Ngày 12/1/2026, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Tuyên Quang có văn bản số 84/SGDĐT-QLCL về việc thông báo môn thi thứ ba Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 trung học phổ thông năm học 2026-2027.
Theo đó, ngoài 2 môn Toán và Ngữ văn, môn thi thứ ba ở kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 trung học phổ thông năm học 2026-2027 của tỉnh Tuyên Quang là môn Khoa học tự nhiên.
Cụ thể, môn Khoa học tự nhiên thi theo hình thức trắc nghiệm khách quan, thời gian làm bài là 90 phút; có nhiều mã đề trong một phòng thi đảm bảo nguyên tắc: 02 thí sinh liền kề không trùng mã đề; thí sinh làm bài trên phiếu trả lời trắc nghiệm; kết quả bài thi của thí sinh trên phiếu trả lời trắc nghiệm được chấm bằng phần mềm chấm thi.
Đề thi gồm các câu hỏi phù hợp với yêu cầu đạt của môn học và mục tiêu cấp trung học cơ sở thuộc Chương trình giáo dục phổ thông 2018 theo Khung cấu trúc/ma trận đề thi được ban hành kèm Công văn số 1025/SGDĐT-QLCL ngày 16/10/2025 của Sở Giáo dục đào tạo về việc ban hành khung cấu trúc/ma trận đề thi, khung chương trình bồi dưỡng thi chọn học sinh giỏi cấp tỉnh và thi tuyển sinh từ năm học 2025-2026.
Đề thi môn Khoa học tự nhiên được xây dựng bám sát Chương trình giáo dục phổ thông 2018
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, Tiến sĩ Vũ Đình Hưng - Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Tuyên Quang cho biết, việc lựa chọn môn Khoa học tự nhiên làm môn thi thứ ba trong kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2026 - 2027 được Sở Giáo dục và Đào tạo cân nhắc trên nhiều cơ sở, cả về quy định chuyên môn lẫn định hướng chiến lược phát triển nguồn nhân lực.
Ảnh: Nhân vật từng cung cấp
Trước hết, Sở thực hiện đúng quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo tại Thông tư số 30/2024/TT-BGDĐT, theo đó môn thi thứ ba được lựa chọn trong số các môn học đánh giá bằng điểm số ở cấp trung học cơ sở và không chọn một môn quá ba năm liên tiếp.
Quan trọng hơn, việc lựa chọn môn Khoa học tự nhiên bám sát các nghị quyết lớn của Trung ương, đặc biệt là Nghị quyết số 57 và Nghị quyết số 71 của Bộ Chính trị, trong đó xác định rõ yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và đổi mới sáng tạo trong giai đoạn tới.
Bởi Khoa học tự nhiên là môn học bắt buộc, có tính tích hợp cao giữa Vật lý, Hóa học và Sinh học, giúp đánh giá toàn diện tư duy khoa học, khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn của học sinh. Qua đó, kỳ thi không chỉ phục vụ mục tiêu tuyển sinh mà còn góp phần định hướng lựa chọn môn học, định hướng nghề nghiệp cho học sinh ngay từ đầu cấp trung học phổ thông.
“Hiện Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Tuyên Quang đã và đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho học sinh trong quá trình ôn tập.
Ngay từ đầu năm học, Sở đã tổ chức tập huấn cho đội ngũ giáo viên cốt cán ở tất cả các môn học, trong đó có môn Khoa học tự nhiên. Đồng thời, Sở đã ban hành khung cấu trúc đề thi, ma trận đề thi và khung chương trình bồi dưỡng thi tuyển sinh tại Công văn số 1025/SGDĐT-QLCL ngày 16/10/2025, làm căn cứ thống nhất để các nhà trường tổ chức ôn tập.
Trên cơ sở đó, Sở đã ban hành một số đề thi tham khảo; đồng thời chỉ đạo các đơn vị chủ động biên soạn đề, tài liệu bồi dưỡng, tổ chức ôn luyện phù hợp với đối tượng học sinh của từng trường.
Các cơ sở giáo dục được chủ động tổ chức kiểm tra, thi thử theo điều kiện thực tế, giúp học sinh làm quen với cấu trúc đề, rèn luyện kỹ năng làm bài, nhưng bảo đảm không gây áp lực, không chạy theo thành tích”, ông Hưng bày tỏ.
Đề thi môn Khoa học tự nhiên được xây dựng bám sát Chương trình giáo dục phổ thông 2018, phù hợp với yêu cầu cần đạt của cấp trung học cơ sở và theo đúng khung cấu trúc, ma trận đề thi đã công bố.
Phần lớn câu hỏi ở mức độ cơ bản, tập trung vào nhận biết và thông hiểu, nhằm bảo đảm mặt bằng chung và quyền lợi của đa số học sinh. Bên cạnh đó, đề thi có một số câu hỏi ở mức vận dụng để tạo sự phân hóa cần thiết, phục vụ mục tiêu tuyển sinh vào lớp 10.
Cách xây dựng đề thi bảo đảm tính công bằng, khách quan, phù hợp với năng lực học sinh, đồng thời tránh gây áp lực không cần thiết cho phụ huynh và học sinh.
Tiến sĩ Vũ Đình Hưng
Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Tuyên Quang
Nhiều trường đã chủ động chuẩn bị và tổ chức ôn tập cho học sinh cuối cấp từ sớm
Trước thông tin môn thi thứ ba vào lớp 10 là môn Khoa học tự nhiên, nhiều trường trung học cơ sở trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang đã có phương án ôn tập cho học sinh để đáp ứng tốt đề thi năm nay.
Cô Thân Thị Thúy Hoàn - Hiệu trưởng Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Hồng Thái (xã Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang) cho biết: “Với đặc thù là môn học được xây dựng và phát triển trên nền tảng các khoa học Vật lí, Hóa học, Sinh học và Khoa học Trái Đất, môn Khoa học tự nhiên đòi hỏi học sinh phải có tư duy tổng hợp, khả năng liên môn và kỹ năng vận dụng kiến thức khá cao. Chính vì vậy, việc tổ chức thi và ôn luyện cho môn học này cũng cần được chuẩn bị kỹ lưỡng và có định hướng rõ ràng ngay từ sớm.
Về phía nhà trường, ngay từ đầu năm học, nhà trường đã chủ động định hướng cho học sinh một số tổ hợp môn, trong đó có Tiếng Anh, Khoa học tự nhiên và Khoa học xã hội, đồng thời tổ chức ôn tập sớm để các em từng bước làm quen với yêu cầu của kỳ thi.
Theo thông tin từ Sở, hình thức thi trắc nghiệm khách quan với nhiều mã đề, thời gian làm bài 90 phút và chấm bằng phần mềm như quy định của Sở Giáo dục và Đào tạo thực chất không phải là điều quá mới mẻ đối với môn Khoa học tự nhiên. Bởi trong quá trình kiểm tra, đánh giá thường xuyên và định kỳ, học sinh vốn đã quen với dạng bài trắc nghiệm, nên về mặt kỹ thuật làm bài, các em sẽ không gặp quá nhiều bỡ ngỡ”.
Tuy nhiên, theo cô Hoàn, đây là năm đầu tiên môn Khoa học tự nhiên được đưa vào kỳ thi theo cấu trúc mới nên cả giáo viên và học sinh vẫn cần thêm thời gian để thích nghi. Nhà trường hiện đang bám sát kế hoạch và hướng dẫn của Sở để tổ chức ôn tập, nhưng việc đánh giá sâu về mức độ phù hợp của đề thi và hiệu quả của phương án tổ chức vẫn phải chờ thêm các kỳ thi thử và kết quả thực tế.
“Những năm trước, khi còn cấp quản lý là Phòng giáo dục, việc tổ chức thi thử để học sinh làm quen với dạng đề là khá phổ biến. Còn năm nay, trong bối cảnh chuyển sang mô hình quản lý hai cấp, tôi kỳ vọng Sở sẽ sớm có những chỉ đạo và kế hoạch cụ thể để hỗ trợ các trường và học sinh chuẩn bị tốt hơn.
Về mặt bằng chung, theo tôi, môn Khoa học tự nhiên là một môn học khó, không chỉ vì khối lượng kiến thức lớn mà còn vì yêu cầu cao về khả năng tư duy và vận dụng liên môn. Do đó, hiện tại, việc đánh giá chủ yếu vẫn dựa trên kết quả các bài kiểm tra, bài thi thử trong quá trình giảng dạy, từ đó điều chỉnh kế hoạch ôn tập sao cho phù hợp hơn với năng lực và mức độ tiếp thu của từng nhóm học sinh”, cô Hoàn cho biết.
Đồng quan điểm trên, cô Nguyễn Thị Thu Hương - Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Phan Thiết (phường Phan Thiết, tỉnh Tuyên Quang) bày tỏ, năm nay là lần đầu tiên tỉnh Tuyên Quang tổ chức thi môn Khoa học tự nhiên vào lớp 10 nên cả học sinh và giáo viên đều cần thích nghi. Đây là môn học tổng hợp nhiều kiến thức, yêu cầu học sinh phải tư duy và biết vận dụng, nên nhìn chung khó hơn các môn xã hội. Vì vậy, nhà trường đã chủ động chuẩn bị và tổ chức ôn tập từ sớm, không chờ đến khi có đầy đủ hướng dẫn mới bắt đầu.
Theo cô Hương, ngay từ khoảng tháng 10 của năm học, nhà trường đã xây dựng kế hoạch ôn thi vào lớp 10 cho các môn chính, trong đó có Toán, Ngữ văn và Khoa học tự nhiên. Những học sinh có nguyện vọng thi vào lớp 10 đều được bố trí ôn tập ngay từ đầu năm, vừa để củng cố kiến thức nền tảng, vừa để từng bước làm quen với cấu trúc và yêu cầu của môn thi mới. Việc ôn tập không chỉ dừng ở việc hệ thống lại kiến thức mà còn gắn với luyện đề, giúp học sinh hình thành kỹ năng làm bài và phân bổ thời gian hợp lý.
"Nhà trường đã tổ chức các đợt thi thử cho những môn thi vào lớp 10, trong đó có môn Khoa học tự nhiên. Thông qua các bài thi thử này, giáo viên có cơ sở đánh giá mặt bằng chất lượng học sinh, nhận diện rõ những phần kiến thức còn yếu, từ đó điều chỉnh nội dung và phương pháp ôn tập cho phù hợp. Nhờ được làm quen sớm với các dạng đề, học sinh không chỉ được củng cố kiến thức mà còn giảm bớt tâm lý lo lắng, bỡ ngỡ trước một môn thi hoàn toàn mới.
Theo tôi, việc chuẩn bị sớm và tổ chức ôn luyện bài bản là yếu tố rất quan trọng trong bối cảnh năm đầu tiên triển khai. Dù hình thức và nội dung thi vẫn còn chờ thêm các hướng dẫn chi tiết từ Sở, nhưng với cách làm chủ động hiện nay, học sinh đã có nền tảng nhất định để bước vào kỳ thi", cô Hương nhấn mạnh.