh báo sớm và bảo vệ an toàn phòng không.
Chính phủ Trung Quốc căn cứ vào thông lệ quốc tế để lập ra Khu nhận biết phòng không biển Hoa Đông, bảo vệ trật tự bay trên không. Đây là biện pháp cần thiết để Trung Quốc thực thi hiệu quả quyền tự vệ, không nhằm vào bất cứ quốc gia và mục tiêu cụ thể nào, không gây ảnh hưởng đến tự do bay ở vùng trời có liên quan.
- Chính phủ Trung Quốc lập ra Khu nhận biết phòng không biển Hoa Đông có đủ cơ sở pháp lý, phù hợp với thông lệ quốc tế. Từ thập niên 1950 đến nay, có trên 20 nước đã lập ra Khu nhận biết phòng không. Hành động của Trung Quốc phù hợp với thông lệ và luật pháp quốc tế, trong đó có Hiến chương Liên hợp quốc. Các luật của Trung Quốc như Luật quốc phòng, Luật hàng không dân dụng, Quy tắc cơ bản bay đã quy định rõ ràng về trật tự bay trên không và bảo vệ an ninh không phận lãnh thổ quốc gia.
![]() |
So sánh thực lực Không quân hai nước Trung-Nhật ở đảo Senkaku |
- Trung Quốc xác định phạm vi Khu nhận biết phòng không biển Hoa Đông là căn cứ vào nhu cầu phòng không của đất nước và bảo vệ trật tự bay trên không. Điểm cực đông của Khu nhận biết phòng không cách Trung Quốc gần nhất, từ điểm này máy bay chiến đấu (nước ngoài) có thể nhanh chóng bay vào không phận Trung Quốc.
Trung Quốc cần bắt đầu tiến hành nhận biết các loại máy bay từ đây, đoán rõ ý đồ và tính chất của chúng, có được thời gian để cảnh báo sớm và sử dụng các biện pháp xử lý, bảo vệ an ninh phòng không. Ngoài ra, nước có liên quan (thực chất là chỉ nước láng giềng Nhật Bản) cũng đã công bố Khu nhận biết phòng không từ năm 1969, cách điểm gần nhất đất liền Trung Quốc khoảng 130 km.
- “Thông cáo quy tắc nhận biết các loại máy bay ở Khu nhận biết phòng không biển Hoa Đông của nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa” đã quy định rõ ràng về việc nhận biết các loại máy bay ở vùng trời biển Hoa Đông, vấn đề này phù hợp với thông lệ quốc tế. Đối với các mối đe dọa trên không và vật thể bay lạ bay vào từ hướng biển, Trung Quốc sẽ căn cứ vào tình hình khác nhau, kịp thời sử dụng các biện pháp có liên quan như nhận dạng, theo dõi, kiểm soát và xử trí ứng phó. Mong muốn các bên tích cực phối hợp, cùng bảo vệ an toàn bay.
Trung Quốc sẽ nhất quán tôn trọng tự do bay của các nước theo luật pháp quốc tế, việc lập ra Khu nhận biết phòng không biển Hoa Đông không làm thay đổi tính chất pháp lý của vùng trời khu vực này. Hoạt động bay bình thường của các chuyến bay quốc tế ở Khu nhận biết phòng không biển Hoa Đông sẽ không có bất cứ ảnh hưởng gì.
![]() |
Sơ đồ triển khai của lực lượng Không quân Trung Quốc |
- Sau khi hoàn thành công tác chuẩn bị có liên quan, Trung Quốc sẽ lập ra Khu nhận biết phòng không khác vào thời điểm thích hợp.
Không chỉ lập ra Khu nhận biết phòng không biển Hoa Đông, ngay trong ngày 23 tháng 11 năm 2013, Thượng tá Thân Tiến Khoa, người phát ngôn Không quân Trung Quốc còn cho biết, Không quân Trung Quốc đã lần đầu tiên tổ chức một cuộc tuần tra trong khu nhận biết này bằng 2 máy bay trinh sát, có sự tham gia hỗ trợ của máy bay cảnh báo sớm và máy bay chiến đấu.
Dư luận Trung Quốc mấy ngày nay ra sức tuyên truyền về quyết định lập ra khu nhận biết phòng không này của Trung Quốc, nhưng đã bị Nhật Bản, Mỹ phản ứng, phản đối quyết liệt, coi Trung Quốc đã hành động đơn phương và sai lầm, có thể xảy ra tình huống bất trắc, nhất là khi Khu nhận biết phòng không biển Hoa Đông của Trung Quốc lại đè lên Khu nhận biết phòng không của Nhật Bản, trong đó có vùng trời/không phận đảo Senkaku và vùng trời khu vực “tuyến trung gian” do Nhật xác định. Mỹ đã phê phán Trung Quốc là có ý đồ làm thay đổi hiện trạng khu vực.
Theo dự đoán của truyền thông Nhật Bản, Mỹ, trong bối cảnh tranh chấp chủ quyền đảo Senkaku nóng bỏng hiện nay, việc Trung Quốc lập Khu nhận biết phòng không biển Hoa Đông có khả năng làm leo thang tranh chấp Trung-Nhật, thậm chí sự cố trên không.
![]() |
Ngày 23 tháng 11 năm 2013, Không quân Trung Quốc điều 2 máy bay trinh sát cỡ lớn Y-8 tuần tra Khu nhận biết phòng không biển Hoa Đông. |