Chiều 25/2, tại Di tích Đền Kiếp Bạc, Ban Tổ chức Lễ hội mùa Xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc năm 2026 tổ chức Họp báo thông tin về Lễ hội mùa Xuân. Ông Nguyễn Minh Hùng, Ủy viên Thành ủy, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng, Trưởng Ban Tổ chức chủ trì buổi họp báo.
Đổi mới trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản
Trong dòng chảy văn hóa dân tộc, Côn Sơn – Kiếp Bạc không chỉ là một không gian di tích, mà là vùng ký ức lịch sử – tâm linh hội tụ, nơi tinh thần Trúc Lâm và hào khí Đông A gặp nhau, bồi đắp bản sắc Việt qua nhiều thế kỷ.
Lễ hội mùa Xuân Côn Sơn – Kiếp Bạc năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt khi tưởng niệm 692 năm ngày viên tịch của Đệ Tam Tổ Trúc Lâm Huyền Quang (1334–2026). Đây cũng là năm đầu tiên lễ hội được tổ chức sau khi Quần thể di tích Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc được UNESCO ghi danh là Di sản Thế giới, mở ra yêu cầu mới trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản.
Phát biểu tại buổi họp báo, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng nhấn mạnh, việc được ghi danh vừa là niềm tự hào, vừa đặt ra trách nhiệm lớn hơn trong công tác bảo tồn, phát huy và tổ chức các hoạt động xứng tầm di sản.
“Thành phố xác định đổi mới mạnh mẽ phương thức tổ chức, mở rộng không gian lễ hội, nâng cao chất lượng các nghi lễ và hoạt động văn hóa, bảo đảm trang trọng, chuẩn mực, đồng thời tạo sức hấp dẫn mới để từng bước định vị thương hiệu lễ hội Côn Sơn - Kiếp Bạc ở tầm quốc gia và quốc tế”, ông Nguyễn Minh Hùng khẳng định.
Theo kế hoạch, các nghi lễ trọng tâm như lễ tưởng niệm, khai hội, lễ rước nước, lễ tế trời đất tại Ngũ Nhạc linh từ sẽ được tổ chức trang nghiêm, đúng nghi thức truyền thống.
Điểm nhấn của mùa lễ hội năm nay là chương trình nghệ thuật quy mô lớn mang tên “Côn Sơn, Kiếp Bạc – Mạch nguồn Di sản”, được dàn dựng công phu, kết hợp ngôn ngữ nghệ thuật hiện đại với chiều sâu văn hóa, làm nổi bật tư tưởng Thiền phái Trúc Lâm và giá trị lịch sử của vùng đất linh thiêng.
Nằm trong chương trình Lễ hội mùa Xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc năm 2026, Ban Tổ chức Lễ hội tiếp tục triển khai nâng cấp 3 tour du lịch, bao gồm:
Tour 1: “1 hành trình 5 điểm đến di sản thế giới” với hành trình Kiếp Bạc - Côn Sơn - Thanh Mai - Kính Chủ - Nhẫm Dương.
Tour 2: “Theo dấu chân Tam tổ Trúc Lâm” với hành trình Chùa Sùng Nghiêm - chùa Thanh Mai - chùa Côn Sơn.
Tour 3 “Khám phá Di sản thế giới Côn Sơn - Kiếp Bạc” với hành trình Kiếp Bạc - Côn Sơn - Đền thờ Nguyễn Trãi, Ngũ Nhạc Linh Từ. Nội dung khai thác hiệu quả các giá trị nổi bật toàn cầu của các di tích thuộc thành phần Di sản thế giới được UNESCO công nhận tại 5 điểm đến là Côn Sơn, Kiếp Bạc, Thanh Mai, Kính Chủ, Nhẫm Dương và di tích chùa Sùng Nghiêm thuộc địa bàn Tây Hải Phòng.
Đây là những di tích lịch sử danh thắng tiêu biểu, đang được bảo lưu với những giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học đặc sắc không chỉ của Việt Nam mà còn mang giá trị nổi bật toàn cầu.
Các hoạt động mới được triển khai trong khuôn khổ lễ hội không chỉ làm phong phú nội dung và hình thức tổ chức mà còn thể hiện rõ định hướng đổi mới trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản, không chỉ góp phần tôn vinh các bậc tiền nhân, phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc mà còn là dịp quan trọng để quảng bá hình ảnh Di sản Thế giới, thúc đẩy phát triển du lịch văn hóa - tâm linh bền vững, khẳng định vị thế của Côn Sơn - Kiếp Bạc trong hệ thống di sản văn hóa Việt Nam và thế giới.
Gắn kết với Tuần Văn hóa, Du lịch và Xúc tiến Thương mại
Bên cạnh các nghi lễ, Tuần Văn hóa, Du lịch và Xúc tiến Thương mại kéo dài 12 ngày sẽ diễn ra tại khu vực phía trước hồ Bán Nguyệt, với không gian hơn 10.000 m². Ban Tổ chức cho biết năm nay sẽ chú trọng xây dựng không gian Phật giáo Trúc Lâm – nội dung mới nhằm giới thiệu, lan tỏa tư tưởng nhập thế, hòa hợp của Thiền phái Trúc Lâm tới đông đảo người dân và du khách.
Đồng thời, lễ hội cũng góp phần kết nối các tuyến du lịch Côn Sơn – Kiếp Bạc – Thanh Mai với Yên Tử và chùa Vĩnh Nghiêm, hình thành chuỗi du lịch văn hóa – tâm linh liên vùng.
Công tác tổ chức, bảo đảm an ninh trật tự, phân luồng giao thông, bố trí bãi đỗ xe, vệ sinh môi trường và các điều kiện phục vụ nhân dân, du khách đã được triển khai từ sớm. Ban Quản lý di tích cùng các lực lượng chức năng xây dựng phương án chi tiết nhằm bảo đảm lễ hội diễn ra an toàn, văn minh, đúng tinh thần của một sự kiện văn hóa lớn.
Thông tin tại buổi họp báo, ông Đỗ Thanh Bình, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hải Phòng cho biết: Lễ hội mùa Xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc năm 2026 diễn ra từ ngày 26/2 - 11/3 (tức ngày 10 đến 23 tháng Giêng năm Bính Ngọ), với nhiều điểm mới, đặc sắc, nổi bật cả về quy mô, nội dung và phương thức tổ chức, thể hiện rõ định hướng nâng tầm lễ hội xứng tầm Di sản Thế giới.
Năm nay, quy mô lễ hội được mở rộng so với các mùa trước, giới thiệu, quảng bá tài nguyên du lịch, tổ chức các hoạt động xúc tiến du lịch, thương mại thúc đẩy phát triển du lịch, dịch vụ của khu di sản, của thành phố và khu vực, định hướng xây dựng khu di sản Côn Sơn - Kiếp Bạc trở thành khu du lịch mang tầm quốc tế; duy trì và phục vụ nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng của nhân dân và du khách đối với các giá trị di sản văn hóa dân tộc.
Tại di tích Côn Sơn, các nghi lễ, hoạt động chính bắt đầu từ ngày 26/2 (10 tháng Giêng) với lễ dâng hương, lễ tế khai xuân. Trọng tâm của Lễ hội năm nay tập trung vào ngày 6/3 - 7/3 (ngày 18 - 19 tháng Giêng) gồm chuỗi các hoạt động: Lễ rước nước; Lễ tưởng niệm 692 năm ngày viên tịch của Đệ Tam Tổ Trúc Lâm Huyền Quang Tôn giả (1334 - 2026); Lễ Khai hội mùa Xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc năm 2026; Chương trình nghệ thuật “Côn Sơn, Kiếp Bạc - Mạch nguồn Di sản”; Lễ tế trời đất trên Ngũ Nhạc linh từ.
Bên cạnh đó là Ngày hội sách Di sản, trưng bày chuyên đề “Khoảnh khắc Di sản”; hội thi gói bánh chưng, giã bánh giầy; lễ rước và dâng bánh chưng, bánh giầy; lễ rước nước; lễ tế trời đất trên Ngũ Nhạc linh từ; giải cờ tướng, giải vật dân tộc; liên hoan pháo đất thành phố Hải Phòng lần thứ I; giải việt dã...
Tại di tích Kiếp Bạc, lễ hội được tổ chức đồng thời với lễ dâng hương và khai hội mùa xuân, kỷ niệm 741 năm chiến thắng Vạn Kiếp; lễ tế kỳ phúc; cùng các nghi lễ truyền thống và nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, múa rối nước, trải nghiệm di sản... Điểm mới nằm ở việc kết hợp hài hòa giữa nghi lễ truyền thống với hoạt động tưởng niệm sự kiện lịch sử trọng đại, làm nổi bật vai trò của Kiếp Bạc trong lịch sử dân tộc, qua đó tăng cường giá trị giáo dục truyền thống, khơi dậy lòng tự hào dân tộc và lan tỏa ý nghĩa văn hóa - tâm linh của lễ hội tới cộng đồng.
Cũng trong khuôn khổ lễ hội, Giải Bán Marathon “Côn Sơn, Kiếp Bạc - Hành trình di sản thế giới” sẽ diễn ra ngày 7/3/2026 (19 tháng Giêng âm lịch), dự kiến thu hút khoảng 800 vận động viên với các cự ly 5km, 10km và 21km. Cung đường chạy kết nối nhiều điểm linh thiêng, danh thắng của khu di sản, tạo trải nghiệm thể thao gắn với không gian văn hóa - tâm linh.
Với sự chuẩn bị đồng bộ và định hướng rõ ràng, Lễ hội mùa Xuân Côn Sơn – Kiếp Bạc năm 2026 được kỳ vọng sẽ trở thành điểm nhấn văn hóa – du lịch tiêu biểu của khu vực phía Bắc trong năm nay, góp phần khẳng định vị thế của di sản Việt Nam trên bản đồ thế giới.