Thông tư số 30/2024/TT-BGDĐT ngày 30/12/2024 của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Quy chế tuyển sinh trung học cơ sở và tuyển sinh trung học phổ thông nêu rõ, kế hoạch tuyển sinh trung học cơ sở được công bố trước ngày 31 tháng 3 hằng năm.
Tại Hải Phòng năm nay, môn thi thứ ba vào lớp 10 đã được công bố từ cuối tháng 1 nhận được nhiều sự ủng hộ từ lãnh đạo các trường học cũng như phụ huynh, học sinh. Điều đó, tạo thuận lợi cho các nhà trường chủ động công tác ôn tập và định hướng học sinh trước khi bước vào kỳ thi chuyển cấp.
Công bố môn thi thứ ba sớm tạo điều kiện cho nhà trường chủ động phương án ôn tập
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, cô Lê Thị Kim Thanh - Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Đa Phúc (phường Hưng Đạo, thành phố Hải Phòng) cho biết: Năm nay Sở Giáo dục và Đào tạo công bố môn thi thứ 3 sớm hơn thời gian bắt buộc của Bộ đã tạo một hiệu ứng tích cực trong phụ huynh, học sinh và đội ngũ các thầy cô giáo giảng dạy khối 9. Điều này tạo điều kiện khá thuận lợi cho nhà trường trong việc xây dựng kế hoạch ôn tập cho học sinh.
Ngay từ đầu năm học nhà trường đã chủ động bám sát chương trình Giáo dục phổ thông 2018, tập trung vào củng cố kiến thức nền tảng cho 3 môn Toán - Ngữ văn - Tiếng Anh song song với việc đảm bảo học sinh nắm chắc kiến thức những môn còn lại.
Khi phương án thi được công bố chính thức, kế hoạch ôn tập cho học sinh của nhà trường được điều chỉnh chi tiết hơn về nội dung và hình thức luyện đề phù hợp hơn với môn học. Nhà trường tổ chức ôn tập theo chuyên đề, tổ chức các đợt kiểm tra thi thử rà soát chất lượng học sinh, phân loại học sinh để có những biện pháp cụ thể hỗ trợ kịp thời, đảm bảo không gây quá tải, áp lực cho học sinh. Từ đó giúp các em có tâm lý và kỹ năng tốt. Bên cạnh đó, trường chú trọng hướng dẫn học sinh phương pháp tự học, quản lý thời gian, và giữ tâm lý vững vàng trước kỳ thi.
Trong khi đó, thầy giáo Bùi Văn Huỳnh, Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Văn Tố (xã Chí Minh, thành phố Hải Phòng) cho biết, trường có hơn 130 học sinh lớp 9. Sau khi Sở công bố chính thức môn thi thứ ba, giáo viên và phụ huynh rất phấn khởi. Trường cũng đã họp tổ chuyên môn, điều chỉnh lại kế hoạch ôn tập theo hướng tập trung nhiều hơn cho môn tiếng Anh. Với các môn khác, trường vẫn tổ chức dạy học cung cấp đầy đủ kiến thức cho các em theo đúng chương trình giáo dục phổ thông 2018.
Thực tế cho thấy, những năm trước đây, việc chờ đợi công bố môn thi thứ ba thường khiến không ít học sinh rơi vào tâm lý lo lắng, bị động trong quá trình ôn tập. Chính vì vậy, việc Hải Phòng công bố môn thi thứ ba từ sớm đã tạo ra sự yên tâm cần thiết, giúp học sinh và phụ huynh có định hướng rõ ràng trong việc xây dựng kế hoạch học tập ngay từ đầu học kỳ II.
Đối với các trường trung học cơ sở, đây là điều kiện hết sức thuận lợi để chủ động triển khai công tác ôn tập một cách bài bản, khoa học và phù hợp với thực tiễn. Trên cơ sở môn thi đã được xác định, các nhà trường có thể sớm xây dựng kế hoạch ôn tập tổng thể, phân công giáo viên phù hợp, điều chỉnh nội dung giảng dạy theo hướng bám sát chương trình và cấu trúc đề thi. Các tổ chuyên môn có thêm thời gian để rà soát kiến thức trọng tâm, xây dựng hệ thống bài tập phân hóa, tổ chức các hình thức kiểm tra đánh giá thường xuyên nhằm kịp thời điều chỉnh phương pháp giảng dạy.
Không chỉ thuận lợi về mặt chuyên môn, việc công bố sớm môn thi thứ ba còn giúp các nhà trường chủ động hơn trong công tác định hướng học sinh. Giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn có cơ sở để tư vấn cho học sinh lựa chọn phương pháp học tập phù hợp với năng lực cá nhân, biết xác định rõ mục tiêu, phân bổ thời gian hợp lý giữa các môn thi, tránh học lệch hoặc học tủ. Đặc biệt, đối với những học sinh còn hạn chế về môn Ngoại ngữ, nhà trường có thể kịp thời tổ chức các lớp phụ đạo, hỗ trợ, bồi dưỡng kiến thức nền tảng, giúp các em từng bước lấy lại sự tự tin trong học tập.
Bên cạnh đó, việc xác định sớm môn thi còn góp phần quan trọng trong công tác tư vấn tâm lý cho học sinh lớp 9. Khi áp lực “chờ đợi” được giải tỏa, học sinh có tâm thế ổn định hơn, giảm bớt lo âu và căng thẳng trong giai đoạn nước rút. Nhà trường có điều kiện tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên đề, tư vấn hướng nghiệp, định hướng tâm lý thi cử, giúp học sinh hiểu đúng về kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10, từ đó xây dựng tinh thần học tập tích cực, chủ động và tự giác.
Cần sớm ban hành quy định cho phép hiệu trưởng linh hoạt số tiết dạy thêm trong nhà trường
Trên cơ sở những định hướng của ngành giáo dục và yêu cầu thực tiễn của kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10, các nhà trường đã chủ động xây dựng kế hoạch ôn tập cho học sinh lớp 9 một cách khoa học, bài bản và phù hợp với năng lực của từng đối tượng học sinh.
Thầy giáo Hồ Văn Chương - Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở An Sinh (phường Phạm Sư Mạnh, thành phố Hải Phòng) cho biết năm nay trường có hơn 120 học sinh lớp 9. Sau khi Sở công bố chính thức môn thi thứ 3 vào lớp 10, trường đã tổ chức họp tổ chuyên môn và phụ huynh điều chỉnh phân công đội ngũ giáo viên ôn luyện, phối hợp với gia đình để tăng cường ôn luyện cho các em.
Đặc biệt, trường tiến hành khảo sát lại, phân loại từng đối tượng học sinh để ôn luyện có trọng tâm. Tổ chuyên môn thành lập các nhóm zalo, tăng cường cung cấp tài liệu, hướng dẫn học sinh tự học. Ngoài khảo sát chất lượng học sinh 1 lần/tháng, trường sẽ tiến hành khảo sát liên trường với các trường lân cận. Đồng thời ổn định tâm lý để các em vững tâm bước vào kỳ thi.
Tuy nhiên, thầy Chương cũng cho rằng cần sớm có hướng dẫn, quy định về việc hiệu trưởng được linh hoạt quy định số tiết dạy thêm trong nhà trường để các trường chủ động vì hiện tại vẫn chưa có quyết định chính thức. Với quy định thời lượng dạy 2 tiết/môn/tuần như Thông tư 29, việc truyền tải kiến thức sẽ hạn chế. Đặc biệt, cần nghiên cứu có giải pháp hỗ trợ kinh phí cho giáo viên dạy thêm trong nhà trường.
Trước đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư số 29/2024/TT-BGDĐT ngày 30/12/2024 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định về dạy thêm, học thêm. Trong đó, tinh thần xuyên suốt của dự thảo Thông tư là không cấm dạy thêm, học thêm chính đáng, không hạn chế nhu cầu học tập hợp pháp của người học và quyền dạy học của nhà giáo theo quy định của pháp luật.
Dự thảo đã làm rõ trách nhiệm giải trình của hiệu trưởng trong quản lý hoạt động dạy thêm, học thêm tại nhà trường. Hiệu trưởng được trao quyền chủ động, linh hoạt trong việc tổ chức thực hiện, trong đó có quyền đề xuất tăng thời lượng dạy thêm trong nhà trường đối với các đối tượng học sinh được phép tổ chức dạy thêm theo quy định của Thông tư số 29/2024/TT-BGDĐT, trên cơ sở nhu cầu thực tế, điều kiện tổ chức dạy học của nhà trường và đề nghị của giáo viên, phụ huynh, học sinh.
Cùng chia sẻ về công tác ôn tập cho học sinh lớp 9 tại trường, cô giáo Phạm Thị Thúy Anh - Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Nam Sơn (phường An Dương, thành phố Hải Phòng) cho hay: Việc Sở Giáo dục và Đào tạo công bố Ngoại ngữ là môn thi thứ ba (trong đó có tiếng Anh) vào lớp 10 là một quyết định phù hợp với xu thế hội nhập và yêu cầu thực tiễn hiện nay. Tiếng Anh không chỉ là môn học bắt buộc trong chương trình phổ thông mà còn là công cụ quan trọng giúp học sinh tiếp cận tri thức, công nghệ và cơ hội học tập trong tương lai. Vì vậy, việc đưa tiếng Anh vào kỳ thi tuyển sinh góp phần nâng cao ý thức học tập của học sinh, đồng thời thúc đẩy các nhà trường chú trọng hơn đến chất lượng dạy và học môn này.
Ngay sau khi có thông báo chính thức, nhà trường đã chủ động xây dựng kế hoạch ôn tập phù hợp. Giáo viên tập trung rà soát kiến thức trọng tâm, bám sát cấu trúc đề minh họa, kết hợp giữa củng cố ngữ pháp cơ bản và rèn luyện kỹ năng làm bài. Việc ôn tập được tổ chức linh hoạt, tránh gây áp lực quá lớn cho học sinh, đồng thời phân hóa đối tượng để hỗ trợ kịp thời các em còn yếu.
Bên cạnh việc ôn luyện kiến thức, nhà trường và giáo viên cũng chú trọng chuẩn bị tâm thế cho học sinh. Các em được động viên giữ tinh thần bình tĩnh, tự tin, phân bổ thời gian học tập hợp lý, không học tủ hay học quá sức. Sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường cũng đóng vai trò quan trọng trong việc tạo môi trường học tập tích cực, giúp học sinh yên tâm bước vào kỳ thi.
Nhìn chung, nếu có sự chuẩn bị sớm, phương pháp ôn tập phù hợp và tâm lý vững vàng, học sinh hoàn toàn có thể đáp ứng tốt yêu cầu của môn thi tiếng Anh trong kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10.
Bên cạnh những thuận lợi, thực tế hiện nay vẫn còn không ít khó khăn trong việc dạy và học môn tiếng Anh. Một bộ phận học sinh chưa thực sự chăm học, chưa có ý thức tự học tiếng Anh thường xuyên, chủ yếu học đối phó, dẫn đến kiến thức chưa thực sự nắm chắc.
Sự chênh lệch về điều kiện học tập giữa các gia đình, khả năng tiếp cận môi trường học ngoại ngữ và phương pháp học tập cũng khiến chất lượng học sinh không đồng đều. Ngoài ra, việc sử dụng thiết bị công nghệ, mạng xã hội chưa hợp lý cũng ảnh hưởng đến thời gian hiệu quả học tập của các em.
Do đó, nhà trường chú trọng xây dựng lộ trình ôn tập rõ ràng, trong đó đặc biệt chú trọng việc hệ thống hóa kiến thức trọng tâm, bám sát chuẩn kiến thức – kỹ năng của chương trình trung học cơ sở và cấu trúc đề thi tuyển sinh vào lớp 10. Thông qua việc rà soát, phân loại nội dung ôn tập, kết hợp giữa củng cố nền tảng và rèn luyện kỹ năng làm bài, nhà trường hướng tới mục tiêu giúp học sinh nắm chắc kiến thức cốt lõi, vận dụng linh hoạt trong quá trình làm bài, từ đó tự tin bước vào kỳ thi chuyển cấp với tâm thế vững vàng và chủ động.