Bộ Tư pháp đang thẩm định dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung 47 điều của Luật Thi đua, khen thưởng số 06/2022/QH15.
Trong đó, tiêu chuẩn danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở được giáo viên, nhân viên ở các nhà trường rất quan tâm vì đây là căn cứ xét thi đua, khen thưởng và đề xuất các hình thức khen thưởng cao hơn.
Theo đó, tại khoản 9 Điều 1. Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng:
“9. Sửa đổi, bổ sung Điều 23 như sau:
Điều 23. Danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở” Danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở” để tặng cho cá nhân đạt các tiêu chuẩn sau đây:
1. Được công nhận hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ;
2. Có sáng kiến được cơ sở công nhận hoặc có đề tài khoa học, đề án khoa học, công trình khoa học và công nghệ đã được nghiệm thu hoặc mưu trí, sáng tạo trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu được đơn vị công nhận”.
Như vậy, để đạt danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở” cá nhân phải thoả cả 2 điều kiện: hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ và có sáng kiến được cơ sở công nhận.
Còn hiện tại, Điều 23 Luật Thi đua, Khen thưởng 2022 quy định Danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở” tặng cho cá nhân đạt các tiêu chuẩn sau đây:
“1. Đạt tiêu chuẩn danh hiệu “Lao động tiên tiến” hoặc “Chiến sĩ tiên tiến”;
2. Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ hoặc có sáng kiến được cơ sở công nhận hoặc có đề tài khoa học, đề án khoa học, công trình khoa học và công nghệ đã được nghiệm thu hoặc mưu trí, sáng tạo trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu được đơn vị công nhận.”
Người viết là giáo viên thấy rằng, việc siết danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở” thì bằng khen của cán bộ, công chức, viên chức và người lao động sẽ rất có giá trị bởi những lí do sau đây.
Thứ nhất, để đạt danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở” cá nhân phải hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, đồng thời có sáng kiến được cơ sở công nhận.
Hiện nay, cá nhân rất khó được đánh giá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Bởi vì, tỷ lệ xếp loại hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ đối với tổ chức theo Nghị định 335/2025/NĐ-CP được quy định tại khoản 5 Điều 8 Nghị định 335/2025/NĐ-CP, cụ thể như sau:
(1) Tỷ lệ tổ chức được xếp loại “Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ” không vượt quá 20% trong tổng số tổ chức được xếp loại “Hoàn thành tốt nhiệm vụ” trong phạm vi quản lý của cấp có thẩm quyền công nhận đánh giá, xếp loại chất lượng.
(2) Trường hợp tổ chức có thành tích xuất sắc, nổi trội, tạo sự chuyển biến tích cực, hoàn thành vượt kế hoạch các công việc được giao, mang lại giá trị, hiệu quả thiết thực thì cấp có thẩm quyền quyết định tỷ lệ tổ chức hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ cao hơn quy định tại (1) nhưng không vượt quá 25% tổng số tổ chức được xếp loại “Hoàn thành tốt nhiệm vụ”.
Cùng với đó, điều kiện xếp loại Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ đối với tổ chức theo Nghị định 335/2025/NĐ-CP được quy định tại khoản 1 Điều 8 Nghị định 335/2025/NĐ-CP, cụ thể:
Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ: Đạt từ 90 điểm trở lên, đồng thời đáp ứng các điều kiện sau:
(1) Hoàn thành 100% các nhiệm vụ được giao, đúng thời hạn, bảo đảm chất lượng, hiệu quả; trong đó có ít nhất 30% nhiệm vụ hoàn thành vượt mức yêu cầu;
(2) Không có đơn vị cấp dưới trực tiếp (nếu có) bị xếp loại chất lượng ở mức không hoàn thành nhiệm vụ;
(3) Đã khắc phục toàn bộ hạn chế, khuyết điểm được chỉ ra từ kỳ đánh giá trước hoặc từ kết luận thanh tra, kiểm tra của cơ quan có thẩm quyền (nếu có).
Bên cạnh đó, để được công nhận danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở”, cá nhân cần đạt số phiếu tín nhiệm theo quy định.
Điều 30 Nghị định 98/2023/NĐ-CP có nêu rõ:
"7. Khi họp xét danh hiệu “Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân”, “Anh hùng Lao động”, “Chiến sĩ thi đua toàn quốc”, Chiến sĩ thi đua Bộ, ban, ngành, tỉnh, “Chiến sĩ thi đua cơ sở”, Cờ thi đua bộ, ban, ngành, tỉnh, “Cờ thi đua Chính phủ”, Hội đồng Thi đua - Khen thưởng cấp trình khen thưởng phải tiến hành bỏ phiếu.
[…] Đối với danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở”, Cờ thi đua bộ, ban, ngành, tỉnh, “Cờ thi đua Chính phủ” phải có tỷ lệ phiếu đồng ý của Hội đồng Thi đua - Khen thưởng cấp trình khen thưởng từ 80% trở lên tính trên tổng số thành viên của Hội đồng (nếu thành viên Hội đồng vắng mặt thì lấy ý kiến bằng văn bản và được thể hiện trong Biên bản họp bình xét danh hiệu thi đua, Biên bản xét khen thưởng).
Thứ hai, danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở là căn cứ để đề xuất các hình thức khen thưởng khác cao hơn như bằng khen của Bộ, ban, ngành, tỉnh, các danh hiệu khen thưởng cấp Nhà nước.
Chẳng hạn, khi dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung 47 điều của Luật Thi đua, khen thưởng số 06/2022/QH15 được thông qua, cá nhân muốn được nhận bằng khen của Bộ, ban, ngành, tỉnh thì phải có 02 lần liên tục được tặng danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở”.
Như đã phân tích ở trên, giáo viên phải giỏi chuyên môn, nghiệp vụ, có nhiều thành tích thì mới được công nhận Chiến sĩ thi đua cơ sở. Như vậy, số lượng Chiến sĩ thi đua cơ sở tối đa của một đơn vị trường học là 20%, chứ không phải nhiều như hiện nay.
Hay danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở là một trong những tiêu chuẩn để được xét tặng Bằng khen của Thủ tướng.
Cụ thể, điều kiện đề nghị xét tặng Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ là đã được tặng bằng khen của Bộ, ban, ngành, tỉnh và có liên tục từ 5 năm trở lên đến thời điểm đề nghị được công nhận hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên, trong thời gian đó có 3 lần được tặng danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở.
Hoặc danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở là một trong những tiêu chuẩn để được đề nghị xét tặng Huân chương Lao động hạng Ba.
Cụ thể, điểm e Khoản 1 Điều 44 Luật Thi đua, khen thưởng quy định một trong các tiêu chuẩn tặng hoặc truy tặng Huân chương Lao động hạng Ba đối với cá nhân như sau:
"Đã được tặng "Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ" và sau đó có liên tục từ 05 năm trở lên đến thời điểm đề nghị được công nhận hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên, trong thời gian đó có từ 01 năm trở lên được công nhận hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ và có 03 lần được tặng danh hiệu "Chiến sĩ thi đua cơ sở".
Cần biết thêm, kể từ năm học 2023-2024, khi xét danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở có thêm tiêu chí viên chức Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ cũng được tính ngang bằng sáng kiến.
Đáng chú ý, hiện nay danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở sẽ không còn khống chế tỉ lệ nên có tình trạng “lạm phát” danh hiệu này ở một số đơn vị trường học.
Tài liệu tham khảo:
https://giaoduc.net.vn/du-kien-giao-vien-phai-co-sang-kien-moi-duoc-cong-nhan-danh-hieu-chien-si-thi-dua-co-so-post256646.gd
https://thuvienphapluat.vn/hoi-dap-phap-luat/danh-hieu-lao-dong-tien-tien-co-phai-tien-hanh-bo-phieu-tin-nhiem-khong-138051791.html
(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.