Bộ Giáo dục và Đào tạo đã công bố dự thảo Điều lệ Trường tiểu học, trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học để lấy ý kiến góp ý.
Người viết là giáo viên trung học phổ thông kiêm nhiệm công tác tổ trưởng chuyên môn xin có đôi điều cùng góp ý về dự thảo Thông tư này.
Điều 11. Hiệu trưởng và phó hiệu trưởng
| Nội dung dự thảo | Nội dung góp ý |
| 1. Hiệu trưởng c) Nhiệm kỳ của hiệu trưởng trường phổ thông là 05 năm. Sau mỗi năm học, hiệu trưởng được giáo viên, nhân sự hỗ trợ giáo dục trong trường góp ý và cấp có thẩm quyền đánh giá theo quy định. Hiệu trưởng công tác tại một trường công lập không quá hai nhiệm kì liên tiếp; | Sau mỗi năm học, hiệu trưởng được giáo viên, nhân sự hỗ trợ giáo dục trong trường tín nhiệm bằng phiếu, có sự giám sát của cán bộ Sở Giáo dục và Đào tạo (Phòng Văn hóa - Xã hội xã/phường). Nếu hiệu trưởng không đạt 50% số phiếu tín nhiệm thì cần phải từ chức. |
| d) Nhiệm vụ của hiệu trưởng: - Tham gia sinh hoạt cùng tổ chuyên môn; tự học, tự bồi dưỡng để nâng cao năng lực chuyên môn nghiệp vụ, năng lực quản lý; được hưởng chế độ phụ cấp ưu đãi đối với nhà giáo và các chính sách ưu đãi theo quy định; tham gia dạy học theo quy định về định mức tiết dạy đối với hiệu trưởng. | Hiệu trưởng không nên tham gia sinh hoạt cùng tổ chuyên môn vì đã phó hiệu trưởng phụ trách. Hơn nữa, mỗi tổ chuyên môn sinh hoạt 2 lần/tháng thì hiệu trưởng khó có thể tham gia cùng các tổ (những trường đông giáo viên có khoảng 10 tổ chuyên môn). |
| 2. Phó hiệu trưởng c) Nhiệm kỳ của phó hiệu trưởng trường phổ thông là 05 năm. Sau mỗi năm học phó hiệu trưởng được hiệu trưởng, giáo viên, nhân sự hỗ trợ giáo dục trong trường góp ý và cấp có thẩm quyền đánh giá theo quy định; | Sau mỗi năm học, phó hiệu trưởng được giáo viên, nhân sự hỗ trợ giáo dục trong trường tín nhiệm bằng phiếu. Nếu phó hiệu trưởng không đạt 50% số phiếu tín nhiệm thì cần phải từ chức. |
Điều 12. Các hội đồng khác trong nhà trường
| 1. Hội đồng thi đua khen thưởng b) Hội đồng thi đua khen thưởng do hiệu trưởng thành lập vào đầu mỗi năm học bao gồm chủ tịch, phó chủ tịch, thư ký và các thành viên. Hiệu trưởng là chủ tịch hội đồng thi đua khen thưởng. Các thành viên của hội đồng bao gồm: phó hiệu trưởng, đại diện tổ chức Đảng, đoàn thể, tổ chức xã hội trong trường (nếu có), tổ trưởng tổ chuyên môn, tổ trưởng tổ văn phòng, đại diện giáo viên. Số lượng thành viên trong Hội đồng thi đua khen thưởng là số lẻ. | Nên bổ sung tổ phó chuyên môn tham gia Hội đồng thi đua khen thưởng vì đây là lực lượng nắm sát hoạt động chuyên môn, góp phần đánh giá giáo viên khách quan, thực chất hơn. Đồng thời, cần quy định rõ tiêu chuẩn thành viên hội đồng là những cá nhân giỏi chuyên môn, am hiểu nghiệp vụ, có phẩm chất đạo đức và uy tín trong tập thể, nhằm bảo đảm việc xét thi đua, khen thưởng công bằng, minh bạch, hạn chế cảm tính và nể nang. |
Điều 14. Tổ chuyên môn
| đ) Tham gia đánh giá, xếp loại giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông theo quy định của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo; | Nên quy định rõ là tổ trưởng chuyên môn tham gia đánh giá, xếp loại giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp. |
Điều 17. Lớp học
| 5. Trường có lớp hòa nhập học sinh khuyết tật, lớp giáo dục chuyên biệt a) Đối với lớp học có học sinh khuyết tật học hòa nhập, bảo đảm mỗi lớp có không quá 02 học sinh khuyết tật, trường hợp đặc biệt, hiệu trưởng căn cứ vào điều kiện thực tế để sắp xếp, bố trí thêm học sinh khuyết tật trong một lớp học và bảo đảm các điều kiện hỗ trợ để giáo viên thực hiện giáo dục hòa nhập để bảo đảm cho học sinh khuyết tật có nhu cầu và có khả năng học tập đều được đi học; | Quy định “trường hợp đặc biệt” còn chung chung, dễ dẫn đến cách hiểu và áp dụng khác nhau giữa các nhà trường. Vì vậy, cần quy định rõ tiêu chí xác định “trường hợp đặc biệt”, căn cứ vào mức độ khuyết tật, khả năng hòa nhập của học sinh, điều kiện cơ sở vật chất, sĩ số lớp học và năng lực, khối lượng công việc của giáo viên trực tiếp giảng dạy. |
Điều 18. Chương trình giáo dục và kế hoạch giáo dục
| Kế hoạch giáo dục của nhà trường tổ chức dạy học 02 buổi/ngày phải bảo đảm tăng cường giáo dục toàn diện về đạo đức, tri thức, thể chất và thẩm mỹ; mở rộng và nâng cao chất lượng hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp; bố trí tăng thời lượng các môn học thuộc lĩnh vực STEM và môn Tiếng Anh, tạo điều kiện từng bước đưa Tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong nhà trường; bảo đảm học sinh được vui chơi, hoạt động ngoài trời tối thiểu 01 giờ mỗi ngày, phù hợp với điều kiện cơ sở vật chất của nhà trường và đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi học sinh. | Cần xem xét quy định không tổ chức dạy học liên kết trong các trường công lập có thu tiền. Các môn học/hoạt động như kỹ năng sống, tiếng Anh, STEM, kỹ năng công dân số, AI,… phải được giáo viên bộ môn trực tiếp giảng dạy. Hầu hết giáo viên đều có thể dạy những môn/hoạt động này, có thể bồi dưỡng thêm chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên định kì. Nếu giáo viên dạy vượt định mức thì được chi trả theo Thông tư 21/2025/TT-BGDĐT quy định chế độ trả tiền lương dạy thêm giờ với nhà giáo trong các cơ sở giáo dục công lập. |
Điều 19. Sách giáo khoa, tài liệu giáo dục địa phương, thiết bị dạy học, tài liệu tham khảo
| 1. Nhà trường sử dụng sách giáo khoa do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo phê duyệt để tổ chức dạy và học; chủ động cập nhật, điều chỉnh ngữ liệu của các bài học hoặc chủ đề trong sách giáo khoa để phù hợp với thực tiễn và bảo đảm yêu cầu cần đạt của chương trình giáo dục phổ thông; chủ động sắp xếp, lưu trữ và bảo quản sách giáo khoa để sử dụng được lâu dài, tiết kiệm; việc sử dụng tài liệu tham khảo theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. | Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quyết định thống nhất một bộ sách giáo khoa toàn quốc từ năm học 2026-2027. Vì vậy, cần quy định các bộ sách giáo khoa hiện hành có giá trị tham khảo như thế nào. Cụ thể, cần xác định các bộ sách đã được phê duyệt trước đây được sử dụng với tư cách tài liệu tham khảo, hỗ trợ giáo viên trong việc đa dạng hóa ngữ liệu, phương pháp dạy học và giúp học sinh mở rộng kiến thức. |
Điều 20. Các hoạt động giáo dục
| 1. Các hoạt động giáo dục thực hiện theo kế hoạch giáo dục của nhà trường, được tổ chức trong và ngoài giờ lên lớp, trong và ngoài khuôn viên nhà trường, nhằm thực hiện chương trình các môn học, hoạt động giáo dục trong chương trình giáo dục phổ thông do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành. 2. Hoạt động giáo dục thông qua một số hình thức chủ yếu: học lí thuyết, làm bài tập, thực hành, thí nghiệm, thực hiện các dự án học tập, tham quan, cắm trại, đọc sách, sinh hoạt tập thể, câu lạc bộ, hoạt động phục vụ cộng đồng. Tùy theo tính chất của hoạt động, học sinh được tổ chức làm việc độc lập, làm việc theo nhóm hoặc làm việc chung cả lớp với sự hướng dẫn, hỗ trợ của giáo viên, bảo đảm mỗi học sinh được tạo điều kiện để tự mình thực hiện nhiệm vụ học tập và trải nghiệm thực tế. | Cần quy định rõ và nghiêm cấm các nhà trường lợi dụng hoạt động giáo dục, trải nghiệm thực tế, dã ngoại để tổ chức du lịch trá hình. Thực tế cho thấy, một số cơ sở giáo dục đã biến các hoạt động trải nghiệm thành những chuyến tham quan, vui chơi mang tính du lịch, thu tiền học sinh trái quy định, thậm chí có dấu hiệu lợi ích cá nhân, làm sai lệch mục tiêu giáo dục. Việc này không chỉ gây bức xúc trong phụ huynh, tạo áp lực tài chính cho gia đình học sinh mà còn làm mất ý nghĩa giáo dục của các hoạt động trải nghiệm. Cần có quy định cụ thể về nội dung, mức thu, quy trình tổ chức và trách nhiệm quản lý, giám sát để bảo đảm các hoạt động giáo dục diễn ra đúng mục đích, công khai, minh bạch và vì quyền lợi của học sinh. |
Điều 22. Hệ thống hồ sơ quản lý hoạt động giáo dục
| 3. Đối với giáo viên: a) Kế hoạch giáo dục của giáo viên (theo năm học). b) Kế hoạch bài dạy (giáo án). c) Sổ theo dõi và đánh giá học sinh. d) Sổ chủ nhiệm (đối với giáo viên làm công tác chủ nhiệm lớp). đ) Sổ công tác Đội (đối với Tổng phụ trách Đội). | Quy định c) Sổ theo dõi và đánh giá học sinh, nên dành cho giáo viên chủ nhiệm. Cần nghiêm cấm các nhà trường đặt thêm hồ sơ sổ sách trái quy định. Việc giáo viên phải sử dụng các loại hồ sơ, sổ sách ngoài quy định tại Điều lệ làm mất nhiều công sức, gây áp lực và ảnh hưởng đến hiệu quả làm việc của thầy cô giáo. |
Điều 25. Xây dựng và phát triển văn hóa đọc
| 1. Xây dựng và phát triển văn hoá đọc, thói quen đọc sách của cán bộ, giáo viên và học sinh trong nhà trường. Tổ chức cho học sinh đọc tại thư viện, lớp học hoặc mượn tài liệu về nhà; tổ chức các tiết đọc lồng ghép với tiết học các môn học, các hoạt động giáo dục khác ở thư viện có sử dụng thông tin từ thư viện. | Văn hoá đọc chủ yếu liên quan đến tổ chuyên môn Ngữ văn. Muốn tổ chức cho học sinh đọc sách tại thư viện có hiệu quả, cần bổ sung hoạt động này vào các tiết chuyên đề để học sinh được lựa chọn. |
(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.
Ánh Dương