Trong không khí rộn ràng, ấm áp của mùa xuân Bính Ngọ, Trường Đại học Hàng hải Việt Nam bước vào năm mới với tâm thế chủ động, đổi mới và khát vọng bứt phá. Tết Nguyên Đán không chỉ là thời khắc để nhìn lại chặng đường đã qua, mà còn là dịp để khởi động những kế hoạch, chiến lược phát triển cho giai đoạn tới.
Trên nền tảng triển khai đồng loạt các chính sách mới nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, nhà trường quyết tâm kiến tạo môi trường học thuật hiện đại, gắn kết chặt chẽ với thực tiễn ngành hàng hải và xu thế hội nhập quốc tế, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững và khẳng định vị thế là cơ sở giáo dục trọng điểm quốc gia về đào tạo, nghiên cứu phục vụ phát triển bền vững kinh tế biển trong hệ thống giáo dục đại học Việt Nam.
Xây dựng chiến lược triển khai Nghị quyết 71 nhằm nâng cao chất lượng đào tạo
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Xuân Dương - Hiệu trưởng Trường Đại học Hàng hải Việt Nam cho biết: Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo là căn cứ quan trọng để đưa giáo dục bứt phá trong kỷ nguyên mới và tinh thần đó cũng đã được cụ thể hóa trong các mục tiêu, giải pháp của Đề án xây dựng Trường Đại học Hàng hải Việt Nam là trường trọng điểm quốc gia về đào tạo, nghiên cứu phục vụ phát triển bền vững kinh tế biển giai đoạn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 ban hành kèm theo Quyết định số 1901/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 05/9/2025.
Theo Đề án này, các mục tiêu, chỉ tiêu, giải pháp về quy mô sinh viên, ngành nghề đào tạo, chương trình đào tạo, số lượng, chất lượng nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, hoạt động hợp tác quốc tế, hoạt động kết nối doanh nghiệp, phục vụ cộng đồng, định hướng đầu tư về cơ sở vật chất... đã được xác định cụ thể dựa trên các thế mạnh của nhà trường và yêu cầu của thị trường lao động.
Thầy Dương cho biết thêm, trong bối cảnh chuyển đổi mạnh mẽ của ngành kinh tế biển, logistics và vận tải biển, nhà trường cũng có chiến lược đổi mới chương trình đào tạo nhằm đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động trong nước và quốc tế.
"Chúng ta đang chứng kiến những thay đổi mạnh mẽ về vị trí việc làm, yêu cầu về kiến thức, kỹ năng, thái độ của người lao động. Những thay đổi này mang tính tất yếu khi các ứng dụng về công nghệ, về trí tuệ nhân tạo ngày một nhân rộng.
Không nằm ngoài vòng xoáy đó, các cơ sở giáo dục cũng phải thay đổi để đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động. Trường Đại học Hàng hải Việt Nam, với sứ mệnh đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ phát triển bền vững kinh tế biển, các chương trình đào tạo của nhà trường trong giai đoạn tới sẽ ngày càng được cải tiến để đáp ứng yêu cầu của thị trường", thầy Dương nhấn mạnh.
Trong đó, nhà trường tập trung xây dựng chương trình đào tạo theo cách tiếp cận CDIO (mô hình giáo dục nhằm nâng cao chất lượng đào tạo kỹ thuật và công nghệ thông qua việc rèn luyện năng lực thực hành cho sinh viên ngay trong nhà trường) với các chương trình đào tạo đại học, OBE (phương pháp giảng dạy lấy chuẩn đầu ra làm trọng tâm) với các chương trình đào tạo sau đại học. Quản lý và liên tục đổi mới các chương trình đào tạo theo quy trình PDCA (chu trình quản lý 4 bước khép kín: lập kế hoạch, thực hiện, kiểm tra, điều chỉnh nhằm cải tiến liên tục).
Đồng thời, trường chú trọng mở rộng quy mô, nâng cao chất lượng đào tạo, phát triển các chương trình đào tạo tài năng, chuyên sâu, nhất là các ngành, lĩnh vực trọng điểm có thế mạnh, truyền thống của trường như: Khoa học hàng hải, Đóng tàu, Điều khiển và tự động hóa, Logistics, Công trình biển.
Thúc đẩy học tập qua trải nghiệm. Tập trung đầu tư, phát triển cơ sở vật chất, hiện đại hóa hạ tầng kỹ thuật, mở rộng không gian phát triển, tăng cường các điều kiện bảo đảm chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học ngang tầm khu vực, hướng tới chuẩn mực quốc tế. Mở rộng hợp tác với doanh nghiệp để thu hút nguồn đầu tư về cơ sở vật chất phục vụ đào tạo và huấn luyện từ doanh nghiệp.
Đẩy mạnh hội nhập quốc tế thông qua các chương trình liên kết đào tạo, trao đổi giảng viên, sinh viên, nghiên cứu viên với các trường đại học uy tín trên thế giới. Ưu tiên phát triển các chương trình đào tạo bằng tiếng Anh góp phần thúc đẩy đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ 2 tại các chương trình tiên tiến, nâng cao.
Xây dựng môi trường học thuật tiên tiến, cởi mở, minh bạch, xây dựng thương hiệu học thuật, phát huy vai trò dẫn dắt của các ngành là thế mạnh của trường để thu hút giảng viên, sinh viên giỏi trong và ngoài nước.
Cũng theo thầy Dương, Trường Đại học Hàng hải Việt Nam đã sớm đi tiên phong trong hội nhập khu vực và quốc tế. Trường là thành viên chính thức của Diễn đàn các trường đại học hàng hải và đánh cá châu Á (AMFUF), Hiệp hội các Trường Đại học Hàng hải Quốc tế (IAMU) và Hiệp hội Vận tải Biển Quốc tế (BIMCO). Trường đã thiết lập các mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục theo tiêu chuẩn toàn cầu, bảo đảm tính minh bạch, và tăng cường năng lực hội nhập.
Về kiểm định chất lượng: đánh giá, công nhận trường và 100% các chương trình đào tạo ngành trọng điểm đặc thù đạt tiêu chuẩn của Bộ Giáo dục và Đào tạo và các tiêu chuẩn quốc tế AUN, ABET. Ngoài ra, 100% các chương trình đào tạo, huấn luyện hàng hải tại trường đạt các tiêu chuẩn đánh giá của Tổ chức hàng hải thế giới (IMO) và của Cơ quan An toàn hàng hải Châu Âu (EMSA).
Về liên kết đào tạo: tiếp tục tăng số lượng chương trình liên kết đào tạo với các trường đại học uy tín ở nước ngoài. Thực hiện công nhận và chuyển đổi tín chỉ với các trường đối tác từ Hàn Quốc, Úc và Hoa Kỳ. Trong thời gian tới, trường tiếp tục mở rộng các chương trình đào tạo liên kết theo hình thức 1+3 và 2+2 với các đối tác quốc tế khác.
Hội nhập quốc tế sâu rộng là một bước đi quan trọng để đạt được mục tiêu trở thành trường đại học hàng hải hàng đầu khu vực châu Á và trên thế giới.
Đổi mới quản trị đại học, tăng quyền tự chủ gắn với trách nhiệm giải trình
Hiệu trưởng Trường Đại học Hàng hải Việt Nam nhấn mạnh, một trong những bước đi quan trọng của ngành giáo dục là xây dựng môi trường làm việc số. Từ năm 2024, nhà trường đã triển khai hệ thống E-office và hệ thống này đã phát huy rất tốt vai trò quản trị hành chính trong trường.
Bên cạnh đó, nhà trường cũng đã và đang vận hành nhiều hệ thống liên quan đến quản lý tuyển sinh, đào tạo, công tác sinh viên, quản lý nhân sự, quản lý công tác nghiên cứu khoa học, quản lý văn bằng, chứng chỉ, quản lý tài sản,...
Trong thời gian tới, nhà trường sẽ xây dựng phần giao tiếp, kết nối các hệ thống sẵn có tạo thành hệ thống quản trị đại học đồng bộ dựa trên dữ liệu. Mọi hoạt động từ tuyển sinh, đào tạo, tài chính, tài sản đến nghiên cứu khoa học... đều được số hóa và quản lý tập trung.
Bên cạnh đó nhà trường cũng sẽ đẩy mạnh phân cấp, phân quyền để phát huy tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các đơn vị gắn với việc công khai thông tin theo quy định của pháp luật; ứng dụng AI trong phân tích, đánh giá dữ liệu phục vụ cho công tác cải tiến chất lượng của nhà trường. Với cách làm này, nhà trường vừa có thể tận dụng các hệ thống sẵn có, vừa nâng cao năng lực quản trị của mình.
Hiệu trưởng Trường Đại học Hàng hải Việt Nam vinh dự là một trong 12 đại biểu của Bộ Xây dựng tham dự Đại hội Thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ XI. Ảnh: NTCC
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Xuân Dương cũng cho biết thêm, nhà trường xác định đội ngũ giảng viên, nhà khoa học là nhân tố quyết định chất lượng và sức cạnh tranh của trường. Xây dựng đội ngũ giảng viên, nhà khoa học đã khó nhưng giữ chân họ lại càng khó hơn. Chính vì thế, trong thời gian tới, Trường Đại học Hàng hải Việt Nam sẽ coi đây là một trong những nhiệm vụ chiến lược.
"Qua theo dõi cách làm của nhiều cơ sở giáo dục đại học chúng tôi nhận thấy, việc sử dụng các mức tiền thưởng để thu hút nhà khoa học hay hứa hẹn mức lương cao gắn với một loạt KPI chưa thực sự phát huy hiệu quả.
Theo tôi, quan trọng nhất là tạo dựng được môi trường làm việc để các giảng viên có cơ hội phát huy năng lực cá nhân, khơi gợi được khát khao cống hiến và khẳng định bản thân – đó mới là động lực chính để thu hút các giảng viên giỏi, các nhà khoa học tài năng gắn bó với nhà trường.
Để làm được điều này, trong giai đoạn tới nhà trường tập trung thu hút nguồn lực đầu tư về cơ sở vật chất từ Nhà nước, từ doanh nghiệp để phục vụ giảng dạy và nghiên cứu khoa học; triển khai các chính sách hỗ trợ giảng viên thực hiện nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ, gắn chặt hoạt động nghiên cứu khoa học với các tiêu chí đánh giá kết quả công việc của giảng viên, thực hiện công khai, minh bạch, nêu gương; tăng cường thúc đẩy hoạt động kết nối doanh nghiệp với mục tiêu đào tạo giảng viên, tiếp thu công nghệ mới.
Cùng với các chính sách này, nhà trường sẽ đa dạng hóa nguồn thu từ các hoạt động đào tạo, huấn luyện, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ. Từ đó từng bước nâng cao đời sống đời sống của cán bộ, viên chức, người lao động. Với định hướng nêu trên, tôi tin tưởng rằng Trường Đại học Hàng hải Việt Nam sẽ có được đội ngũ các nhà khoa học đầu ngành, sẵn sàng thực hiện sứ mệnh của trường trọng điểm quốc gia trong thời gian tới", Hiệu trưởng Trường Đại học Hàng hải Việt Nam nhấn mạnh.
Nhà trường chú trọng đổi mới chương trình, nâng cao chất lượng đào tạo. Ảnh: NTCC
Gắn đào tạo với nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Xuân Dương cho biết, trong thời gian tới, để có được các sản phẩm, giải pháp phục vụ trực tiếp cho ngành hàng hải và kinh tế biển, nhà trường sẽ triển khai đồng bộ nhiều giải pháp.
Trước hết là phát triển mới, nâng cấp các viện nghiên cứu, phòng thí nghiệm, thực nghiệm phục vụ nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ, ưu tiên lĩnh vực trọng điểm, chiến lược liên quan trực tiếp đến kinh tế biển, đại dương.
Phát triển các trung tâm đổi mới sáng tạo hiện đại, tăng cường gắn kết với các hệ sinh thái, mạng lưới đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp quốc gia, khu vực và thế giới. Hình thành và xây dựng không gian đổi mới sáng tạo của Trường Đại học Hàng hải Việt Nam, kết nối trực tiếp với các quỹ đầu tư mạo hiểm và hệ sinh thái khởi nghiệp Hải Phòng.
Xây dựng và triển khai các mô hình, giải pháp đột phá nhằm huy động nguồn lực đầu tư, ươm tạo sản phẩm nghiên cứu, thương mại hóa tài sản trí tuệ; đẩy mạnh nghiên cứu khoa học gắn với chuyển giao công nghệ, thành lập các trung tâm, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp công nghệ khởi nguồn; tăng cường kết nối giữa Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp, thúc đẩy mạnh mẽ hợp tác công tư.
Tiếp tục xây dựng và phát triển các nhóm nghiên cứu liên ngành/chuyên ngành, nhóm nghiên cứu mạnh của trường do các chuyên gia đầu ngành làm trưởng nhóm để triển khai các nhiệm vụ nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu ứng dụng, giải quyết các bài toán thực tiễn của ngành.
Trường Đại học Hàng hải Việt Nam đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ. Ảnh: NTCC
Năm 2026 Trường Đại học Hàng hải Việt Nam sẽ kỷ niệm 70 năm ngày thành lập trường. Thầy Dương nhấn mạnh, để có cơ đồ như hiện nay, đã có sự chung tay, đóng góp của lớp lớp thế hệ thầy trò Trường Đại học Hàng hải Việt Nam qua các thời kỳ.
"Nhà trường trân trọng kính mời các cựu cán bộ, giảng viên, sinh viên quay trở lại trường để cùng nhìn lại các thành tựu của 70 năm xây dựng và phát triển, đồng thời cùng chung tay thực hiện một sứ mệnh mới được Đảng, Nhà nước và Chính phủ giao phó: xây dựng Trường Đại học Hàng hải Việt Nam là trường trọng điểm quốc gia về đào tạo, nghiên cứu phục vụ phát triển bền vững kinh tế biển.
Nhân dịp đầu xuân năm mới, xin được gửi lời kính chúc sức khỏe, hạnh phúc và thành công tới tất cả mọi người", Hiệu trưởng Trường Đại học Hàng hải Việt Nam bày tỏ.