Duy trì sĩ số ổn định và đảm bảo chất lượng học tập của học sinh sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán là vấn đề mà nhiều trường học vùng cao trăn trở.
Nắm bắt rõ vấn đề này, trước khi học sinh nghỉ Tết, các trường vùng cao đã chủ động trong việc vận động học sinh trở lại trường sau kỳ nghỉ lễ, Tết. Đồng thời tổ chức họp cha mẹ học sinh đề nghị cam kết đưa con đến trường đúng thời gian quy định.
Chủ động tăng cường tuyên truyền, phổ biến tới học sinh trước khi nghỉ Tết
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, cô Quàng Thị Xuân - Phó Hiệu trưởng Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Mường Lạn (xã Mường Lạn, tỉnh Sơn La), học sinh của trường đến từ 7 dân tộc khác nhau là Thái, H'Mông, Lào, Khơ Mú, Mường, Tày, Kinh. Vì vậy, việc duy trì ổn định học tập trước và sau Tết là một trong những nhiệm vụ quan trọng được nhà trường đặt ra và chú trọng thực hiện trong nhiều năm nay. Điều đáng mừng là tới nay, số học sinh phải vận động đi học trở lại sau Tết đã được cải thiện rất nhiều so với trước.
Nguyên nhân diễn ra tình trạng học sinh không đi học sau Tết là do kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài, nhiều học sinh nghỉ học theo cha mẹ lên nương rẫy, ở nhà trông em hoặc tham gia lao động kiếm thêm thu nhập cho gia đình.
Bên cạnh đó, sau thời gian nghỉ Tết, các em học sinh tiểu học còn nhỏ nên tâm lý mải chơi vẫn còn, nhà trường cũng đã từng rất vất vả để vận động các em hào hứng đi học lại. Điều này khiến công tác duy trì sĩ số sau Tết của các nhà trường gặp nhiều trở ngại.
Với đặc thù của trường học tại vùng có nhiều học sinh đồng bào dân tộc thiểu số, địa bàn lại rộng nên công tác vận động cũng gặp nhiều thách thức. Vì vậy, nhằm hạn chế tình trạng học sinh nghỉ học kéo dài sau kỳ nghỉ Tết, nhà trường đã chủ động phối hợp chặt chẽ với chính quyền thôn, bản và các tổ chức đoàn thể địa phương để đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động phụ huynh tạo điều kiện cho con em ra lớp đúng thời gian quy định.
Đặc biệt, trước khi bước vào kỳ nghỉ Tết, giáo viên chủ nhiệm các lớp đã trực tiếp phổ biến tới từng phụ huynh về kế hoạch học tập sau Tết. Đồng thời tuyên truyền để phụ huynh hiểu rõ vai trò, ý nghĩa của việc học đối với sự phát triển lâu dài của con em mình.
Đối với học sinh, thầy cô thường xuyên nhắc nhở các em về lịch học, yêu cầu trở lại trường đúng thời gian. Ngoài ra, nhà trường cũng tăng cường kỷ cương, nền nếp thông qua việc đánh giá hạnh kiểm, giúp các em nghiêm túc hơn trong việc chấp hành lịch học.
Nhà trường còn giao giáo viên chủ nhiệm các lớp duy trì liên lạc thường xuyên với học sinh và gia đình nhằm kịp thời nắm bắt những trường hợp có nguy cơ nghỉ học, từ đó có biện pháp hỗ trợ phù hợp. Đồng thời, nhà trường cũng phối hợp với các đoàn thể địa phương tổ chức thăm hỏi, tặng quà, động viên các học sinh có hoàn cảnh khó khăn, góp phần tiếp thêm động lực để các em yên tâm, nỗ lực học tập và gắn bó hơn với trường lớp.
Còn theo thầy Giàng A Che - giáo viên tại Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở Hồ Bốn (xã Khao Mang, tỉnh Lào Cai), là trường học ở địa bàn vùng cao với đông đảo học sinh dân tộc thiểu số theo học, nhà trường luôn nỗ lực triển khai nhiều biện pháp nhằm duy trì sĩ số và đảm bảo nền nếp học tập.
Việc học sinh bỏ học hoặc vắng mặt kéo dài sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng giảng dạy và học tập, khiến khả năng tiếp thu bài của các em chậm lại, dần mất hứng thú với việc học và có nguy cơ bỏ học hoàn toàn. Xuất phát từ thực tế này, nhiều năm qua, nhà trường đã chủ động xây dựng kế hoạch duy trì sĩ số học sinh ngay từ đầu năm học, trong đó đặc biệt chú trọng giai đoạn trước và sau các kỳ nghỉ lễ, Tết.
Đặc biệt, trước kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, nhà trường đã tổ chức nhiều hoạt động tập thể, sinh hoạt trải nghiệm, giao lưu văn hóa, thể thao nhằm tạo không khí vui tươi, gần gũi. Từ đó giúp học sinh cảm nhận được trường học như ngôi nhà thứ hai, thêm gắn bó với thầy cô, bạn bè và trường lớp.
Song song với đó, nhà trường tăng cường sự phối hợp với gia đình học sinh thông qua việc tổ chức họp phụ huynh, đồng thời đề nghị phụ huynh cam kết đưa con em trở lại trường đúng thời gian quy định. Giáo viên chủ nhiệm cũng chủ động rà soát, nắm bắt hoàn cảnh từng học sinh, kịp thời trao đổi với phụ huynh khi có biểu hiện học sinh nghỉ học kéo dài hoặc có nguy cơ bỏ học.
Nhờ triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, tình trạng học sinh vắng học, bỏ học sau Tết tại Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở Hồ Bốn đã không còn xuất hiện. Nhiều em học sinh chủ động, háo hức quay trở lại trường, góp phần ổn định sĩ số dạy học sau Tết.
Tổ chức nhiều hoạt động để tạo niềm vui và khuyến khích học sinh gắn bó với trường lớp
Bên cạnh công tác tuyên truyền, trường học tại vùng cao còn tổ chức các hoạt động vui chơi, thi đua giữa các lớp nhằm tăng tính đoàn kết, tạo sự gắn kết và khuyến khích các em đi học đầy đủ.
Tại Trường Trường Phổ Thông Dân Tộc Bán Trú Trung học cơ sở Sơn Điền (Xã Sơn Điền, Tỉnh Lâm Đồng), thầy Nguyễn Huy Hùng - Hiệu trưởng nhà trường chia sẻ, trước khi nghỉ Tết nhà trường sẽ tổ chức liên hoan, biểu diễn văn nghệ để tạo tinh thần hứng khởi cho các em học sinh.
Năm nay, nhà trường tổ chức các hoạt động thể dục thể thao, trong đó nổi bật là giải bóng đá “Mừng Đảng mừng Xuân”, thu hút sự tham gia đông đảo của học sinh toàn trường. Đây là hoạt động được các em đặc biệt yêu thích, tạo không khí thi đua sôi nổi, giúp học sinh hào hứng đến trường. Thông qua các giải đấu này, nhà trường không chỉ tạo sân chơi lành mạnh mà còn góp phần hạn chế tình trạng học sinh bỏ học, nghỉ học sớm trước Tết.
Bên cạnh hoạt động thể thao, vào những ngày cuối năm, nhà trường tiếp tục tổ chức các chương trình văn nghệ, hội chợ ẩm thực, hoạt động trải nghiệm nhằm tạo không khí vui tươi, gắn kết. Đồng thời, nhà trường chủ động trích kinh phí để chuẩn bị những phần quà nhỏ trao tặng học sinh, qua đó động viên, khích lệ tinh thần và giúp các em cảm nhận được sự quan tâm, chăm lo từ thầy cô và nhà trường.
Song song với việc tổ chức các hoạt động thu hút học sinh, nhà trường cũng chú trọng công tác tuyên truyền, vận động phụ huynh. Trước dịp Tết, giáo viên chủ nhiệm và nhà trường đã trao đổi, nhắc nhở phụ huynh về thời gian học sinh quay trở lại trường sau kỳ nghỉ, đồng thời đề nghị gia đình phối hợp chặt chẽ, tạo điều kiện cho con em đi học đúng thời gian quy định.
Nhờ những nỗ lực này, tỷ lệ học sinh trở lại trường và duy trì sĩ số sau Tết tại nhà trường đã được cải thiện đáng kể. Các em cảm thấy được quan tâm, gắn bó với thầy cô và bạn bè, từ đó ý thức hơn về việc học tập.
“Việc duy trì ổn định sĩ số với học sinh vùng cao là một điều rất quan trọng, luôn đặt trong trọng tâm của nhà trường từ đầu các năm học. Nếu không bảo đảm các em được đến trường đầy đủ, liên tục, quá trình tiếp cận tri thức sẽ bị đứt quãng, dẫn đến chênh lệch ngày càng lớn về chất lượng học tập so với học sinh ở khu vực thuận lợi.
Duy trì sĩ số không chỉ nhằm giữ vững nền nếp dạy và học, mà còn có ý nghĩa quan trọng trong việc rút ngắn khoảng cách giáo dục. Khi học sinh được học tập ổn định, các em có điều kiện tiếp thu kiến thức một cách hệ thống, hình thành kỹ năng, thói quen học tập và từng bước nâng cao năng lực học tập. Đây cũng là nền tảng để bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục, góp phần tạo cơ hội phát triển lâu dài cho học sinh vùng cao, từ đó thúc đẩy mục tiêu phát triển nguồn nhân lực và an sinh xã hội tại địa phương”, thầy Hùng chia sẻ.