Nhiều năm về trước gần như giáo viên không có tiền thưởng, không có các khoản chi thu nhập tăng thêm, cuối mỗi năm giáo viên chỉ được nhận các phần quà nhỏ từ tổ chức công đoàn nhà trường, chủ yếu mang tính chất tượng trưng, tinh thần.
Tuy nhiên, các năm gần đây nhờ các chính sách mới, nhờ sự quan tâm của các cấp lãnh đạo, ngoài thu nhập được cải thiện, cuối năm dịp Tết đến, giáo viên có thêm các khoản để chi tiêu. Nếu cơ sở giáo dục nào cân đối tốt thì có thể được hưởng đến khoảng 2 tháng lương, có nơi còn chi nhiều hơn.
Giáo viên có thể nhận những khoản nào dịp gần Tết?
Nhân dịp cuối năm dương lịch cũng gần trùng với dịp Tết nguyên đán, giáo viên có thể nhận các khoản thêm như sau:
Thứ nhất, tiền thưởng theo Nghị định 73
Đây là khoản chắc chắn giáo viên sẽ nhận được dịp cuối mỗi năm.
Chế độ tiền thưởng theo Nghị định 73/2024/NĐ-CP được thực hiện như sau:
Thực hiện chế độ tiền thưởng trên cơ sở thành tích công tác đột xuất và kết quả đánh giá, xếp loại mức độ hoàn thành nhiệm vụ hằng năm đối với các đối tượng quy định tại khoản 2 Điều 2 Nghị định 73/2024/NĐ-CP.
Chế độ tiền thưởng được dùng để thưởng đột xuất theo thành tích công tác và thưởng định kỳ hằng năm theo kết quả đánh giá, xếp loại mức độ hoàn thành công việc của từng người hưởng lương trong cơ quan, đơn vị. Người đứng đầu đơn vị lực lượng vũ trang theo quy định của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an; người đứng đầu cơ quan có thẩm quyền quản lý hoặc được phân cấp thẩm quyền quản lý cán bộ, công chức và người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập có trách nhiệm xây dựng Quy chế cụ thể để thực hiện chế độ tiền thưởng áp dụng đối với các đối tượng trong danh sách trả lương của cơ quan, đơn vị; gửi cơ quan quản lý cấp trên trực tiếp để quản lý, kiểm tra và thực hiện công khai trong cơ quan, đơn vị.
Quỹ tiền thưởng hằng năm quy định tại Điều này nằm ngoài quỹ khen thưởng theo quy định của Luật Thi đua, khen thưởng 2022, được xác định bằng 10% tổng quỹ tiền lương (không bao gồm phụ cấp) theo chức vụ, chức danh, ngạch, bậc và cấp bậc quân hàm của các đối tượng trong danh sách trả lương của cơ quan, đơn vị.
Đến hết ngày 31 tháng 01 của năm sau liền kề, nếu cơ quan, đơn vị không sử dụng hết quỹ tiền thưởng của năm thì không được chuyển nguồn vào quỹ tiền thưởng của năm sau.
Thứ hai, thu nhập tăng thêm
Thông tư 56/2022/TT-BTC ngày 16/9/2022 của Bộ Tài Chính về hướng dẫn một số nội dung về cơ chế tự chủ tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập; xử lý tài sản, tài chính khi tổ chức lại, giải thể đơn vị sự nghiệp công lập
Điều 10. Phân phối kết quả tài chính trong năm
Kết thúc năm tài chính, sau khi hạch toán đầy đủ các khoản thu, chi thường xuyên giao tự chủ, trích khấu hao tài sản cố định (nếu có), nộp thuế và các khoản nộp ngân sách nhà nước, trích lập nguồn cải cách tiền lương theo quy định, phần chênh lệch thu lớn hơn chi thường xuyên giao tự chủ (nếu có), đơn vị sự nghiệp công được sử dụng theo quy định tại Điều 14 (áp dụng đối với đơn vị nhóm 1, nhóm 2), Điều 18 (áp dụng đối với đơn vị nhóm 3) và Điều 22 (áp dụng đối với đơn vị nhóm 4) Nghị định số 60/2021/NĐ-CP. Thông tư này quy định một số nội dung cụ thể như sau:
Tại điểm a khoản 3 Điều 10 này quy định về chi thu nhập tăng thêm đối với đơn vị nhóm 4:
“a) Về tạm chi thu nhập tăng thêm, chi phúc lợi và chi khen thưởng
Căn cứ dự toán thu, chi của năm; kết quả hoạt động tài chính quý trước (trong trường hợp quý đầu tiên của năm kế hoạch, đơn vị căn cứ vào kết quả hoạt động tài chính của quý IV năm trước liền kề), trường hợp xét thấy đơn vị có khả năng tiết kiệm được kinh phí; thủ trưởng đơn vị quyết định:
- Tạm chi trước thu nhập tăng thêm cho người lao động theo quy định và quy chế chi tiêu nội bộ của đơn vị; mức tạm chi hàng quý của đơn vị tối đa không quá 20% quỹ tiền lương một quý của đơn vị;
- Tạm chi trước đối với các hoạt động phúc lợi, chi khen thưởng định kỳ hoặc đột xuất cho tập thể, cá nhân;
Kết thúc năm ngân sách, trước ngày 31 tháng 01 năm sau, đơn vị tự xác định số kinh phí tiết kiệm được:
- Trường hợp đơn vị đã tạm chi vượt quá số kinh phí tiết kiệm được theo quy định thì phải giảm trừ vào quỹ dự phòng ổn định thu nhập của đơn vị (nếu có) hoặc giảm trừ vào số tiết kiệm của năm sau hoặc trừ vào Quỹ tiền lương năm sau của đơn vị (nếu đơn vị không có số tiết kiệm của năm sau);
- Trường hợp đơn vị đã tạm chi thấp hơn số kinh phí tiết kiệm được trong năm, đơn vị được tiếp tục chi trả thu nhập tăng thêm cho người lao động, chi khen thưởng, chi phúc lợi hoặc để trích lập quỹ dự phòng ổn định thu nhập cho người lao động theo quy chế chi tiêu nội bộ của đơn vị;
Sau khi quyết toán năm của đơn vị được cấp có thẩm quyền phê duyệt, trường hợp số kinh phí thực tiết kiệm cao hơn số đơn vị tự xác định, đơn vị được tiếp tục chi trả thu nhập tăng thêm hoặc chi các hoạt động phúc lợi, chi khen thưởng theo chế độ quy định. Trường hợp số kinh phí tiết kiệm thấp hơn số đơn vị tự xác định, căn cứ vào quyết định của cơ quan có thẩm quyền và đề nghị của đơn vị, Kho bạc Nhà nước làm thủ tục thu hồi bằng cách trừ vào kinh phí tiết kiệm năm tiếp theo của đơn vị;”
Như vậy, nếu các cơ sở giáo dục cân đối tài chính hợp lý, giáo viên sẽ có thêm 1 khoản gọi là chi thu nhập tăng thêm dịp Tết.
Nếu cân đối tốt, giáo viên có thể nhận cuối năm từ 20-30 triệu đồng
Đối với khoản tiền thưởng theo Nghị định 73 này, do kinh phí dùng để khen thưởng bằng 10% tổng quỹ tiền lương (không bao gồm phụ cấp) theo chức vụ, chức danh, ngạch, bậc và cấp bậc quân hàm của các đối tượng trong danh sách trả lương của cơ quan, đơn vị.
Đối với khoản này, các cơ sở giáo dục chênh lệch không nhiều, nếu cơ sở nào có lực lượng giáo viên lớn tuổi, lương cao nhiều thì thu nhập có thể cao hơn nhưng chênh lệch không lớn, theo người viết tìm hiểu và tính toán, trung bình mỗi giáo viên nhận từ 10-13 triệu tùy theo mức độ hoàn thành nhiệm vụ.
Đối với khoản thu nhập tăng thêm thì do việc chi thu nhập tăng thêm cuối năm chỉ thực hiện khi đơn vị đã tạm chi thấp hơn số kinh phí tiết kiệm được trong năm, và thực hiện chi theo quy chế chi tiêu nội bộ của đơn vị.
Do đó, việc chi giữa các đơn vị có sự khác nhau rất lớn, có nơi giáo viên cũng chi được 20-30 triệu, có nơi giáo viên cũng không có đồng nào.
Theo người viết tìm hiểu, để giáo viên có được khoản chi thu nhập tăng thêm này phải có sự quyết tâm, cân đối các khoản chi của hiệu trưởng, kế toán, phó hiệu trưởng.
Nếu có sự chỉ đạo quyết liệt của hiệu trưởng, cân đối các khoản hợp lý, chi tiết kiệm, mua sắm vật dụng cần thiết,…cộng với sự tính toán khoa học của kế toán và hỗ trợ của phó hiệu trưởng trong việc tham mưu sắp xếp dạy tăng giờ, tăng buổi hợp lý, tiết kiệm văn phòng phẩm, điện nước,…giáo viên sẽ có được khoản thu nhập tăng thêm.
Nếu trường nào hiệu trưởng thiếu tính toán, mua sắm nhiều, không cân đối các khoản hợp lý thì đương nhiên giáo viên sẽ không có khoản thu nhập tăng thêm.
Tại trường trung học cơ sở ở vùng quê nơi người viết công tác, trong vài năm nay với sự chỉ đạo hợp lý của hiệu trưởng nên cuối năm giáo viên mức thu nhập tăng thêm trung bình từ 15-20 triệu.
Cộng với mức hưởng của tiền thưởng theo Nghị định 73 mỗi giáo viên từ 10-12 triệu, dịp Tết giáo viên có thể nhận từ 25 – 30 triệu, khoảng 2 tháng lương trung bình của giáo viên công tác khoảng 10 năm.
Đây là số tiền không nhỏ, để giáo viên có khoản chi tiêu dịp Tết, để giáo viên nỗ lực phấn đấu và hoàn thành tốt nhiệm vụ, giúp giáo viên gắn bó với nghề.
(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.