Trong suốt nhiệm kỳ Đại hội lần thứ XIII của Đảng, bối cảnh tình hình thế giới, khu vực liên tục chuyển động với tốc độ cao, xuất hiện những yếu tố bất định, tạo ra khó khăn, thách thức mà chúng ta phải đối mặt. Dịch bệnh, thiên tai, biến đổi khí hậu cùng một số khó khăn về địa chính trị, địa kinh tế và các vấn đề kinh tế - xã hội khác cũng thường xuyên xảy ra. Trong bối cảnh này, với ý chí, khát vọng phát triển, kiến tạo tương lai, tư duy đổi mới, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt, Đảng ta đã vững vàng lãnh đạo toàn dân, toàn quân ta thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng với những kết quả rất quan trọng, toàn diện, đột phá.
Ấn tượng về đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số
Theo Phó Giáo sư Trần Hậu - Uỷ viên Hội đồng tư vấn về Khoa học - giáo dục và Môi trường (nay là Hội đồng tư vấn về Khoa học công nghệ và Chuyển đổi số) thuộc Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, trong suốt gần 40 năm đổi mới, Đảng ta kiên trì từng bước đổi mới chính trị phù hợp, đồng bộ với đổi mới kinh tế, từng bước xác lập hệ quan điểm và nguyên tắc xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, đồng thời tích cực xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh từ Trung ương đến cơ sở, đề cao và bảo vệ quyền làm chủ của nhân dân.
Đặc biệt trong nhiệm kỳ Đại hội XIII, việc đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được triển khai quyết liệt, từng bước trở thành trụ cột mới của mô hình phát triển của đất nước. Các chính sách hỗ trợ cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được triển khai đồng bộ, bài bản hơn. Hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia và hệ sinh thái khởi nghiệp được định hình rõ hơn, với sự gắn kết chặt chẽ giữa Nhà nước, doanh nghiệp và các cơ sở nghiên cứu. Một trong những dấu ấn là Nghị quyết 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia với quan điểm chỉ đạo, mục tiêu, giải pháp cụ thể để triển khai.
Phó Giáo sư Trần Hậu cho rằng: "Có thể nói rằng, nhiệm kỳ Đại hội XIII là một nhiệm kỳ có nhiều khó khăn, thử thách mà chúng ta đã phải trải qua. Trong đó có việc, thế giới biến động nhanh, cạnh tranh chiến lược gia tăng, các cú sốc chưa từng có như đại dịch Covid-19, xung đột địa chính trị, đứt gãy chuỗi cung ứng, biến đổi khí hậu ngày càng gay gắt. Với Việt Nam, đó là giai đoạn phải đối mặt đồng thời “tác động kép” từ bên ngoài và những hạn chế nội tại kéo dài nhiều năm.
Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy, đất nước không chỉ trụ vững mà còn vươn lên mạnh mẽ, tạo lập hàng loạt dấu mốc “lần đầu tiên có”, làm thay đổi căn bản vị thế, tầm vóc và sức cạnh tranh quốc gia.
Đây chính là những tiền đề, động lực để chúng ta có thêm những bước đệm chắc chắn hơn để phát triển và vững vàng bước vào một nhiệm kỳ Đại hội mới, tiến bước vào kỷ nguyên mới".
Phó Giáo sư Trần Hậu nhấn mạnh, việc chúng ta đã vượt qua nhiều khó khăn trong nhiệm kỳ Đại hội XIII không có nghĩa chúng ta tự mãn và "ngủ quên" trên chiến thắng mà cả hệ thống chính trị cần sự cố gắng, quyết tâm hơn nữa trong nhiệm kỳ Đại hội tới.
Qua đó có thể thấy rằng, những chỉ đạo được Tổng Bí thư Tô Lâm nêu ra trong bài phát biểu tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Chính phủ và chính quyền địa phương là hết sức cần thiết và đúng đắn.
"Đặc biệt, nhiệm vụ về nâng cao năng suất, chất lượng nguồn nhân lực, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo vào trung tâm chiến lược phát triển, coi đây là điều kiện then chốt để vượt bẫy thu nhập trung bình và duy trì tăng trưởng cao. Bởi lẽ có phát triển được khoa học công nghệ, chuyển đổi số toàn diện thì công tác vận hành bộ máy chính quyền địa phương theo mô hình mới thực sự mang tính "thông suốt" thực chất.
Bên cạnh đó, chỉ đạo của Tổng Bí thư nêu ra về việc đẩy mạnh xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia “đúng, đủ, sạch, sống”, phát triển Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số cũng gắn liền với bối cảnh phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ thế giới. Việc này mang tính cấp bách, tránh được nguy cơ tụt hậu so với các nước trong khu vực nói riêng và trên thế giới nói chung về công nghệ", Phó Giáo sư Trần Hậu nhấn mạnh.
Phó Giáo sư Trần Đình Huỳnh - nguyên Viện trưởng Viện Xây dựng Đảng, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cho biết: "Nhiệm kỳ Đại hội Đảng XIII có nhiều thành tựu. Các nội dung cụ thể cũng đã có tổng kết, đánh giá. Chính vì vậy, Đại hội Đảng XIV tới đây được đảng viên, nhân dân kỳ vọng rất nhiều. Và năm 2026 sẽ là năm "bản lề" của nhiệm kỳ tới. Chính vì vậy, những nội dung trong bài phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Hội nghị toàn quốc Chính phủ và chính quyền địa phương diễn ra hôm 8/1 được quan tâm rất lớn.
Tôi cũng đã dành rất nhiều thời gian để đọc và nghiên cứu các nội dung chỉ đạo trong bài phát biểu của người đứng đầu Đảng.
Về phương hướng, nhiệm vụ năm 2026, tôi quan tâm nhiều đến vấn đề thứ tư nêu trong bài phát biểu của Tổng Bí thư tại hội nghị ngày 8/1. Theo đó nhấn mạnh: "Trong giai đoạn tới, cần tập trung nguồn lực cho các dự án hạ tầng chiến lược, mang tính đột phá, đặc biệt là giao thông trục quốc gia, đường sắt, cảng hàng không, cảng biển, năng lượng và hạ tầng số.
Năm 2026 phải tạo chuyển biến rõ rệt về tiến độ, trong đó khởi công các hạng mục then chốt của đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, đẩy nhanh tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, đường sắt đô thị Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, các cao tốc liên kết vùng, liên kết các địa phương sau hợp nhất, bảo đảm tiến độ Cảng hàng không quốc tế Long Thành và Gia Bình.
Cần triển khai chiến lược giáo dục - đào tạo gắn chặt với nhu cầu thị trường lao động và các ngành công nghệ, công nghiệp mũi nhọn; đồng thời nâng cao kỹ năng nền tảng, đặc biệt là kỹ năng số, cho lực lượng lao động. Tập trung nâng cao năng suất lao động theo tinh thần Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu lao động, tăng tỷ lệ lao động phi nông nghiệp; đẩy mạnh đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, từng bước đưa trí tuệ nhân tạo và rô-bốt vào giáo dục phổ thông; đồng thời có cơ chế đột phá phát triển các đại học quốc gia, cơ sở giáo dục đại học xuất sắc và các chương trình nghiên cứu công nghệ chiến lược, tạo nền tảng nhân lực cho phát triển dài hạn".
Những vấn đề được đề cập đều mang tính chiến lược, có tác động lan tỏa. Tôi thấy rằng đây là những nhiệm vụ cần đến sự vào cuộc của toàn hệ thống chính trị. Tổng Bí thư đã đưa ra những chỉ đạo rất cụ thể. Vì thế, việc triển khai trong thời tới cần quyết liệt, rõ trách nhiệm để mang lại hiệu quả".
Mục tiêu tăng trưởng 2 con số là hoàn toàn có cơ sở
Ông Nguyễn Tiến Dĩnh - nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ nhấn mạnh rằng, dù nhiều khó khăn, thử thách nhưng tăng trưởng GDP năm 2025 của nước nhà vẫn đạt 8,02%, bình quân giai đoạn 5 năm vừa qua đạt 6,3%, thuộc nhóm cao của khu vực và trên thế giới. Quy mô nền kinh tế tăng từ 346 tỷ USD (2020) lên 514 tỷ USD (2025), xếp thứ 32 thế giới; GDP bình quân đầu người đạt hơn 5.000 USD, đưa Việt Nam vào nhóm các nước thu nhập trung bình cao.
Theo nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ, đây là một trong kết quả đáng ghi nhận và là một trong những cột mốc lớn mà nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng đã đạt được. Qua đó có thể nói rằng, mục tiêu đặt ra là đất nước đạt tăng trưởng 2 con số trong trong nhiệm kỳ của Đại hội XIV của Đảng là hoàn toàn có cơ sở.
"Những chỉ đạo quyết liệt của Tổng Bí thư Tô Lâm trong Hội nghị tổng kết công tác năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Chính phủ và chính quyền địa phương mang tính kế thừa và dựa trên tiền đề mà chúng ta đang có. Điều đó minh chứng cho thấy, người đứng đầu Đảng ta đã có sự nghiên cứu kỹ lưỡng và tính đến những bước đi cực kỳ thận trọng trước vận mệnh của dân tộc.
Ngoài ra tôi thấy rằng, nhiệm vụ được Tổng Bí thư Tô Lâm nêu ra về việc thực hiện nghiêm Kết luận 226 của Ban Bí thư về việc chấn chỉnh lề lối làm việc, nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị; đồng thời tháo gỡ các vướng mắc trong vận hành chính quyền địa phương hai cấp, tập trung nâng cao năng lực cán bộ, đảng viên cấp cơ sở, đặc biệt là xã, phường, đặc khu là rất cần thiết.
Để thực hiện tốt các chỉ đạo này của Tổng Bí thư các địa phương cũng nên có những giải pháp khai thác tài sản công đang bị lãng phí, và xử lý trụ sở công dôi dư sau sắp xếp, qua đó nâng cao tính chủ động, tự chủ và hiệu quả quản trị của bộ máy nhà nước", nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ nhấn mạnh.