Trước và sau dịp Tết Nguyên đán, công tác duy trì sĩ số học sinh được các cơ sở giáo dục vùng cao xác định là nhiệm vụ quan trọng. Bằng nhiều cách làm linh hoạt, sáng tạo, nhiều trường học đã nỗ lực hạn chế tình trạng học sinh nghỉ học, bỏ học sau Tết.
Một số học sinh có nguy cơ muốn bỏ học đi làm
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, thầy Bùi Văn Chuyển - Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Mù Cang Chải (xã Mù Cang Chải, tỉnh Lào Cai) chia sẻ, có một số nguyên nhân khiến học sinh có nguy cơ nghỉ học sau Tết như nhiều em nảy sinh tư tưởng bỏ học để đi làm, kiếm thu nhập phụ giúp gia đình. Bên cạnh đó, việc các doanh nghiệp, công ty về tận địa phương tuyển dụng lao động cũng khiến không ít học sinh có suy nghĩ nghỉ học để đi làm.
Nắm bắt được thực tế này, nhà trường đã tăng cường công tác tuyên truyền, vận động phụ huynh và học sinh, định hướng các em cố gắng hoàn thành chương trình trung học phổ thông. Đồng thời, đội ngũ giáo viên thường xuyên trao đổi, phân tích để học sinh hiểu rằng học xong trung học phổ thông không chỉ giúp các em đủ độ tuổi theo quy định, bảo đảm sức khỏe, mà còn trang bị nền tảng kiến thức, kỹ năng cần thiết trước khi học nghề hoặc tham gia thị trường lao động. Qua đó, các em có nhiều cơ hội lựa chọn công việc phù hợp, ổn định và lâu dài hơn, hạn chế những rủi ro khi đi làm sớm.
Ngoài ra, hằng năm, trước kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, nhà trường đều xây dựng kế hoạch cụ thể nhằm hạn chế tình trạng học sinh nghỉ học sau Tết. Trước kỳ nghỉ, nhà trường tổ chức chương trình gặp mặt học sinh, kết hợp các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao và trao quà động viên, tạo không khí vui tươi, gắn kết trước khi các em về nghỉ Tết cùng gia đình.
Song song với đó, nhà trường đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phối hợp chặt chẽ với phụ huynh học sinh, thông tin rõ thời gian trở lại học tập sau Tết, đồng thời vận động gia đình quan tâm, nhắc nhở con em đến trường đúng thời gian quy định.
Còn theo cô Hoàng Thị Nguyệt, giáo viên tiếng Anh, Trường Phổ thông dân tộc bán trú Trung học cơ sở Trung Thịnh (xã Trung Thịnh, tỉnh Tuyên Quang), thời điểm sau Tết Nguyên đán thường là giai đoạn học sinh nghỉ học nhiều nhất. Một số em theo cha mẹ lên nương rẫy, nhiều gia đình sinh sống cách trường hàng chục cây số, đường núi trơn trượt, quanh co, khiến không ít học sinh nảy sinh tâm lý ngại quay trở lại trường lớp sau kỳ nghỉ dài ngày.
Nắm rõ những khó khăn đó, nhà trường đã chủ động xây dựng các giải pháp phù hợp nhằm duy trì sĩ số học sinh. Theo đó, ban giám hiệu phân công giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn trực tiếp đến từng thôn, bản, từng gia đình để vận động học sinh ra lớp. Có những ngày mưa lớn kéo dài, đường sá lầy lội, trơn trượt, song các thầy cô vẫn không quản ngại vất vả, kiên trì đến từng nhà để thăm hỏi, động viên các em quay trở lại trường học.
Không chỉ dừng lại ở việc vận động học sinh đi học, các giáo viên còn dành thời gian tìm hiểu kỹ hoàn cảnh gia đình, điều kiện sinh hoạt và đặc điểm tâm lý của từng em. Thông qua việc tiếp xúc, trò chuyện, chia sẻ, thầy cô kịp thời nắm bắt những khó khăn, vướng mắc, từ đó có biện pháp hỗ trợ, động viên phù hợp đối với những học sinh có hoàn cảnh đặc biệt, giúp các em yên tâm đến lớp và duy trì việc học tập đều đặn.
Bên cạnh đó, nhà trường còn đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý sĩ số để cập nhật tình hình học tập, chuyên cần của học sinh. Đồng thời, nhà trường cũng tăng cường trao đổi thông tin với phụ huynh. Qua đó, tạo sự kết nối chặt chẽ giữa nhà trường và gia đình, kịp thời nắm bắt các trường hợp học sinh nghỉ học, vắng học kéo dài, góp phần hạn chế tình trạng bỏ học sau Tết.
Trường học đổi mới công tác vận động, nhiều sáng kiến “giữ chân” học sinh sau Tết
Theo thầy Bùi Văn Chuyển, năm nay nhà trường đã có một phương pháp mới trong công tác duy trì sĩ số trước và sau Tết. Bên cạnh các hoạt động tuyên truyền, nhà trường còn chú trọng tổ chức các giải thể thao nhằm tạo sân chơi lành mạnh, thu hút học sinh đến trường. Năm nay, nhà trường tổ chức giải bóng chuyền dành cho tất cả các lớp tham gia. Khác với những năm trước, giải đấu được triển khai thành hai đợt: vòng thi đấu đầu tiên diễn ra trước kỳ nghỉ Tết, vòng tiếp theo được tổ chức sau Tết.
Cách làm này tạo sự mới mẻ, giúp học sinh cảm thấy hứng thú, mong đợi ngày trở lại trường để tiếp tục tham gia các hoạt động thể thao cùng bạn bè. Đặc biệt, học sinh tại địa phương rất yêu thích các hoạt động thể chất, vì vậy việc duy trì giải đấu xuyên suốt trước và sau Tết sẽ trở thành “điểm hẹn” để các em quay lại trường đầy đủ sau kỳ nghỉ dài ngày.
“Khi tạo được sự hứng thú và động lực cho học sinh thông qua các hoạt động phù hợp, việc duy trì sĩ số sau Tết chắc chắn sẽ trở nên thuận lợi hơn, góp phần ổn định nền nếp dạy và học ngay từ những ngày đầu năm mới”, thầy Chuyển chia sẻ.
Còn tại Trường Mầm non số 2 Tủa Thàng (xã Tủa Thàng, tỉnh Điện Biên), cô Trần Thị Phương - Hiệu trưởng nhà trường cho biết, nguyên nhân khiến phần lớn học sinh của trường nghỉ học sau Tết là do đặc thù phong tục, tập quán của đồng bào dân tộc thiểu số, thời gian đón Tết Nguyên đán thường kéo dài, từ mùng 1 đến sau mùng 10 tháng Giêng âm lịch. Bên cạnh đó, tại nhiều địa phương, các hoạt động hội Xuân, lễ hội truyền thống vẫn diễn ra sôi nổi, không ít trẻ em theo gia đình tham gia các lễ hội này. Đặc biệt, kỳ nghỉ Tết kéo dài, nhiều gia đình tranh thủ thời gian nông nhàn để đi làm thời vụ ở các địa phương khác và đưa con em họ đi cùng.
Điều này khiến việc vận động học sinh quay trở lại trường lớp đúng thời gian quy định sau kỳ nghỉ Tết gặp không ít khó khăn. Đây là một thách thức lớn đối với các nhà trường vùng cao trong công tác duy trì sĩ số, ổn định nền nếp dạy và học.
Trước tình hình đó, nhà trường đã chủ động triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm tạo động lực để học sinh sớm quay trở lại trường lớp, từng bước ổn định sĩ số ngay sau kỳ nghỉ Tết. Nhà trường chú trọng xây dựng và duy trì các góc học tập thân thiện trong khuôn viên trường và tại các lớp học, tạo không gian học tập gần gũi, sinh động, giúp học sinh có cảm giác hứng thú khi trở lại trường sau kỳ nghỉ dài ngày. Các góc học tập được bổ sung sách, đồ dùng học tập, tranh ảnh trực quan, vừa phục vụ việc học, vừa góp phần khơi dậy tinh thần ham học và ý thức tự học của học sinh.
Song song với đó, công tác tuyên truyền được nhà trường đặc biệt quan tâm. Thông qua các buổi họp phụ huynh đầu năm, sinh hoạt lớp và các kênh thông tin trực tuyến, nhà trường phổ biến cụ thể thời gian học sinh trở lại trường sau Tết. Đồng thời tuyên truyền về ý nghĩa của việc duy trì sĩ số, bảo đảm quyền được học tập của trẻ em, nhất là học sinh vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.