Hiện tại, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đang lấy ý kiến về Dự thảo Quy định chính sách hỗ trợ đào tạo nghiên cứu sinh của thành phố Hà Nội.
Trong đó, đưa ra các tiêu chuẩn, quy trình xét chọn nghiên cứu sinh và mức hỗ trợ đối với hoạt động nghiên cứu của nghiên cứu sinh.
Hàng loạt chế độ hỗ trợ hoạt động nghiên cứu của nghiên cứu sinh
Bên cạnh học bổng đào tạo 15 triệu đồng/tháng, nghiên cứu sinh sẽ được hỗ trợ hoạt động nghiên cứu như chi phí xuất bản phẩm, tham dự hội nghị, hội thảo khoa học trong nước theo thực tế, tối đa không quá 50 triệu đồng/năm.
Nghiên cứu sinh có kết quả nghiên cứu được công bố trong quá trình đào tạo tiến sĩ liên quan trực tiếp đến chương trình nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo của thành phố, bài toán lớn, dữ liệu, mô hình, chính sách hoặc không gian phát triển của thành phố Hà Nội được hưởng các khoản hỗ trợ thêm.
Cụ thể, thành phố hỗ trợ 100% phí công bố kết quả nghiên cứu trên tạp chí khoa học và công nghệ uy tín quốc tế thuộc danh mục các tạp chí khoa học của Web of Science với tư cách là tác giả chính hoặc tác giả liên hệ.
Nghiên cứu sinh có kết quả học tập đáp ứng các quy định của cơ sở đào tạo, được mời đi tham dự hội nghị, hội thảo quốc tế uy tín hoặc đi thực tập ngắn hạn (không quá 180 ngày) ở nước ngoài tại các cơ sở đào tạo nằm trong Top 200 Bảng xếp hạng đại học uy tín được ngân sách nhà nước hỗ trợ chi phí, áp dụng mức chi theo Thông tư số 140/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính quy định chế độ công tác phí cho cán bộ, công chức Nhà nước đi công tác ngắn hạn ở nước ngoài do ngân sách nhà nước đảm bảo kinh phí. Mức hỗ trợ tối đa không quá 50 triệu đồng/năm.
Trong trường hợp người học được các tổ chức khác hỗ trợ các chi phí liên quan đến việc tham dự hội thảo, hội nghị quốc tế hoặc thực tập ngắn hạn thì ngân sách nhà nước sẽ không hỗ trợ các chi phí người học đã được tài trợ.
Thành phố Hà Nội dự kiến hỗ trợ nghiên cứu sinh thực tập, nghiên cứu ở nước ngoài tại các cơ sở đào tạo nằm trong Top 200 Bảng xếp hạng đại học uy tín (không quá 9 tháng), áp dụng các mức hỗ trợ theo Thông tư số 30/2022/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn cơ chế tài chính thực hiện Đề án Nâng cao năng lực đội ngũ giảng viên, cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục đại học đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo giai đoạn 2019-2030.
Nghiên cứu sinh được cấp bằng độc quyền sáng chế tại Việt Nam được hỗ trợ 15 lần mức lương tối thiểu vùng I; nghiên cứu sinh được cấp bằng độc quyền sáng chế tại Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc hoặc châu Âu được hỗ trợ 30 lần mức lương tối thiểu vùng I (mức lương tối thiểu vùng hiện nay là trên 5,3 triệu đồng/tháng).
Thời gian được hưởng kinh phí hỗ trợ không vượt quá 4 năm. Trường hợp phải kéo dài thời gian đào tạo, nghiên cứu sinh tự đảm bảo các chi phí để tiếp tục chương trình đào tạo.
Nghiên cứu sinh được nhận thêm hỗ trợ tài chính từ các tổ chức, cá nhân khác trong quá trình học tập, nghiên cứu trong trường hợp khoản hỗ trợ tài chính này không phải là học bổng toàn phần, đồng thời không có mâu thuẫn giữa quyền lợi và trách nhiệm của người học được nhận hỗ trợ kinh phí theo quy định tại Nghị quyết này với quyền lợi và trách nhiệm của người học được nhận hỗ trợ tài chính theo quy định của các tổ chức, cá nhân này.
Trường hợp nghiên cứu sinh hoàn thành sớm chương trình đào tạo tiến sĩ từ 6 tháng trở lên, thì được cấp một lần toàn bộ phần học bổng đào tạo của số tháng còn lại chưa nhận nhân với 1,5 lần.
Tiêu chuẩn tuyển chọn nghiên cứu sinh
Dự thảo đưa ra các tiêu chuẩn tuyển chọn nghiên cứu sinh để nhận kinh phí hỗ trợ gồm: công dân Việt Nam, tuổi không quá 47 tính đến năm tham gia tuyển chọn, có phẩm chất chính trị, đạo đức tốt, đủ sức khỏe để đi học; không trong thời gian bị xem xét, xử lý kỷ luật hoặc thi hành kỷ luật từ khiển trách trở lên; không thuộc trường hợp chưa được xuất cảnh, nhập cảnh theo quy định của pháp luật khi tham gia tuyển chọn đi học toàn thời gian ở nước ngoài.
Bên cạnh đó, nghiên cứu sinh đáp ứng điều kiện tuyển sinh của chương trình đào tạo; đạt trình độ ngoại ngữ tương đương bậc 5/6 theo Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam; được cơ sở đào tạo dự kiến tiếp nhận học chính thức trong năm đăng ký tuyển chọn hoặc năm kế tiếp liền kề; hoặc đang theo học chương trình đào tạo tiến sĩ phải còn thời gian học tập, nghiên cứu ít nhất từ 18 tháng trở lên tính đến thời điểm tham gia tuyển chọn.
Đồng thời, chưa nhận hoặc chưa cam kết nhận học bổng toàn phần từ ngân sách Nhà nước hoặc từ các nguồn kinh phí khác cho việc học tập, nghiên cứu ở trình độ dự tuyển tính đến thời điểm được tuyển chọn.
Ngoài ra, nội dung nghiên cứu phải gắn với các bài toán điểm nghẽn, bài toán lớn cụ thể, các chương trình nghiên cứu được công bố theo các quyết định của Ủy ban nhân dân thành phố hoặc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội; có văn bản của một đơn vị của thành phố hoặc doanh nghiệp trên địa bàn cam kết tiếp nhận, sử dụng kết quả nghiên cứu, hoặc có thư cam kết đồng hướng dẫn của một giáo sư là giảng viên cơ hữu tại cơ sở đào tạo quốc tế thuộc Top 200 Bảng xếp hạng đại học uy tín.
Yêu cầu đối với cơ sở đào tạo
Cơ sở đào tạo có danh sách nghiên cứu sinh tham gia tuyển chọn để nhận kinh phí hỗ trợ theo Nghị quyết này phải đáp ứng các yêu cầu sau:
Đối với cơ sở đào tạo trong nước: ngành đào tạo có tên trong những bảng xếp hạng ngành hoặc lĩnh vực đào tạo có uy tín của thế giới được Bộ Giáo dục và Đào tạo công nhận ít nhất 01 lần trong 05 năm cuối tính đến thời điểm được xét chọn; hoặc ngành đào tạo ở trình độ tiến sĩ đã tuyển sinh và tổ chức đào tạo từ 5 năm trở lên, có ít nhất 05 nghiên cứu sinh đã tốt nghiệp và được cấp bằng trong vòng 5 năm gần nhất; ngành đào tạo ở trình độ thạc sĩ có ít nhất 5 khóa đào tạo đã tốt nghiệp và được cấp bằng;
Đối với cơ sở đào tạo ở nước ngoài: ngành đào tạo ở trình độ tiến sĩ, trừ các ngành thuộc lĩnh vực nghệ thuật, nhóm ngành thể dục và thể thao, nằm trong nhóm 500 tốt nhất của những bảng xếp hạng ngành hoặc lĩnh vực đào tạo có uy tín của thế giới (được Bộ Giáo dục và Đào tạo công nhận) ít nhất 1 lần trong 5 năm gần nhất tính đến thời điểm Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố danh sách các cơ sở đào tạo trong phạm vi Đề án.
Cơ sở đào tạo thực hiện liên kết đào tạo ở trình độ tiến sĩ phải đáp ứng yêu cầu tại điểm a khoản 1 Điều này đối với cơ sở đào tạo ở trong nước, yêu cầu tại điểm b khoản 1 Điều này đối với cơ sở đào tạo nước ngoài và những quy định hiện hành về hợp tác, đầu tư của nước ngoài trong lĩnh vực giáo dục.
Cơ sở đào tạo có chính sách miễn học phí đào tạo tiến sĩ đối với các nghiên cứu sinh thuộc diện được hỗ trợ kinh phí theo quy định tại Nghị quyết này.
Tiêu chuẩn đầu ra cần đạt đối với nghiên cứu sinh
Đối với tiêu chuẩn về công bố khoa học: Những nghiên cứu sinh được hỗ trợ cần đạt tiêu chuẩn đầu ra về công bố khoa học, đối với lĩnh vực khoa học tự nhiên, kỹ thuật và công nghệ: Có ít nhất 2 bài báo được đăng trên các tạp chí quốc tế uy tín thuộc danh mục Q1 hoặc Q2 (theo xếp hạng Scopus/Web of Science). Trong đó, ít nhất 1 bài nghiên cứu sinh phải là tác giả chính (First Author hoặc Corresponding Author).
Với lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn, dự thảo đề ra yêu cầu có ít nhất 1 bài báo được đăng trên các tạp chí quốc tế uy tín thuộc danh mục Q1 hoặc Q2 (theo xếp hạng Scopus/Web of Science), hoặc xuất bản 1 chương sách tại các nhà xuất bản quốc tế uy tín; báo cáo ít nhất 2 lần/năm tại hội thảo chuyên đề chia sẻ kết quả nghiên cứu tại đơn vị công tác; hoặc tại hội nghị, hội thảo do thành phố tổ chức để chuyển giao tri thức; hoặc tại hội thảo khoa học trong và ngoài nước.
Đối với tiêu chuẩn về tính ứng dụng thực tiễn: Kết quả nghiên cứu của nghiên cứu sinh được chuyển hóa thành luận cứ khoa học cho chính sách, mô hình quản trị, giải pháp công nghệ, quy trình mới hoặc sản phẩm ứng dụng phục vụ thành phố.
Có văn bản đánh giá hoặc xác nhận về tính khả thi/triển vọng ứng dụng của đơn vị, cơ quan chuyên môn thuộc Thành phố hoặc các doanh nghiệp/tổ chức liên quan trực tiếp đến đề tài nghiên cứu.
Ngoài ra, cần đáp ứng tiêu chuẩn về trình độ ngoại ngữ tương đương bậc 5/6 theo Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam tại thời điểm bảo vệ luận án. Hoàn thành chương trình đào tạo và được cấp bằng tiến sĩ trong thời gian quy định của cơ sở đào tạo (không quá 4 năm). Trường hợp gia hạn không được quá 12 tháng, nghiên cứu sinh không được nhận hỗ trợ tài chính trong thời gian gia hạn.
Dự kiến các trường hợp bị chấm dứt hỗ trợ
Dự thảo nghị quyết của Hội đồng nhân dân thành phố cũng xây dựng quy định việc chấm dứt hỗ trợ và đền bù kinh phí. Trong đó, quy định các trường hợp phải chấm dứt hỗ trợ, không phải đền bù kinh phí hỗ trợ gồm: Nghiên cứu sinh không thể tiếp tục tham gia chương trình đào tạo do sức khỏe (tai nạn, ốm, tử vong có xác nhận của cơ quan có thẩm quyền); được cơ sở đào tạo đánh giá không có khả năng hoàn thành chương trình đào tạo tiến sĩ trong đợt đánh giá định kỳ; không hoàn thành chương trình đào tạo tiến sĩ trong thời gian quy định; thay đổi định hướng nghiên cứu không còn liên quan trực tiếp đến bài toán lớn, dữ liệu, mô hình, chính sách hoặc không gian phát triển của thành phố.
Theo tờ trình của Ủy ban nhân dân thành phố, Hà Nội tập trung khoảng 70% tổ chức khoa học và công nghệ, trường đại học, viện nghiên cứu lớn của cả nước, với hơn 60% nhà khoa học của cả nước sinh sống, làm việc.
Tuy nhiên, số lượng chuyên gia đầu ngành đạt trình độ quốc tế ở một số ngành công nghệ chiến lược còn hạn chế, thiếu hụt đội ngũ kế cận trong một số lĩnh vực.
Đặc biệt, tỉ lệ chuyên gia, nhà khoa học có năng lực để trở thành tổng công trình sư, kiến trúc sư trưởng trong một số ngành, lĩnh vực quan trọng, vừa có năng lực chuyên môn sâu, vừa có tầm nhìn và khả năng hoạch định ở tầm vĩ mô, chiến lược để giải quyết các vấn đề phức tạp, điểm nghẽn trong phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô nói riêng, của đất nước còn thiếu so với nhu cầu.
Xuất phát từ nhu cầu thực tiễn, Ban Chỉ đạo 57 Thành ủy đã ban hành Kế hoạch hành động số 20 ngày 19/01/2026 về việc thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trên địa bàn thành phố Hà Nội2026, trong đó đặt mục tiêu phát triển nguồn nhân lực tinh hoa cho thành phố, bao gồm nhiệm vụ đào tạo 1.000 nghiên cứu sinh trong giai đoạn 2026-2030 gắn với các bài toán lớn, điểm nghẽn lớn của Thủ đô.
Để thực hiện mục tiêu, Thành ủy đã chỉ đạo xây dựng và ban hành Chương trình học bổng đào tạo 1.000 nghiên cứu sinh của thành phố trong quý I/2026 (Sở Khoa học và Công nghệ là cơ quan chủ trì tham mưu). Chỉ đạo của Thành ủy cần được hiện thực hóa thông qua việc ban hành Nghị quyết của Hội đồng nhân dân thành phố quy định chính sách hỗ trợ đào tạo nghiên cứu sinh của thành phố Hà Nội. Nghị quyết được ban hành sẽ là bước đi chiến lược, đón đầu và cần thiết, sẽ giúp cho thành phố chuyển dịch mô hình phát triển từ mô hình số lượng sang chất lượng, đảm bảo tính bền vững vị thế Thủ đô là trung tâm trí thức của cả nước.
Xem thêm chi tiết dự thảo tại đây.