Bộ Tư pháp đang thẩm định hồ sơ dự thảo Nghị định quy định chế độ phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với viên chức, người lao động công tác trong các cơ sở giáo dục công lập do Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất.
Một điểm đáng chú ý trong dự thảo là giáo viên mầm non và tiểu học tiếp tục được đề xuất hưởng mức phụ cấp ưu đãi 45%. Trường hợp công tác tại địa bàn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, xã đảo, xã biên giới, xã an toàn khu, mức phụ cấp được nâng lên 60%.
Trong khi đó, giáo viên ở các trường trung học cơ sở, trung học phổ thông và các trung tâm giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên được đề xuất mức phụ cấp 40%. Với giáo viên tại vùng khó khăn, mức phụ cấp tăng lên 45%.
Theo dự thảo, mức phụ cấp ưu đãi cao nhất lên tới 80% được áp dụng với giáo viên trực tiếp giảng dạy tại các trường phổ thông dân tộc nội trú, trường dự bị đại học, trường phổ thông chuyên, các trường hữu nghị, trường vùng cao. Giáo viên giảng dạy học sinh khuyết tật, giáo viên công tác tại địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn cũng thuộc nhóm được hưởng mức phụ cấp này.
Giáo viên vui mừng
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, thầy Nguyễn Đức Nam - Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Hòa Nghĩa (phường Dương Kinh, thành phố Hải Phòng) cho biết: Đội ngũ giáo viên nhà trường đều bày tỏ niềm vui và sự phấn khởi trước thông tin trong dự thảo Nghị định quy định chế độ phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với viên chức, người lao động công tác trong các cơ sở giáo dục công lập do Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất. Đây được xem là một tín hiệu tích cực, thể hiện sự quan tâm thiết thực của Nhà nước đối với những người đang trực tiếp gánh vác trọng trách “trồng người”.
Trong bối cảnh giáo dục đang đứng trước nhiều yêu cầu đổi mới, giáo viên không chỉ đảm nhiệm vai trò giảng dạy mà còn phải thích ứng với chương trình, phương pháp và áp lực nghề nghiệp ngày càng cao. Mức phụ cấp ưu đãi theo nghề hợp lý sẽ góp phần ghi nhận xứng đáng công sức, tâm huyết và những đóng góp thầm lặng của giáo viên, góp phần cải thiện đời sống, tạo động lực để đội ngũ nhà giáo yên tâm công tác, gắn bó lâu dài với nghề.
Không chỉ mang ý nghĩa về mặt vật chất, chính sách phụ cấp ưu đãi còn thể hiện sự trân trọng đối với giá trị nghề giáo trong xã hội. Nếu dự thảo được thông qua và triển khai hiệu quả, sẽ là bước tiến quan trọng trong việc khẳng định vị thế của giáo viên, củng cố niềm tin và tiếp thêm động lực để đội ngũ nhà giáo tiếp tục cống hiến cho sự nghiệp giáo dục, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cho đất nước.
Cũng theo thầy Nam, đối với nhân viên trong các trường học, đội ngũ này có số lượng ít nhưng phải hỗ trợ rất nhiều việc cho số lượng lớn giáo viên và học sinh để hoàn thành công việc của nhà trường. Do đó, mức phụ cấp ưu đãi nghề nên được nâng lên 30%.
Trong khi đó, cô Nguyễn Thị Thu Huyến - Hiệu trưởng Trường Mầm non Hướng Dương (phường Phù Liễn, thành phố Hải Phòng) cho hay: Khi dự thảo được công bố thì giáo viên, nhân viên nhà trường đều rất phấn khởi bởi những đóng góp của đội ngũ nhà giáo được ghi nhận xứng đáng. Ngoài giáo viên thì đội ngũ nhân viên trường học cũng có chế độ tương ứng, đảm bảo sự công bằng.
Nhân viên trong nhà trường từ trước đến nay không có phụ cấp, nếu dự thảo được thông qua với mức 20% là tín hiệu đáng mừng. Nhưng để họ yên tâm gắn bó lâu dài với nghề nếu có thể tăng mức phụ cấp này lên 30-35% thì sẽ đảm bảo giúp đội ngũ nhân viên trường học yên tâm gắn bó với nghề.
Ngoài ra, theo cô Huyến, giáo viên mầm non là lực lượng giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong hệ thống giáo dục, bởi họ là những người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ ở giai đoạn đầu đời – nền tảng hình thành nhân cách và thể chất của mỗi con người. Tuy nhiên, thực tế cho thấy công việc của giáo viên mầm non mang nhiều đặc thù vất vả, đòi hỏi sự kiên nhẫn, tận tâm và trách nhiệm cao hơn so với nhiều cấp học khác.
Hằng ngày, giáo viên mầm non không chỉ giảng dạy mà còn phải đảm nhiệm nhiều công việc chăm sóc như cho trẻ ăn, ngủ, vệ sinh cá nhân, theo dõi sức khỏe và xử lý các tình huống phát sinh. Thời gian làm việc kéo dài, cường độ lao động lớn, trong khi đối tượng là trẻ nhỏ cần sự quan tâm liên tục, không cho phép giáo viên lơ là dù chỉ trong thời gian ngắn. Áp lực về an toàn, sức khỏe và sự phát triển toàn diện của trẻ khiến nghề giáo viên mầm non trở thành một trong những nghề có tính chất lao động đặc biệt nặng nhọc trong ngành giáo dục.
Chính vì vậy, đội ngũ giáo viên mầm non nhà trường cũng bày tỏ mong muốn được hưởng mức phụ cấp ưu đãi theo nghề cao hơn, tương xứng với công sức và tính chất đặc thù của công việc.
Việc nâng mức phụ cấp không chỉ góp phần cải thiện đời sống, động viên tinh thần giáo viên mầm non mà còn thể hiện sự ghi nhận của xã hội đối với những đóng góp thầm lặng nhưng vô cùng quan trọng của họ. Đây cũng là giải pháp cần thiết để thu hút, giữ chân giáo viên, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc và giáo dục trẻ em trong giai đoạn đầu đời.
Đề xuất tăng mức phụ cấp ưu đãi nghề, có sự cân bằng giữa các cấp học
Theo dự thảo, Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất nhà giáo tiểu học có phụ cấp ưu đãi nghề 45%, cấp trung học cơ sở và trung học phổ thông mức 40%.
Liên quan đến nội dung này, cô Lê Thị Kim Thanh - Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Đa Phúc (phường Hưng Đạo, Hải Phòng) chia sẻ: Trong những năm gần đây ngành giáo dục và đào tạo đã nhận được nhiều sự quan tâm của Đảng và Nhà nước. Các thầy cô giáo cũng rất vui mừng vì có những chính sách và sự ưu đãi về chế độ lương, phụ cấp để giáo viên yên tâm công tác.
Tuy nhiên, cô Thanh cũng đề xuất nâng mức phụ cấp ưu đãi nghề của giáo viên trung học cơ sở bằng với mức của giáo viên tiểu học và mầm non.
“Tôi cũng như đội ngũ giáo viên của trường tha thiết mong có phụ cấp ưu đãi nghề 45% giống như khối tiểu học. Bởi lẽ, giáo viên tiểu học và trung học cơ sở có sự tương đồng về tính chất công việc, trình độ đào tạo và khối lượng công việc khá tương đương nhau.
Trong việc thực hiện chương trình Giáo dục phổ thông 2018 các thầy cô trung học cơ sở phải đảm nhận giảng dạy các môn học tích hợp rất vất vả trong công tác đào tạo bồi dưỡng và tự học.
Giáo viên trung học cơ sở cũng có những áp lực đặc thù của cấp trung học cơ sở. Học sinh trung học cơ sở là lứa tuổi đang thay đổi về tâm sinh lí mạnh mẽ nên thầy cô phải dành nhiều thời gian để quản lý và giáo dục đạo đức cho các em, đặc biệt là học sinh cá biệt.
Giáo viên trung học cơ sở cũng có những áp lực lớn trong công việc trước kì thi vào lớp 10 trung học phổ thông, trước những kỳ vọng của phụ huynh học sinh và định hướng phân luồng nghề nghiệp cho học sinh.
Cũng chính từ những lý do nêu trên tôi rất mong giáo viên trung học cơ sở cũng được hưởng mức phụ cấp giống như giáo viên bậc tiểu học”, cô Thanh bày tỏ.
Căn cứ vào thực tiễn công tác quản lý, giảng dạy tại trường trung học phổ thông, thầy Vương Đình Hường - Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Nguyễn Trãi (phường Hồng An, Thành Phố Hải Phòng) cho hay: Dự thảo quy định mức phụ cấp ưu đãi nghề đối với giáo viên trung học cơ sở và trung học phổ thông 40% là một bước tiến tích cực so với chính sách hiện hành. Tuy nhiên, xét trên yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông, áp lực công việc ngày càng tăng, trách nhiệm chuyên môn cao, cũng như tình trạng thiếu giáo viên ở nhiều địa phương, mức phụ cấp này chưa thực sự tương xứng.
Thầy Hường đề xuất Bộ Giáo dục và Đào tạo nghiên cứu điều chỉnh mức phụ cấp ưu đãi nghề đối với giáo viên trung học cơ sở, trung học phổ thông theo lộ trình, hướng tới mức từ 50% đến 60%, tiến tới đáp ứng định hướng chung của Trung ương về bảo đảm thu nhập của nhà giáo cao hơn mức bình quân của khối sự nghiệp công lập.
Việc quy định mức phụ cấp ưu đãi cao hơn cho giáo viên mầm non và tiểu học thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đối với đặc thù lao động của các cấp học này. Tuy nhiên, nếu chênh lệch giữa các cấp học quá lớn trong thời gian dài, có thể dẫn đến tâm lý so sánh, thiếu công bằng tương đối trong đội ngũ giáo viên phổ thông.
Do đó cần cân đối hợp lý mức phụ cấp giữa các cấp học, đảm bảo sự hài hòa, đồng thời ghi nhận đầy đủ vai trò của giáo viên trung học cơ sở, trung học phổ thông trong việc thực hiện chương trình giáo dục phổ thông mới và công tác phân luồng, hướng nghiệp cho học sinh.
Về phụ cấp đối với nhân viên trường học, dự thảo quy định mức phụ cấp ưu đãi nghề 20% đối với nhân viên trường học là cần thiết. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều vị trí như nhân viên thư viện, thiết bị, công nghệ thông tin, tư vấn học đường… có vai trò trực tiếp hỗ trợ hoạt động dạy học, yêu cầu trình độ chuyên môn và trách nhiệm cao.
Do đó, cần xem xét phân nhóm nhân viên trường học; đối với các vị trí trực tiếp phục vụ, hỗ trợ chuyên môn cho hoạt động giáo dục, có thể nghiên cứu mức phụ cấp cao hơn (khoảng 25% – 30%) để phù hợp với tính chất công việc.
Cũng theo thầy Hường, để chính sách khi ban hành có tính khả thi cao, tránh cách hiểu và áp dụng khác nhau giữa các địa phương, dự thảo cần quy định rõ ràng hơn về việc xác định đối tượng hưởng phụ cấp; cách tính mức phụ cấp gắn với hệ số lương, vị trí việc làm.
Ngoài ra, Hiệu trưởng trường Trung học phổ thông Nguyễn Trãi mong muốn cơ quan soạn thảo tiếp tục lắng nghe ý kiến từ các cơ sở giáo dục, đặc biệt là đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên đang trực tiếp công tác tại trường trung học phổ thông, nhằm hoàn thiện chính sách theo hướng bảo đảm đời sống cho nhà giáo và người lao động trong nhà trường, tạo động lực cho nhà giáo gắn bó lâu dài với nghề, góp phần ổn định và phát triển bền vững đội ngũ giáo dục phổ thông.