Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 sẽ diễn ra vào ngày 15/3/2026. Đây là sự kiện chính trị trọng đại với nhiều đổi mới quan trọng về quy trình, thời gian và phương thức tổ chức để phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp sau sắp xếp, tinh gọn và trong xu thế chuyển đổi số hiện nay.
Tận dụng tối đa công nghệ, cử tri có thêm các góc nhìn, đánh giá và so sánh giữa các ứng cử viên
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, Đại biểu Quốc hội khóa XV Chu Thị Hồng Thái – Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Lạng Sơn nhấn mạnh rằng, điểm mới rất quan trọng là kỳ bầu cử năm nay cho phép vận động bầu cử bằng hình thức trực tiếp, trực tuyến hoặc kết hợp. Việc phát huy các thế mạnh của khoa học kỹ thuật vào công tác bầu cử tạo nhiều thuận lợi cho các ứng cử viên và các cử tri.
"Tôi thấy rằng, từ khi chính thức vận hành bộ máy chính quyền địa phương hai cấp, địa bàn các xã, phường cũng được mở rộng hơn so với trước đây. Nếu chúng ta thực hiện việc vận động bầu cử theo cách truyền thống như các khóa trước thì chắc chắn sẽ không đạt được hiệu quả tối đa.
Việc đổi mới và áp dụng khoa học kỹ thuật vào bầu cử là việc làm kịp thời và đúng đắn để huy động tối đa nguồn lực trí tuệ của cử tri, từ đó chọn ra được những con người đủ tâm, đủ tài đứng trong cơ quan quốc hội và hội đồng nhân dân. Điều này càng minh chứng rõ nét hơn cho định hướng đúng đắn của Đảng và Nhà nước khi chú trọng áp dụng chuyển đổi số vào mọi mặt xã hội và tất cả các lĩnh vực của đất nước.
Với địa bàn của xã, phường rộng lớn hơn so với trước đây, khi cho phép vận động bầu cử bằng hình thức trực tuyến và trực tiếp thì chính các ứng cử viên cũng sẽ có cơ hội tiếp xúc được với lượng cử tri đông đảo hơn và ở mọi thời điểm.
Điều này sẽ cho các cử tri có thêm các góc nhìn, đánh giá và so sánh giữa các ứng cử viên, từ đó lựa chọn của họ với các ứng cử viên sẽ chính xác hơn. Đây chính là điểm mạnh của việc đổi mới trong khâu vận động bầu cử", Đại biểu Chu Thị Hồng Thái bày tỏ.
Ngoài ra, theo Đại biểu Chu Thị Hồng Thái, trong nhiệm kỳ này, công nghệ thông tin cũng được ứng dụng rộng rãi hơn trong quản lý danh sách cử tri, theo dõi tiến độ và tổng hợp kết quả bầu cử. Đặc biệt, Bộ Công an cũng đã hướng dẫn khai thác cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và ứng dụng định danh quốc gia VNeID phục vụ lập danh sách và in thẻ cử tri nên việc quản lý danh sách cử tri được thuận lợi hơn, tránh chồng chéo, bỏ sót.
Những điểm mới trong cuộc bầu đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 thể hiện rõ quyết tâm đổi mới toàn diện, nâng cao chất lượng đại biểu và hiệu quả hoạt động của các cơ quan dân cử.
Đại biểu Quốc hội khóa XIV, XV Hồ Thị Minh - Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Trị cho rằng, trong xu thế phát triển của khoa học kỹ thuật hiện nay, việc tận dụng tối đa lợi thế của chuyển đổi số vào công tác vận động bầu cử là cần thiết nhằm thu hẹp khoảng cách giữa các ứng cử viên với cử tri.
Đại biểu Hồ Thị Minh nhấn mạnh: "Có thể nói rằng, cử tri chính là những người cần được cung cấp đầy đủ thông tin về quy trình bầu cử, các quy định pháp luật, mốc thời gian quan trọng cũng như thông tin về ứng cử viên. Với địa bàn rộng lớn sau khi sáp nhập và thực hiện chính quyền hai cấp, nếu không áp dụng chuyển đổi số trong các khâu thực hiện, đặc biệt là tận dụng lợi thế của mạng xã hội mà làm thủ công như trước đây rất khó để "phủ sóng" được hết các khu vực.
Còn đối với các các ứng cử viên, những người vừa cần sớm hoàn thiện hồ sơ để theo kịp tiến độ rút ngắn thời gian thực hiện các bước trong quy trình bầu cử vừa phải nâng cao hiệu quả vận động cử tri thì việc áp dụng chuyển đổi số là rất cần thiết để họ theo kịp tiến độ những công việc đó.
Ngoài ra, đối với các đội ngũ cán bộ làm công tác bầu cử từ trung ương đến địa phương khi vận hành hệ thống, có sự hỗ trợ của các công cụ số để quản lý, cập nhật và tổng hợp dữ liệu thì yếu tố chính xác, kịp thời và liên thông cũng sẽ được đảm bảo hơn.
Ngay tại một số địa phương của tỉnh Quảng Trị, trong 2 khóa đại biểu quốc hội mà tôi đảm nhiệm đã cho thấy thực tế rằng, hiệu quả công việc cũng như hiệu quả tiếp xúc cử tri, lắng nghe tâm tư nguyện vọng của cử tri nếu chỉ thông qua hình thức trực tiếp như trước đây thì hầu như chưa đạt được kết quả như mong muốn.
Không những thế, việc thực hiệp sáp nhập chính quyền cấp xã, địa bàn rộng lớn hơn, nhiều khu vực là địa bàn miền núi thì chính các ứng cử viên cũng không đủ thời gian thể đi hết hết đến các địa bàn trong một đợt vận động cử tri.
Điều này cho thấy việc áp dụng chuyển đổi số và linh hoạt các hình thức vận động bầu cử trong cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 là một việc làm rất hợp lý và cần thiết".
Đại biểu Hồ Thị Minh cho rằng, các ứng cử viên phải là người thật sự nhanh nhạy, am hiểu công nghệ mới theo kịp. Điều này một lần nữa cho thấy cuộc bầu cử này cũng chính là "cuộc chạy đua" của những người vừa đủ tài, đủ đức vừa vững vàng về năng lực số.
Nhiều kỳ vọng vào chất lượng đại biểu trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI
Theo Phó Giáo sư Trần Hậu - Uỷ viên Hội đồng tư vấn về Khoa học - giáo dục và Môi trường (nay là Hội đồng tư vấn về Khoa học công nghệ và Chuyển đổi số) thuộc Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, cuộc bầu cử diễn ra trong bối cảnh đặc biệt của đất nước. Điều này đòi hỏi đội ngũ đại biểu được bầu ra phải có tầm nhìn quản trị mới, có khả năng thích ứng và dẫn dắt trong môi trường thể chế đang chuyển động nhanh chóng.
Qua đó, bày tỏ sự tin tưởng và kỳ vọng với việc lựa chọn sáng suốt của tất cả các cử tri để chọn ra các đại biểu đủ đức, đủ tài, Phó Giáo sư Trần Hậu cho rằng, việc này sẽ xây dựng được đội ngũ giám sát quyền lực và quyết định các vấn đề quan trọng của quốc gia, góp phần đưa đất nước Việt Nam càng phát triển giàu mạnh hơn.
"Tôi mong rằng, các đại biểu nếu được tín nhiệm bầu sẽ giữ vững bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức trong sáng, duy trì mối liên hệ mật thiết và phản ánh trung thực mọi tâm tư, nguyện vọng chính đáng của cử tri đến Quốc hội.
Bên cạnh đó, tôi rất kỳ vọng các đại biểu trong khoá này sẽ thể hiện tinh thần nói đi đôi với làm, dám chịu trách nhiệm, phát huy tốt vai trò giám sát để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân.
Đồng thời mong rằng, các đại biểu cũng luôn nhận thức rõ trách nhiệm trong từng chức trách, nhiệm vụ được giao, tích cực đóng góp vào sự phát triển chung của đất nước", Phó Giáo sư Trần Hậu chia sẻ.
Còn theo nhận định của Đại biểu Chu Thị Hồng Thái, để có được đội ngũ đại biểu chất lượng thì các cử tri cũng cần cân nhắc kỹ lưỡng, tìm hiểu đầy đủ thông tin về ứng cử viên. Để qua mỗi lá phiếu bầu, mỗi đại biểu được chọn sẽ là những con người đủ đức, đủ tài là cầu nối gắn bó giữa người dân với Quốc hội.
"Giá trị lớn nhất của mỗi kỳ bầu cử vẫn nằm ở chính lá phiếu của cử tri. Mỗi lá phiếu không chỉ là một quyền hiến định, mà còn là sự gửi gắm niềm tin, trách nhiệm và khát vọng về một tương lai tốt đẹp hơn cho đất nước.
Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển của xã hội và sự mở rộng của không gian thông tin, cử tri ngày càng có những kỳ vọng cao hơn đối với các đại biểu dân cử. Người dân không chỉ mong muốn đại biểu có trình độ, có uy tín, mà còn mong muốn họ thực sự gắn bó với đời sống của nhân dân, hiểu được những khó khăn, băn khoăn của xã hội và có khả năng chuyển những mong mỏi đó thành chính sách cụ thể", Đại biểu Chu Thị Hồng Thái bày tỏ.
Cùng chung quan điểm, Đại biểu Hồ Thị Minh cho rằng, mỗi đại biểu Quốc hội hay đại biểu Hội đồng nhân dân cần hội tụ những năng lực quan trọng. Để có được điều này thì mỗi lá phiếu bầu cần được các cử tri nghiên cứu, xem xét kỹ lưỡng trước khi bỏ vào hòm phiếu.
Qua đó, Đại biểu Hồ Thị Minh bày tỏ niềm tin rằng: "Sau khi được nhân dân tin tưởng bầu và trao gửi niềm tin thì đại biểu hãy thực sự coi mỗi lần tiếp xúc cử tri là một lần báo cáo trách nhiệm, mỗi kiến nghị của cử tri là một nhiệm vụ cần giải quyết. Qua đó, niềm tin của người dân đối với các cơ quan dân cử sẽ ngày càng được củng cố.
Với sự lựa chọn sáng suốt thông qua mỗi lá phiếu bầu, hy vọng rằng các đại biểu sẽ biến những cam kết trước cử tri thành các hành động cụ thể. Trong đó có việc kiến nghị chính sách, tham gia thảo luận tại nghị trường, giám sát việc thực thi pháp luật và theo dõi đến cùng những vấn đề mà cử tri quan tâm.
Có làm được những điều đó, sự gửi gắm, tin yêu của nhân dân với các đại biểu trong nhiệm kỳ mới sẽ được đền đáp xứng đáng. Khi cầu nối giữa nhân dân với Quốc hội, với Đảng và Nhà nước được thông suốt, ý Đảng hợp với lòng dân thì không có khó khăn nào cản bước, ước mơ xây dựng đất nước Việt Nam to đẹp, hùng cường sẽ sớm về đích".