Bắc Ninh hợp nhất 5 trường y, sư phạm, nghệ thuật vào một: Lo khó phát triển ngành đặc thù

Theo Đề án số 318/ĐA-UBND ngày 23/2/2026, Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh xây dựng phương án thành lập Trường Cao đẳng Bắc Ninh trên cơ sở hợp nhất 5 cơ sở sau: Trường Cao đẳng Bắc Giang, Trường Cao đẳng Sư phạm Bắc Ninh, Trường Cao đẳng Y tế Bắc Ninh, Trường Trung cấp Văn hóa, Nghệ thuật và Du lịch tỉnh Bắc Ninh, Trường Trung cấp Văn hóa, Thể thao và Du lịch Bắc Ninh.

Trường Cao đẳng Bắc Ninh sẽ được thành lập trên cơ sở hợp nhất nguyên trạng 5 cơ sở đào tạo hiện có. Trong đó, trụ sở chính đặt tại khu đất và cơ sở vật chất của Trường Cao đẳng Bắc Giang (Tổ dân phố 284, phường Đa Mai, tỉnh Bắc Ninh); cơ sở đào tạo thứ hai sử dụng khuôn viên và công trình của Trường Cao đẳng Sư phạm Bắc Ninh (số 12A, đường Bình Than, phường Võ Cường, tỉnh Bắc Ninh).

Toàn bộ cơ sở vật chất, tài sản, nguồn tài chính, đội ngũ cán bộ, viên chức, người lao động, chương trình đào tạo, giáo trình, người học và hồ sơ của 5 trường được tiếp nhận đầy đủ nhằm bảo đảm hoạt động đào tạo diễn ra liên tục sau hợp nhất.

Trước khi hợp nhất, tổng biên chế được giao năm 2025 là 372 chỉ tiêu. Đến ngày 31/11/2025 có 315 người đang làm việc. Sau hợp nhất, đội ngũ sẽ được rà soát, sắp xếp theo vị trí việc làm và khung năng lực nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao chất lượng. Đề án cũng dự kiến tuyển bổ sung giảng viên khối ngành sức khỏe, điều chuyển giáo viên dạy môn văn hóa phổ thông về các trường trung học phổ thông hoặc đơn vị sự nghiệp phù hợp. Đồng thời đào tạo, bồi dưỡng những viên chức chưa đạt chuẩn.

Cơ cấu tổ chức được tinh giản từ 35 phòng, khoa, trung tâm của 5 trường trước đây xuống còn 14 đầu mối sau hợp nhất, tức giảm 21 đơn vị trung gian.

Trường Cao đẳng Y tế Bắc Ninh và Trường Cao đẳng Bắc Giang nằm trong số 5 cơ sở sẽ tiến hành hợp nhất theo Đề án.

Theo tìm hiểu, Trường Cao đẳng Bắc Giang hiện đào tạo 12 ngành, nghề, gồm 6 ngành trình độ cao đẳng, 4 ngành trình độ trung cấp và 2 ngành trình độ sơ cấp. Các chương trình đào tạo được tổ chức theo 4 nhóm lĩnh vực: đào tạo giáo viên, khối ngành sức khỏe, khối ngành nhân văn và khối ngành kinh doanh – quản lý.

Trong khi đó, Trường Cao đẳng Y tế Bắc Ninh là cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập chuyên đào tạo nhân lực lĩnh vực sức khỏe của tỉnh Bắc Ninh. Hiện nhà trường đào tạo 8 ngành, nghề ở các trình độ cao đẳng và trung cấp, với quy mô tuyển sinh được phê duyệt khoảng 430 học sinh, sinh viên mỗi năm; cơ cấu ngành nghề được xây dựng theo nhu cầu sử dụng nhân lực y tế của tỉnh và khu vực lân cận.

Giai đoạn 2023–2025, Trường Cao đẳng Bắc Giang tuyển sinh 3.148 người học, trong đó trình độ cao đẳng chiếm 2.783 người, trung cấp 81 người và sơ cấp 284 người. Cùng giai đoạn này, Trường Cao đẳng Y tế Bắc Ninh tuyển sinh 900 người học, gồm 879 sinh viên trình độ cao đẳng và 21 học sinh trình độ trung cấp.

Bàn về Đề án số 318/ĐA-UBND của Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh, một số lãnh đạo cơ sở giáo dục nghề nghiệp cho biết vẫn còn những băn khoăn nhất định đối với phương án hợp nhất, đặc biệt ở khía cạnh tổ chức đào tạo, bố trí nhân sự và định hướng phát triển các ngành nghề sau khi sáp nhập.

Nhiều băn khoăn về phương án hợp nhất 5 trường nghề

Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, Thạc sĩ Hoàng Quốc Huy – nguyên Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Bắc Giang cho rằng, việc sắp xếp, tổ chức lại hệ thống trường nghề đang được thực hiện theo chủ trương chung. Tuy nhiên, quá trình hợp nhất chắc chắn sẽ xuất hiện cả thuận lợi lẫn băn khoăn.

Với phương án xây dựng, thầy Huy lo ngại đào tạo lĩnh vực văn hóa nghệ thuật có đặc thù riêng và chi phí đào tạo khá cao. Với nhiều chuyên ngành nghệ thuật, việc giảng dạy thường theo hình thức “một thầy – một trò”, đòi hỏi trang thiết bị riêng cho từng người học, chẳng hạn như nhạc cụ. Do đó, chi phí đầu tư và duy trì hoạt động đào tạo trở nên khó khăn, nhất là trong bối cảnh các cơ sở giáo dục nghề nghiệp phải từng bước thực hiện cơ chế tự chủ. Bên cạnh đó, việc tuyển dụng giảng viên giảng dạy các môn nghệ thuật cũng không dễ do nguồn nhân lực chuyên môn còn hạn chế.

Cùng đưa ra quan điểm, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Y tế Bắc Ninh Nguyễn Thị Dung nhìn nhận chủ trương sáp nhập các cơ sở giáo dục nghề nghiệp nhằm tinh gọn bộ máy, giảm đầu mối là hướng đi đúng và các nhà trường đều ủng hộ. Tuy nhiên, cách sắp xếp cụ thể cần được cân nhắc thận trọng, bởi phương án hợp nhất 5 trường theo Đề án vẫn còn điều khiến đơn vị đào tạo băn khoăn.

“Việc sắp xếp các cơ sở đào tạo cần tính đến đặc thù ngành nghề. Những trường có ngành đào tạo tương đồng nên được tổ chức lại theo nhóm chuyên môn để tạo thuận lợi cho quản lý và phát triển. Khối ngành sư phạm và văn hóa, nghệ thuật có những điểm giao thoa nhất định, bởi trong chương trình đào tạo giáo viên có nội dung liên quan đến nghệ thuật và hoạt động văn hóa. Song, đào tạo y tế lại mang tính chuyên sâu, chịu sự điều chỉnh của nhiều quy định riêng, đặc biệt ở nội dung thực hành và đào tạo lâm sàng. Do đó, việc đưa các lĩnh vực y tế, sư phạm và nghệ thuật vào cùng một cơ sở đào tạo khiến đặt ra nhiều trăn trở”, cô Dung bày tỏ.

Cũng theo cô Dung cho biết, hiện trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh có một số cơ sở đào tạo nghề như Trường Cao đẳng Công nghệ Việt - Hàn Bắc Giang, Trường Cao đẳng Công nghiệp Bắc Ninh, Trường Cao đẳng Bắc Giang, Trường Cao đẳng Y tế Bắc Ninh và Trường Cao đẳng Sư phạm Bắc Ninh,... Trong đó, hai trường Trường Cao đẳng Công nghệ Việt - Hàn Bắc Giang, Trường Cao đẳng Công nghiệp Bắc Ninh chủ yếu đào tạo các ngành kỹ thuật, công nghiệp, được cho là phù hợp với định hướng phát triển công nghiệp của địa phương nên được giữ nguyên, không nằm trong danh sách trường hợp nhất. Các trường còn lại dự kiến hợp nhất, đặt ra nhiều thách thức trong tổ chức đào tạo.

“Khi ba lĩnh vực đặc thù gồm y tế, sư phạm và văn hóa nghệ thuật cùng tồn tại trong một cơ sở đào tạo, việc phát triển từng ngành có thể gặp hạn chế. Bởi, đào tạo y tế đòi hỏi hệ thống phòng thực hành, thiết bị và vật tư chuyên biệt, khó sử dụng chung với các ngành khác”, cô Dung chia sẻ.

Bám sát thực tiễn, Trường Cao đẳng Y tế Bắc Ninh từng đề xuất phương án tổ chức lại theo hướng gắn với các ngành tương đồng. Ví dụ, phần đào tạo y của Trường Cao đẳng Bắc Giang có thể sáp nhập với Trường Cao đẳng Y tế Bắc Ninh; trong khi khối sư phạm của Trường Cao đẳng Bắc Giang có thể hợp nhất với Trường Cao đẳng Sư phạm Bắc Ninh và các cơ sở đào tạo văn hóa nghệ thuật. Cô Dung đánh giá cách sắp xếp như vậy sẽ hợp lý hơn về mặt chuyên môn, bảo đảm tính chuyên sâu đặc thù ngành nghề.

Khó bảo đảm trường sau hợp nhất được phát triển toàn diện

Định hướng phát triển lâu dài của cơ sở giáo dục trong diện hợp nhất trong Đề án cũng đang nhận được sự quan tâm của lãnh đạo các trường.

Cô Dung đánh giá việc xây dựng đề án ở thời điểm này có một số khó khăn, chưa đủ căn cứ pháp lý. Bởi, Luật Giáo dục nghề nghiệp năm 2025 được thi hành từ ngày 01/01/2026 nhưng chưa có các văn bản hướng dẫn thi hành Luật. Theo Nghị định số 125/2024/NĐ-CP của Chính phủ quy định về điều kiện đầu tư và hoạt động trong lĩnh vực giáo dục, đối tượng áp dụng chưa bao gồm các cơ sở giáo dục nghề nghiệp.

Bên cạnh đó, các nghị định như: Nghị định số 143/2016/NĐ-CP của Chính phủ quy định điều kiện đầu tư và hoạt động trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp; Nghị định số 24/2022/NĐ-CP của Chính phủ sửa đổi, bổ sung các Nghị định quy định về điều kiện đầu tư và hoạt động trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp,... mặc dù còn hiệu lực nhưng chỉ áp dụng với hồ sơ đề nghị giải quyết thủ tục hành chính đã được nộp hợp lệ trước ngày 01/01/2026 và thuộc thẩm quyền của cơ quan được quy định tại Luật số 74/2014/QH13.

Đáng chú ý, việc xây dựng một trường cao đẳng đa ngành với số lượng ngành nghề lớn sẽ đặt ra yêu cầu đầu tư rất lớn về cơ sở vật chất và đội ngũ, nếu không sẽ dễ dẫn tới tình trạng dàn trải, khó xác định ngành trọng điểm. Trong khi đó, các định hướng phát triển giáo dục gần đây, trong đó có Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, đều nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tăng cường tính chuyên môn trong đào tạo.

Chưa kể, người học thường có xu hướng lựa chọn các cơ sở đào tạo chuyên sâu, gắn với thương hiệu, tên trường. Do đó, khi nhiều lĩnh vực đặc thù được gộp vào cùng một trường, việc thu hút người học cũng có thể gặp khó khăn.

Thêm nữa, Đề án hiện mới tập trung vào việc sắp xếp con người, địa điểm và danh mục ngành nghề. Còn các bước triển khai cụ thể trong quá trình vận hành, đặc biệt đối với đào tạo y tế – lĩnh vực đòi hỏi hệ thống phòng thực hành riêng cho từng học phần,... vẫn chưa được làm rõ. Những nội dung như lộ trình di chuyển cơ sở vật chất, tổ chức thực hành lâm sàng hay phân bổ không gian đào tạo sau sáp nhập cũng cần được xác định cụ thể hơn để bảo đảm hoạt động đào tạo diễn ra hiệu quả.

Quan tâm đến định hướng phát triển trường sau hợp nhất, thầy Huy cho biết, Đề án đặt ra khả năng phát triển thành trường đại học trong tương lai, song theo Quyết định số 452/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ Phê duyệt Quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục đại học và sư phạm thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, hệ thống giáo dục đại học trong giai đoạn tới thực hiện theo hướng tinh gọn. Việc thành lập thêm trường đại học chủ yếu ưu tiên các vùng còn thiếu cơ sở đào tạo. Do đó, khả năng hình thành một trường đại học mới từ mô hình hợp nhất 5 trường nghề hiện nay là khó khả thi.

Bên cạnh đó, Thông tư số 01/2024/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các cơ sở giáo dục đại học phải bảo đảm tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ theo quy định. Trong khi đó, các trường cao đẳng hiện nay có số lượng giảng viên trình độ tiến sĩ còn khá hạn chế. Chẳng hạn, tại Trường Cao đẳng Bắc Giang hiện chỉ có vài giảng viên đạt trình độ này. Nếu chuyển sang mô hình đại học, đội ngũ giảng viên sẽ phải tiếp tục nâng cao trình độ, điều này không dễ thực hiện khi nhiều giảng viên đã ở độ tuổi khá cao.

Ngoài ra, theo Thạc sĩ Hoàng Quốc Huy, khi 5 trường được hợp nhất, số lượng cán bộ lãnh đạo hiện có khá lớn, nên việc lựa chọn và sắp xếp bộ máy quản lý mới cần được cân nhắc thận trọng.

Đánh giá tổng thể, thầy Huy cho rằng, việc hợp nhất các cơ sở đào tạo là chủ trương cần thiết trong bối cảnh sắp xếp lại hệ thống giáo dục nghề nghiệp. Tuy nhiên, quá trình triển khai cần tính toán kỹ về tổ chức bộ máy, phân bổ ngành nghề đào tạo và phát triển đội ngũ, nhằm bảo đảm mục tiêu nâng cao chất lượng đào tạo sau khi sáp nhập.