Ngành giáo dục và đào tạo Hà Nội đang thể hiện quyết tâm mạnh mẽ, từng bước hiện thực hóa mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học. Khi đội ngũ giáo viên được nâng chuẩn, phương pháp dạy và học đổi mới, môi trường học tập song ngữ được mở rộng, Thủ đô sẽ có thế hệ học sinh tự tin, năng động, đủ năng lực hội nhập quốc tế và làm chủ tương lai trong thời đại toàn cầu hóa. [1]
Theo tìm hiểu, hồi tháng 10/2025, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội đã tổ chức tập huấn đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh và giải pháp đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học cho hơn 600 cán bộ phòng văn hóa - xã hội của 126 xã, phường cùng hơn 800 cán bộ quản lý, giáo viên tiếng Anh cốt cán của các trường tiểu học công lập và tư thục trên địa bàn.
Trước đó, Hà Nội cũng tổ chức khóa đào tạo nâng chuẩn IELTS quốc tế cho 1.900 giáo viên tiếng Anh đã đạt chuẩn theo khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc Việt Nam.
Đội ngũ giáo viên chính là nhân tố quyết định trong quá trình chuyển đổi này. Mỗi giáo viên không chỉ là người thực hiện chương trình, mà phải là hạt nhân đổi mới về tư duy sư phạm, phương pháp giảng dạy và cách thức tổ chức lớp học, từ đó lan tỏa tinh thần đổi mới đến đồng nghiệp và học sinh tại đơn vị mình. [2]
Tại Hà Nội, nhiều cơ sở giáo dục đã chủ động liên kết với các đơn vị có uy tín nhằm tổ chức các chương trình tiếng Anh liên kết hướng đến mục tiêu tăng cường năng lực ngoại ngữ, kỹ năng hội nhập cho học sinh và giảm gánh nặng chi phí cho phụ huynh. Đối với giáo viên tiếng Anh trường công lập, quá trình sinh hoạt chuyên môn, trợ giảng cho giáo viên nước ngoài cũng mang đến nhiều lợi ích thiết thực, đặc biệt tác động tích cực vào việc nâng chuẩn năng lực ngoại ngữ.
Sinh hoạt chuyên môn với thầy cô nước ngoài trở thành “lớp học” cho giáo viên trường công
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, cô Nguyễn Thị Thanh Tâm - Trưởng nhóm tiếng Anh, Trường Tiểu học Kim Đồng (phường Giảng Võ) chia sẻ, khi tham gia sinh hoạt chuyên môn và làm trợ giảng cho giáo viên nước ngoài thông qua việc triển khai chương trình tiếng Anh liên kết, năng lực ngoại ngữ của giáo viên tiếng Anh được nâng lên rõ rệt và thực chất.
Trước hết, kỹ năng nghe - nói cải thiện rõ rệt, bởi giáo viên có thêm cơ hội tiếp xúc thường xuyên với tiếng Anh chuẩn, đặc biệt là về phát âm, ngữ điệu, cách diễn đạt tự nhiên và ngôn ngữ lớp học. Thông qua việc cùng chuẩn bị bài, cùng tham gia hoạt động dạy và trao đổi sau giờ dạy, thầy cô dần cải thiện khả năng nghe - nói, sử dụng tiếng Anh tự tin và linh hoạt hơn trong giảng dạy.
Bên cạnh đó, trợ giảng đóng vai trò cầu nối chuyên môn, giúp giáo viên hiểu rõ hơn về phương pháp giảng dạy. Đồng thời, có thể học phương pháp qua các hoạt động thực hành như cách tổ chức hoạt động giao tiếp, kiểm soát lớp học bằng tiếng Anh và điều chỉnh nội dung phù hợp với trình độ học sinh. Việc trao đổi hai chiều giúp họ vừa học hỏi được kinh nghiệm từ giáo viên nước ngoài, vừa củng cố kiến thức sư phạm bằng ngoại ngữ.
Ngoài ra, trong các buổi trợ giảng, khi hỗ trợ phân tích bài dạy, góp ý ngôn ngữ và phương pháp, giáo viên cũng nhận ra những điểm cần cải thiện trong việc sử dụng tiếng Anh, áp dụng hiệu quả trong các giờ dạy tại trường, khiến các hoạt động trong giờ dạy trở nên sinh động và hấp dẫn hơn. Điều này góp phần nâng cao năng lực tự học, tự bồi dưỡng và phát triển chuyên môn lâu dài.
"Việc trợ giảng không chỉ giúp chúng tôi nâng cao năng lực ngoại ngữ một cách thực chất, mà còn tăng sự tự tin, chủ động và hiệu quả trong giảng dạy tiếng Anh", cô Tâm khẳng định.
Là giáo viên tiếng Anh có gần 20 năm gắn bó với ngành giáo dục, trong đó nhiều năm giảng dạy theo phương pháp truyền thống, cô Vũ Thị Hồng Yên - giáo viên Trường Tiểu học Kim Liên (phường Kim Liên) cho biết, bản thân từng không có điều kiện tiếp cận công nghệ hiện đại hay làm việc cùng giáo viên bản ngữ trong giai đoạn học tập và những năm đầu đứng lớp.
Sau đó, cô có tham gia giảng dạy trong các chương trình liên kết có yếu tố giáo viên nước ngoài và nhận thấy những thay đổi rõ nét trong việc nâng cao năng lực chuyên môn và sự tự tin nghề nghiệp. Cô trở nên chủ động, tự tin hơn trong môi trường sử dụng tiếng Anh thường xuyên, không còn tâm lý e ngại khi trao đổi hay đứng lớp cùng đồng nghiệp quốc tế.
Bên cạnh đó, môi trường làm việc đa văn hóa giúp cô có thêm cơ hội học hỏi về phát âm, kỹ năng nghe - nói, cũng như các phương pháp giảng dạy hiện đại, chú trọng tương tác và sử dụng ngôn ngữ trong thực tế. Điều khiến cô Hồng Yên ấn tượng sâu sắc là cách giáo viên nước ngoài luôn lấy học sinh làm trung tâm, khuyến khích các em chủ động, tự tin thể hiện bản thân trong giờ học.
"Không chỉ có cơ hội nâng cao năng lực chuyên môn, quá trình giảng dạy cùng giáo viên bản ngữ còn giúp tôi mở rộng hiểu biết về văn hóa, phong cách làm việc và các chuẩn mực nghề nghiệp quốc tế. Sự chuyên nghiệp, thân thiện, kỷ luật và tinh thần sẵn sàng chia sẻ của giáo viên nước ngoài khiến tôi từng bước hoàn thiện nghiệp vụ sư phạm, kết hợp hài hòa giữa phương pháp dạy học Việt Nam và tiếp cận quốc tế", cô Hồng Yên bày tỏ thêm.
Dưới góc nhìn của một giáo viên trợ giảng môn Tiếng Anh bậc trung học cơ sở tại Hà Nội, cô Mẫn Thị Dung nhận thấy việc đồng hành cùng giáo viên nước ngoài trong các chương trình liên kết đã mang lại những tác động rất rõ rệt và toàn diện đối với việc nâng cao năng lực chuyên môn của giáo viên Việt Nam, đặc biệt trong quá trình sinh hoạt chuyên môn và giảng dạy thực tế.
Trước hết, năng lực sử dụng tiếng Anh của giáo viên được cải thiện một cách tự nhiên và bền vững. Khi làm trợ giảng, họ thường xuyên giao tiếp, trao đổi học thuật, thống nhất kế hoạch bài dạy, xử lí tình huống sư phạm và phản hồi học sinh hoàn toàn bằng tiếng Anh. Môi trường “ngôn ngữ thật” này giúp giáo viên rèn luyện phản xạ nghe - nói liên tục, mở rộng vốn từ vựng học thuật, đặc biệt là các cụm từ dùng trong lớp học, trong quản lí học sinh và trong đánh giá năng lực. Đây là điều mà việc tự học hay học qua sách vở khó có thể thay thế.
Bên cạnh đó, giáo viên Việt Nam có cơ hội tiếp cận trực tiếp với phương pháp giảng dạy hiện đại, thông qua việc quan sát và hỗ trợ giáo viên nước ngoài tổ chức hoạt động, học được cách thiết kế bài học theo hướng phát triển năng lực giao tiếp, tăng cường tương tác, khuyến khích học sinh tư duy phản biện và chủ động sử dụng ngôn ngữ.
Một điểm rất quan trọng khác mà cô Dung nêu lên là năng lực phát âm, ngữ điệu và sử dụng tiếng Anh chuẩn mực của giáo viên được nâng cao rõ rệt. Việc làm việc thường xuyên với giáo viên bản ngữ giúp cô nhận ra và sửa những lỗi phát âm, trọng âm hay ngữ điệu vốn dễ bị bỏ qua. Từ đó, giáo viên tự tin hơn khi làm mẫu cho học sinh, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học kỹ năng nghe - nói trong nhà trường.
Ngoài chuyên môn ngôn ngữ, năng lực sư phạm và kĩ năng mềm của giáo viên cũng được phát triển mạnh mẽ. Giáo viên học được cách quản lí lớp học tích cực, tạo động lực cho học sinh, xử lí các tình huống đa dạng trong lớp học có trình độ không đồng đều. Đồng thời, quá trình phối hợp với giáo viên nước ngoài rèn luyện cho giáo viên Việt Nam kĩ năng làm việc nhóm, kĩ năng giao tiếp liên văn hóa và tinh thần cởi mở trong tiếp nhận phản hồi chuyên môn.
Cô Dung đúc kết: "Việc các đơn vị triển khai chương trình liên kết và cam kết đồng hành cùng Sở trong nâng cao năng lực giáo viên đã mang lại lợi ích thiết thực, lâu dài và bền vững. Vai trò trợ giảng không chỉ là cầu nối ngôn ngữ mà còn là cơ hội để giáo viên Việt Nam học hỏi, tự hoàn thiện và từng bước hội nhập với chuẩn mực giảng dạy quốc tế, từ đó góp phần nâng cao chất lượng dạy học tiếng Anh trong các trường học trên địa bàn Hà Nội.
Bản thân tôi được cấp trên, đồng nghiệp nhìn nhận rõ thấy sự tự tin trong giao tiếp tiếng Anh, tác phong làm việc được cải thiện rất nhiều đặc biệt là cách nói tiếng Anh tự nhiên, lưu loát và cách tôn trọng học sinh. Các kĩ năng, phương pháp mà tôi học hỏi được từ giáo viên nước ngoài đã được tôi ứng dụng linh hoạt".
Trong quá trình làm việc, Nguyễn Thị Thanh Tâm ấn tượng với giáo viên bản ngữ ở tính chuyên nghiệp, cởi mở và phương pháp giảng dạy hiện đại.
"Giáo viên nước ngoài có tác phong làm việc nghiêm túc, đúng giờ, chuẩn bị bài kỹ lưỡng và luôn tôn trọng kế hoạch chung. Trong sinh hoạt chuyên môn, họ sẵn sàng chia sẻ tài liệu, kinh nghiệm giảng dạy cũng như giải thích rõ mục tiêu của từng hoạt động, giúp chúng tôi hiểu sâu hơn về cách thiết kế bài học theo hướng phát triển năng lực giao tiếp.
Bên cạnh đó, chúng tôi ấn tượng với cách sử dụng tiếng Anh tự nhiên, chuẩn xác và linh hoạt trong lớp học. Giáo viên bản ngữ không chỉ dạy ngôn ngữ mà còn truyền tải văn hóa, cách tư duy logic, tư duy phản biện, thảo luận và làm việc nhóm… và cách khuyến khích học sinh phản xạ, mạnh dạn giao tiếp. Điều này giúp chúng tôi học hỏi được cách tạo môi trường học tập tích cực, lấy học sinh làm trung tâm.
Ngoài ra, giáo viên nước ngoài rất cởi mở trong trao đổi chuyên môn, sẵn sàng lắng nghe ý kiến, tôn trọng vai trò của giáo viên Việt Nam và cùng thảo luận để điều chỉnh phương pháp cho phù hợp với đối tượng học sinh. Tinh thần hợp tác, học hỏi lẫn nhau này tạo động lực cho chúng tôi không ngừng đổi mới và nâng cao nghiệp vụ", cô Thanh Tâm nhấn mạnh.
Cô Hồng Yên thì cho rằng, quá trình làm việc, cô cũng được tiếp cận các giáo trình theo chuẩn chương trình tiếng Anh dành cho lứa tuổi nhỏ. Các nội dung học tập được xây dựng trên khung tham chiếu quốc tế, đóng vai trò nền tảng, tạo bước chuẩn bị cần thiết cho quá trình học ở các cấp học cao hơn.
Cô Yên cho biết, giáo viên bản ngữ đảm nhiệm việc xây dựng kế hoạch giảng dạy, chuẩn bị nội dung và dẫn dắt tiết học; trong khi đó, giáo viên Việt Nam hỗ trợ quản lý lớp, giúp học sinh hiểu bài thông qua việc diễn giải, dịch thuật khi cần thiết, đồng thời kiểm tra mức độ tiếp thu của học sinh sau mỗi buổi học. Trong trường hợp một số nội dung hoặc phương pháp chưa thật sự phù hợp với tâm lý, độ tuổi học sinh Việt Nam, cô sẽ trao đổi, góp ý để điều chỉnh kịp thời, bảo đảm sự phối hợp nhịp nhàng giữa hai bên.
Quá trình làm việc lâu dài giúp giáo viên nước ngoài và giáo viên Việt Nam dần hiểu, thích nghi với văn hóa, phong cách làm việc của nhau, từ đó tạo dựng môi trường học tập tích cực, hiệu quả hơn cho học sinh.
Góp phần tích cực nâng cao chuẩn năng lực giáo viên tiếng Anh
Đánh giá về vai trò của các chương trình liên kết trong trường công lập hiện nay, cô Vũ Thị Hồng Yên cho rằng đây là mô hình có thể góp phần thu hẹp khoảng cách giữa chuẩn năng lực giáo viên tiếng Anh và thực tiễn giảng dạy.
Hơn thế, trong bối cảnh môi trường sử dụng tiếng Anh chưa thật sự đồng bộ, chương trình liên kết tạo điều kiện để học sinh được tiếp xúc sớm với giáo viên bản ngữ, hình thành thói quen sử dụng tiếng Anh thường xuyên, qua đó nâng cao hiệu quả dạy và học ngoại ngữ ngay từ những cấp học đầu tiên.
"Thông qua việc phối hợp giảng dạy, sinh hoạt chuyên môn và làm việc trực tiếp với giáo viên nước ngoài, giáo viên Việt Nam có điều kiện được “ngâm mình” trong môi trường sử dụng tiếng Anh thường xuyên, liên tục, gắn chặt giữa lý thuyết và thực hành.
Không dừng lại ở việc nâng cao năng lực ngôn ngữ, chương trình còn tạo động lực đổi mới phương pháp sư phạm, giúp giáo viên tiếp cận các mô hình giảng dạy hiện đại, lấy người học làm trung tâm, tăng cường kỹ năng giao tiếp và phản xạ ngôn ngữ trong lớp học. Quá trình học hỏi, trao đổi và cùng xây dựng bài giảng với giáo viên bản ngữ đã giúp giáo viên Việt Nam từng bước tự tin hơn trong giảng dạy, chủ động điều chỉnh phương pháp phù hợp với đối tượng học sinh và điều kiện thực tế của trường công lập.
Qua đó, chương trình tiếng Anh liên kết không chỉ hỗ trợ nâng chuẩn năng lực giáo viên một cách thực chất, mà còn góp phần nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Anh, tạo nền tảng để các trường công lập từng bước hội nhập với xu hướng giáo dục quốc tế", cô Yên lý giải.
Cùng quan điểm, cô Thanh Tâm nhìn nhận, chương trình liên kết có vai trò rõ ràng trong việc thu hẹp khoảng cách giữa chuẩn năng lực giáo viên tiếng Anh và thực tiễn giảng dạy, thể hiện ở những điểm chính như sau:
Trước hết, chương trình giúp giáo viên chuyển hóa các yêu cầu trong chuẩn năng lực từ lý thuyết sang thực hành cụ thể. Thông qua việc đồng giảng, dự giờ, sinh hoạt chuyên môn với giáo viên nước ngoài, cô có điều kiện rèn luyện trực tiếp năng lực sử dụng tiếng Anh trong lớp học, năng lực thiết kế hoạt động giao tiếp và đánh giá học sinh theo định hướng phát triển năng lực - những nội dung cốt lõi trong chuẩn nghề nghiệp.
Thêm vào đó, các buổi hội thảo chuyên môn do Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Hà Nội; trung tâm tổ chức hàng năm cũng tạo cơ hội để giáo viên thường xuyên được cập nhật kiến thức từ các chuyên gia quốc tế và trong nước. Điều này giúp giáo viên tiếng Anh nâng cao khả năng giảng dạy, không chỉ về chuyên môn mà còn về kỹ năng sử dụng ngôn ngữ, xử lý tình huống hiệu quả trong môi trường giáo dục.
Cô Mẫn Dũng cũng cho rằng, việc triển khai các chương trình liên kết dạy Tiếng Anh với giáo viên bản ngữ ngay tại trường học mang lại nhiều ưu điểm rõ rệt và bền vững, vượt trội so với việc học sinh phải tự đi học thêm tại các trung tâm hay các lớp học ngoài giờ bên ngoài.
Thứ nhất, yếu tố chất lượng đội ngũ giáo viên là một ưu điểm rất quan trọng. Khi triển khai chương trình liên kết, nhà trường và các đơn vị phối hợp đã tuyển chọn kĩ lưỡng giáo viên bản ngữ, bảo đảm có đầy đủ bằng cấp, năng lực chuyên môn, kinh nghiệm sư phạm cũng như sự am hiểu tâm lí học sinh. Điều này giúp phụ huynh yên tâm về chất lượng giảng dạy, tránh tình trạng “vàng thau lẫn lộn” mà đôi khi khó kiểm soát ở các lớp học thêm bên ngoài.
Thứ hai, việc học ngay tại trường giúp học sinh giảm áp lực di chuyển và học tập ngoài giờ. Sau một ngày học chính khóa khá dài, nếu phải tiếp tục di chuyển đến các trung tâm bên ngoài, nhiều học sinh dễ mệt mỏi, quá tải và giảm hiệu quả tiếp thu. Khi được học Tiếng Anh với giáo viên bản ngữ ngay trong môi trường trường học quen thuộc, học sinh có tâm lí thoải mái hơn, đảm bảo sức khỏe, cân bằng giữa học tập và nghỉ ngơi, đồng thời tiết kiệm thời gian và công sức cho cả học sinh và phụ huynh.
Một ưu điểm nổi bật khác là môi trường học tập mang tính thi đua lành mạnh giữa những bạn bè cùng trang lứa. Điều này tạo nên động lực học tập tích cực, giúp các em tự tin hơn khi giao tiếp tiếng Anh, không e dè hay áp lực như khi học trong các lớp ngoài với học sinh nhiều độ tuổi, trình độ khác nhau.
Bên cạnh đó, nhà trường giữ vai trò quản lí chặt chẽ về nề nếp, chương trình và chất lượng dạy học. Nội dung giảng dạy của giáo viên bản ngữ được xây dựng phù hợp với chương trình phổ thông, có sự thống nhất, liên thông với các tiết học của giáo viên Việt Nam. Việc này giúp tránh tình trạng học lệch, học không đúng trọng tâm hay chạy theo các nội dung không phù hợp với lứa tuổi và mục tiêu giáo dục.
Cuối cùng, sự phối hợp và thông tin tới phụ huynh được thực hiện sát sao, minh bạch, tổ chức phù hợp hơn sẽ nâng cao chất lượng. Mọi vấn đề phát sinh đều được trao đổi kịp thời giữa giáo viên, nhà trường và gia đình, từ đó tạo nên sự đồng hành hiệu quả trong giáo dục học sinh.
Tài liệu tham khảo:
[1]: https://baochinhphu.vn/dua-tieng-anh-thanh-ngon-ngu-thu-hai-trong-truong-hoc-khuyen-khich-cac-mo-hinh-xa-hoi-hoa-minh-bach-102260109230147278.htm?
[2]: https://hanoimoi.vn/ha-noi-day-manh-viec-su-dung-tieng-anh-trong-nha-truong-720418.html