Kỷ niệm 96 năm thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (03/02/1930 – 03/02/2026) diễn ra trong thời điểm đặc biệt có ý nghĩa, khi Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng vừa được tổ chức thành công tốt đẹp. Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực diễn biến nhanh chóng, phức tạp yêu cầu đối với công tác xây dựng và bảo vệ Đảng ngày càng cao, khiến vai trò của các ngành đào tạo về chính trị, xây dựng Đảng luôn nhận được sự quan tâm.
Các ngành khoa học về Đảng luôn có vị thế đặc biệt
Một trong những cơ sở đào tạo các ngành khoa học về Đảng tiêu biểu hiện nay là Học viện Báo chí và Tuyên truyền. Tại Học viện, các khoa như Lịch sử Đảng, Xây dựng Đảng, Chính trị học, Tư tưởng Hồ Chí Minh… hằng năm đều thu hút đông đảo người học theo học và nghiên cứu.
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, Tiến sĩ Đỗ Minh Tuấn - Giảng viên Khoa Xây dựng Đảng, Học viện Báo chí và Tuyên truyền chia sẻ, sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam vào ngày 03/02/1930 là một bước ngoặt lịch sử trọng đại, mở ra một thời kỳ phát triển mới cho dân tộc Việt Nam.
Dưới sự lãnh đạo của Đảng, cách mạng Việt Nam đã đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác, giành được độc lập dân tộc, thống nhất đất nước, từng bước xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa. Thực tiễn lịch sử đã khẳng định, sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng Cộng sản Việt Nam là nhân tố quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam.
Trong tiến trình đó, khoa học về Đảng, đặc biệt là khoa học xây dựng Đảng, giữ vai trò hết sức quan trọng. Ngành khoa học này nghiên cứu các quy luật ra đời, tồn tại và phát triển của Đảng Cộng sản; nghiên cứu các hoạt động xây dựng nội bộ Đảng về chính trị, tư tưởng, tổ chức, đạo đức và cán bộ; đồng thời làm rõ vai trò lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước và toàn bộ đời sống xã hội. Đây là lĩnh vực khoa học có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với tiến trình phát triển của mỗi quốc gia, dân tộc, trong đó có Việt Nam.
Cùng nhấn mạnh vai trò và ý nghĩa của các ngành khoa học chính trị, xây dựng Đảng trong giai đoạn hiện nay, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Thị Thuý Ngọc - Phó Trưởng khoa phụ trách Khoa Chính trị học, Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam cho biết: "Với tư cách là người trực tiếp giảng dạy, nghiên cứu trong lĩnh vực chính trị và xây dựng Đảng, tôi cho rằng các ngành đào tạo về chính trị, xây dựng Đảng hiện nay giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc định hướng tư duy cho người học, góp phần củng cố bản lĩnh chính trị vững vàng trước những biến đổi của đất nước và quá trình hội nhập quốc tế, đồng thời có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển đất nước".
Theo cô Ngọc, trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực diễn biến nhanh chóng, phức tạp, khó lường, yêu cầu đối với công tác xây dựng và bảo vệ Đảng ngày càng cao, khiến vai trò của các ngành đào tạo về chính trị, xây dựng Đảng trở nên đặc biệt cấp thiết.
Các ngành đào tạo này góp phần trực tiếp xây dựng nền tảng tư tưởng, lý luận và bản lĩnh chính trị cho sinh viên, đội ngũ cán bộ, đảng viên; không chỉ truyền thụ tri thức lý luận mà còn hình thành năng lực tư duy chính trị, phân tích, phản biện, tổ chức và vận động quần chúng tin tưởng, gắn bó với Đảng và sự nghiệp đổi mới đất nước.
Bên cạnh đó, đào tạo về chính trị, xây dựng Đảng gắn tư duy lý luận với thực tiễn, cung cấp phương pháp xử lý những vấn đề mới nảy sinh trong đời sống chính trị - xã hội, qua đó tạo cơ sở khoa học cho việc hoạch định và thực thi đường lối, chủ trương của Đảng.
Sức hút riêng của các ngành khoa học về Đảng
Trong bối cảnh người học ngày càng có nhiều lựa chọn ngành nghề, đặc biệt là các lĩnh vực mang tính ứng dụng và thị trường, câu hỏi về giá trị và sức hấp dẫn của các ngành khoa học xã hội, khoa học về Đảng đặt ra không ít trăn trở.
Về điều này, theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Thị Thuý Ngọc, các ngành đào tạo về chính trị, xây dựng Đảng vẫn giữ những giá trị cốt lõi và sức hấp dẫn riêng.
"Sau khi tốt nghiệp, sinh viên các ngành chính trị, xây dựng Đảng có thể công tác tại các cơ quan Đảng, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội từ trung ương đến địa phương; các đơn vị sự nghiệp công lập; tham gia nghiên cứu, giảng dạy tại các trường đại học, học viện, trường chính trị, viện nghiên cứu; hoặc làm công tác tham mưu, tư vấn, xây dựng và thực thi chính sách trong khu vực công và khu vực tư.
Khác với nhiều ngành đào tạo khác, các ngành này trang bị cho người học tư duy nền tảng, giúp hiểu sâu bản chất các hiện tượng chính trị - xã hội, từ đó có khả năng thích ứng linh hoạt với nhiều vị trí công tác khác nhau, từ quản lý nhà nước, nghiên cứu, giảng dạy đến hoạt động xã hội và truyền thông chính sách", vị phó giáo sư khẳng định.
Tuy nhiên, cô Ngọc cũng cho rằng công tác thu hút người học hiện nay vẫn gặp không ít rào cản. Một bộ phận học sinh, sinh viên còn nhìn nhận các ngành chính trị là khô cứng, nặng lý thuyết. Bên cạnh đó là tâm lý lựa chọn ngành học theo xu hướng thị trường, chú trọng thu nhập trước mắt.
Để khắc phục, theo cô Ngọc, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó mở rộng vị trí việc làm, tăng cường chính sách hỗ trợ người học và giảm học phí đối với khối ngành này. Đồng thời, đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy theo hướng gắn lý luận với thực tiễn và các vấn đề thời sự của đất nước.
Ngoài ra, cần mở rộng không gian trải nghiệm cho sinh viên thông qua nghiên cứu khoa học, hoạt động Đoàn - Hội, các cuộc thi lý luận, Olympic, câu lạc bộ học thuật và thực tập thực tế. Cuối cùng, công tác truyền thông, hướng nghiệp cần được chú trọng hơn, giúp người học hiểu rằng giá trị của các ngành chính trị không chỉ nằm ở cơ hội việc làm, mà còn ở khả năng cống hiến lâu dài cho xã hội.
Tiến sĩ Đỗ Minh Tuấn cũng nhận định: "Trong bối cảnh hiện nay, khi khoa học công nghệ, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo đang phát triển mạnh mẽ, nhiều người có xu hướng lựa chọn các ngành khoa học kỹ thuật, công nghệ. Tuy nhiên, điều đó không làm giảm đi vai trò và vị thế của khoa học xã hội, đặc biệt là khoa học lý luận chính trị nói chung và khoa học Xây dựng Đảng nói riêng.
Ngược lại, sự phát triển nhanh chóng của xã hội càng đặt ra yêu cầu cấp thiết về nguồn nhân lực có bản lĩnh chính trị vững vàng, có năng lực tư duy lý luận, có khả năng định hướng và dẫn dắt thực tiễn.
Thực tế cho thấy, xã hội vẫn đang rất cần đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhà nghiên cứu, nhà quản lý am hiểu sâu sắc về khoa học Xây dựng Đảng và các lĩnh vực khoa học về Đảng. Sức hấp dẫn của ngành học này không nằm ở những giá trị ngắn hạn, mà ở đóng góp lâu dài cho sự phát triển bền vững của đất nước, cho việc nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng”.
Thầy Tuấn cho biết thêm, nhiều người quan niệm rằng khoa học lý luận là khô khan, ít giá trị thực tiễn. Điều đó chủ yếu xuất phát từ nhận thức cảm tính, chưa đi sâu vào bản chất của vấn đề. Trên thực tế, khoa học Xây dựng Đảng không chỉ góp phần hình thành bản lĩnh chính trị, tư duy chiến lược cho người học, mà còn đóng vai trò nền tảng trong việc định hướng và thúc đẩy sự phát triển của các lĩnh vực khoa học khác.
Con người luôn là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng, và chính khoa học về Đảng góp phần trực tiếp hình thành nên những con người có đủ phẩm chất, năng lực để đảm đương sứ mệnh đó. Vì vậy, các ngành đào tạo như Xây dựng Đảng, Lịch sử Đảng, Triết học vẫn giữ vị trí quan trọng trong hệ thống giáo dục và đào tạo hiện nay.
Là một sinh viên, Đảng viên tiêu biểu, Tống Thành Đạt - Lớp Xây dựng Đảng và Chính quyền nhà nước K44A1, Khoa Xây dựng Đảng, Học viện Báo chí và Tuyên truyền cho biết, quyết định theo học ngành Xây dựng Đảng và Chính quyền nhà nước của mình xuất phát từ nhận thức chính trị gắn với niềm đam mê cá nhân.
Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, Đạt mong muốn đóng góp sức trẻ vào công cuộc xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh. Với Đạt, học về Đảng không đơn thuần là lựa chọn một ngành học, mà là quá trình tự rèn luyện tư tưởng, đạo đức, lối sống và trách nhiệm công dân; đồng thời mở ra cơ hội cống hiến lâu dài trong hệ thống chính trị, nghiên cứu và giảng dạy lý luận chính trị.
Cũng theo học ngành Xây dựng Đảng và Chính quyền nhà nước, Nguyễn Hà Trang - Sinh viên khoá 42, Khoa Xây dựng Đảng sẽ chính thức kết nạp Đảng vào ngày 03/02/2026. Được đứng vào hàng ngũ của Đảng, Hà Trang không khỏi xúc động và tự hào.
Chia sẻ về lựa chọn ngành học, Nguyễn Hà Trang cho biết, những ngày đầu, Trang từng cho rằng ngành học nặng về lý thuyết, khuôn mẫu và khô khan. Thế nhưng, sau gần 4 năm học tập tại Khoa Xây dựng Đảng, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, nữ sinh nhận ra ngành học này có nhiều điểm hấp dẫn riêng. Các kiến thức lý luận luôn gắn với những vấn đề thời sự, thiết thực của đất nước, giúp người học hiểu sâu bản chất các vấn đề chính trị - xã hội.
"Cái 'khó' của ngành học không phải rào cản mà là yêu cầu tất yếu; còn cái 'khô' chỉ xuất hiện khi người học thiếu đam mê và trải nghiệm thực tiễn. Càng học, tôi càng cảm nhận rõ giá trị bền vững của ngành, giúp bản thân trưởng thành về nhận thức, bản lĩnh và nuôi dưỡng khát vọng được đóng góp lâu dài cho đất nước. Ngành học này, theo tôi, đặc biệt phù hợp với những sinh viên có định hướng rõ ràng và đam mê cống hiến", Trang khẳng định.
Chia sẻ về cảm xúc nhân dịp kỷ niệm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, Hà Trang cho biết đây là dịp đặc biệt ý nghĩa đối với bản thân. Không chỉ là dấu mốc lịch sử của dân tộc, ngày 3/2 còn là thời điểm để mỗi sinh viên, nhất là những người đang học tập và rèn luyện trong các ngành đào tạo về Đảng nhìn lại trách nhiệm của mình đối với đất nước. Với Hà Trang, niềm tự hào khi được đứng trong hàng ngũ của Đảng càng thôi thúc nữ sinh nỗ lực học tập, tu dưỡng, góp phần nhỏ bé vào sự nghiệp xây dựng Đảng và phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Phục vụ Đảng bằng tri thức là niềm tự hào và trách nhiệm của người làm khoa học
Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam đến nay đã trải qua 70 năm xây dựng và trưởng thành, là cơ sở giáo dục đại học công lập có vai trò quan trọng trong đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và nghiên cứu khoa học. Nhìn lại chặng đường, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Thị Thuý Ngọc biết, cô luôn tự hào khi được công tác tại Học viện và có hơn 20 năm đồng hành cùng Khoa Chính trị học.
Với cô Ngọc, đó không chỉ là chặng đường công tác mà còn là hành trình gắn bó bằng trách nhiệm, niềm tin và tình cảm nghề nghiệp sâu sắc. Động lực lớn nhất để cô giữ được sự tâm huyết với giảng dạy chính là việc truyền cảm hứng, “truyền lửa” cho sinh viên thông qua giáo dục khoa học chính trị và xây dựng Đảng, góp phần hình thành những con người có trí tuệ, bản lĩnh và đạo đức cách mạng, sẵn sàng cống hiến cho đất nước.
"Trong mọi thời kỳ cách mạng, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn đặc biệt coi trọng giáo dục chính trị, nhất là đối với thế hệ trẻ. Sinh viên là lực lượng xã hội tinh túy, có vai trò quan trọng đối với tương lai dân tộc. Giáo dục chính trị, xây dựng Đảng không chỉ trang bị tri thức lý luận, mà còn góp phần hình thành bản lĩnh chính trị, thế giới quan khoa học, nhân sinh quan cách mạng, giúp sinh viên kiên định lập trường, vững vàng trước những biến động của đời sống chính trị - xã hội.
Do đó, học tập các ngành về Đảng, về chính trị không phải là con đường dễ đi, nhưng là con đường có giá trị bền vững. Trong bối cảnh đất nước và thế giới nhiều biến động, người có nền tảng lý luận vững vàng, bản lĩnh chính trị và tinh thần phụng sự Tổ quốc là điều vô cùng quý giá.
Mỗi sinh viên cần không ngừng tự học, tự rèn, gắn lý luận với thực tiễn, nuôi dưỡng lý tưởng, hoài bão, giữ tinh thần tích cực, sáng tạo và trách nhiệm với cộng đồng. Tôi tin rằng, với sự chuẩn bị nghiêm túc ấy, các em sẽ tiếp nối xứng đáng truyền thống của các thế hệ đi trước, đóng góp thiết thực cho sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới", nữ nhà giáo bày tỏ.
Chia sẻ về chặng đường gần 30 năm nghiên cứu và giảng dạy các môn khoa học lý luận chính trị nói chung và khoa học Xây dựng Đảng nói riêng, Tiến sĩ Đỗ Minh Tuấn cũng cho biết, điều lớn nhất mà thầy rút ra chính là sự tâm huyết và tình yêu nghề.
Theo thầy Tuấn, chỉ khi thực sự yêu nghề, đam mê với lĩnh vực mình theo đuổi, người làm khoa học và giảng dạy mới có thể bền bỉ gắn bó và không ngừng cống hiến.
“Trong quá trình làm nghề, nếu mình có đủ sự say mê, tâm huyết thì nghề sẽ không phụ mình. Chính niềm tin đó đã giúp tôi vượt qua những khó khăn, thách thức của công tác nghiên cứu, giảng dạy các môn khoa học lý luận - lĩnh vực vốn đòi hỏi sự nghiêm túc, chiều sâu tư duy và quá trình tích lũy lâu dài”, Tiến sĩ Đỗ Minh Tuấn bộc bạch.
Về phía Tiến sĩ Đỗ Minh Tuấn, thầy Tuấn cho rằng người học phải xác định rõ định hướng ngay từ đầu. Khi đã lựa chọn con đường này, sinh viên cần có quyết tâm, sự kiên trì và đặc biệt là lòng say mê với ngành học.
“Khoa học Xây dựng Đảng không chỉ trang bị kiến thức chuyên môn, mà còn góp phần hình thành bản lĩnh chính trị, nhân cách và trách nhiệm xã hội cho người học. Đối với đội ngũ cán bộ, đảng viên, sinh viên của Nhà trường, đây chính là nền tảng để tiếp tục rèn luyện, phấn đấu, đóng góp cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới.
Với niềm tự hào và tâm huyết của người làm nghề, tôi khẳng định, khoa học về Đảng sẽ luôn giữ vai trò quan trọng trong đời sống chính trị - xã hội; đồng thời tin tưởng rằng, với sự nỗ lực của đội ngũ giảng viên và sinh viên, các ngành đào tạo về Đảng sẽ tiếp tục khẳng định vị thế, đóng góp thiết thực cho sự phát triển bền vững của đất nước”, Tiến sĩ Đỗ Minh Tuấn cho hay.