Học sinh xin nghỉ Tết sớm, giáo viên phải dạy bổ sung kiến thức rất vất vả

Trong những năm gần đây, tại một số địa phương, đặc biệt là các đô thị lớn, thời điểm nghỉ Tết Nguyên đán của học sinh không có sự thống nhất chung.

Ở địa phương nơi người viết đang công tác, có trường cho học sinh nghỉ từ ngày 7/2/2026, nhưng cũng có trường nghỉ muộn hơn - ngày 11/2/2026.

Trên lý thuyết, dù nghỉ Tết sớm hay muộn, các trường đều phải bảo đảm đủ 35 thực học theo quy định chung.

Tuy nhiên, từ thực tiễn đứng lớp, người viết nhận thấy việc nghỉ Tết không đồng bộ trong cùng một địa phương đang tạo ra một số vấn đề, trong đó giáo viên và học sinh là những người chịu ảnh hưởng trực tiếp.

Đáng nói, trong bối cảnh lịch nghỉ Tết không thống nhất, không ít phụ huynh xin cho con em mình nghỉ học sớm vài ba ngày để về quê hoặc sắp xếp việc gia đình. Việc xin nghỉ này diễn ra rải rác khiến hoạt động dạy học trên lớp của thầy và trò bị đảo lộn.

Cần nhìn nhận một cách công bằng rằng, việc nghỉ Tết sớm mang lại nhiều thuận lợi cho một bộ phận học sinh và gia đình.

Các em có thêm thời gian vui chơi, về quê, đi du lịch hay phụ giúp cha mẹ chuẩn bị Tết. Với những gia đình ở xa, việc về quê sớm giúp tránh cảnh chen chúc, giảm áp lực tàu xe và chi phí đi lại.

Ở góc độ giáo dục trải nghiệm, việc học sinh được tham gia các hoạt động Tết truyền thống sớm hơn cùng gia đình, làng xóm, địa phương cũng có ý nghĩa nhất định. Tuy nhiên, lợi ích này chỉ thực sự trọn vẹn khi việc nghỉ học giữa các nhà trường diễn ra đồng loạt và có kế hoạch rõ ràng.

Trong thực tế, khi chỉ một nhóm học sinh nghỉ sớm, nhóm còn lại vẫn phải đến trường, lúc này sự bất cập, mâu thuẫn về quyền lợi học tập bắt đầu xuất hiện.

Giáo viên đứng lớp phải dạy trong điều kiện sĩ số không đầy đủ, rất khó tổ chức bài học theo đúng kế hoạch đã xây dựng.

Với những lớp học vẫn tiếp tục dạy trong những ngày cận Tết, tâm lý học sinh thường dao động rõ rệt. Các em đếm từng ngày đến kỳ nghỉ, khó tập trung vào bài giảng, đặc biệt là học sinh nhỏ tuổi.

Dù giáo viên vẫn chuẩn bị bài đầy đủ, nhưng việc truyền tải kiến thức trong giai đoạn này thường không đạt hiệu quả như mong muốn.

Thực tế cho thấy, càng sát Tết, không khí học tập càng “loãng”. Lớp học có thể đủ sĩ số, nhưng tinh thần học tập giảm sút rõ rệt.

Giáo viên rơi vào tình thế khó xử: nếu tiếp tục dạy kiến thức mới thì hiệu quả thấp, nếu giảm tốc độ dạy để giữ lớp thì lại ảnh hưởng đến tiến độ chương trình.

Bên cạnh đó, nảy sinh vấn đề từ việc nghỉ Tết không đồng bộ là tình trạng phụ huynh xin cho con nghỉ sớm rải rác. Người xin nghỉ một buổi, người xin nghỉ vài buổi, thậm chí có trường hợp xin nghỉ gần cả tuần trước Tết.

Trong tình huống này, giáo viên buộc phải dạy học với sĩ số không đầy đủ. Nếu vẫn dạy đúng tiến độ, những học sinh nghỉ sớm sẽ bị hổng kiến thức. Nếu chờ đủ sĩ số mới dạy tiếp, những học sinh đi học đầy đủ lại chịu thiệt thòi. Không có phương án nào tối ưu khi lớp học bị xé lẻ như vậy.

Sau kỳ nghỉ Tết, khi học sinh quay lại trường, giáo viên phải dành thời gian dạy bổ sung kiến thức cho những em nghỉ sớm trước đó.

Đây là giai đoạn vất vả nhất, giáo viên vừa phải ôn lại kiến thức cũ cho nhóm học sinh nghỉ Tết sớm, vừa phải tiếp tục chương trình mới cho cả lớp, trong khi quỹ thời gian không hề tăng.

Việc dạy bổ sung không chỉ làm tăng khối lượng công việc, mà còn gây áp lực lớn về phân phối chương trình.

Nhiều tiết học sau Tết buộc phải dùng để “vá” kiến thức, dẫn đến dồn bài, dồn tiết kiểm tra thường xuyên vào các giai đoạn sau. Học sinh chịu áp lực học tập, giáo viên chịu áp lực tiến độ, chất lượng dạy học vì thế khó đạt được như mong muốn.

Theo khung kế hoạch thời gian năm học, địa phương được quyền xây dựng kế hoạch năm học phù hợp với điều kiện thực tế, miễn là bảo đảm đủ số tuần thực học. Quy định này tạo sự chủ động cho địa phương và nhà trường.

Thế nhưng, sự linh hoạt nếu không đi kèm nguyên tắc đồng bộ sẽ dẫn đến hệ quả ngược. Khi mỗi trường, mỗi cấp học có lịch nghỉ khác nhau trong cùng một địa bàn, áp lực không chỉ dồn lên giáo viên mà còn gây xáo trộn sinh hoạt của gia đình và xã hội.

Người viết cho rằng, ngành giáo dục cần nghiên cứu xem xét phương án cho học sinh nghỉ Tết khoảng 10-14 ngày tuỳ đặc thù của từng địa phương và cùng áp dụng đồng bộ.

Khi thời gian nghỉ được xác định rõ ràng và thống nhất, phụ huynh sẽ không còn nhu cầu xin nghỉ sớm, lớp học không bị xé lẻ, giáo viên giảng dạy đúng chương trình.

Để bảo đảm đủ số tuần thực học, thời gian nghỉ hè có thể được điều chỉnh giảm tương ứng hoặc phân bổ lại trong năm học sao cho khoa học, hợp lí.

Tài liệu tham khảo:

https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/khung-ke-hoach-thoi-gian-nam-hoc-2025-2026-11925081210494917.htm

(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.