Ngày 8/3, tại Đại học Bách khoa Hà Nội đã diễn ra Ngày hội Tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp 2026 thu hút hơn 20.000 học sinh và phụ huynh đến tham dự, tìm hiểu thông tin. Đặc biệt, năm 2026 là năm thứ hai học sinh tham dự kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018, trong bối cảnh quy chế tuyển sinh năm nay có nhiều thay đổi cùng với đó là yêu cầu về năng lực phù hợp với từng ngành đào tạo.
Thí sinh cần chủ động tìm hiểu đề án tuyển sinh các trường để tránh bỏ lỡ cơ hội xét tuyển
Phát biểu tại chương trình Tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp 2026, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) cho biết: Quy chế tuyển sinh các ngành đào tạo trình độ đại học và ngành Giáo dục Mầm non trình độ cao đẳng năm nay tiếp tục được xây dựng kế thừa tính ổn định của tuyển sinh đại học thời gian qua nhằm bảo đảm tối đa quyền lợi cho thí sinh. Song, có một số điểm mới thí sinh cần quan tâm.
Đối với kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông và tuyển sinh đại học năm 2026, đến thời điểm này, nhiều thông tin quan trọng đã được công bố khá sớm so với những năm trước. Theo kế hoạch, kỳ thi sẽ diễn ra vào ngày 12/6, sớm hơn khoảng hai tuần so với các năm gần đây. Về đăng ký dự thi, thí sinh vẫn thực hiện hoàn toàn theo hình thức trực tuyến như các năm trước. Một số điều chỉnh mang tính kỹ thuật chủ yếu liên quan đến công tác quản lý hồ sơ, do các hội đồng thi thực hiện, không ảnh hưởng trực tiếp đến thí sinh.
Về cấu trúc đề thi, dạng thức bài thi và mức độ phân hóa không có nhiều thay đổi so với trước. Đề thi vẫn giữ tỷ lệ khoảng 70% câu hỏi ở mức độ nhận biết, thông hiểu và vận dụng cơ bản, khoảng 30% câu hỏi ở mức độ vận dụng cao để phân loại thí sinh. Các em vẫn dự thi 4 môn, gồm 2 môn bắt buộc là Toán và Ngữ văn, cùng 2 môn tự chọn để phục vụ cho trong việc xét tuyển vào đại học. Vì vậy, khi đăng ký dự thi, các em cần cân nhắc kỹ tổ hợp môn xét tuyển của các trường đại học, lựa chọn môn thi phù hợp với năng lực và sở trường để đạt kết quả tốt nhất.
Đối với những thí sinh thuộc diện tuyển thẳng theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, như học sinh đạt giải trong kỳ thi học sinh giỏi quốc gia hoặc các kỳ Olympic quốc tế, các em có thể sử dụng kết quả này để xét tuyển thẳng vào một số ngành đào tạo phù hợp. Chẳng hạn, thí sinh đạt giải môn Toán có thể đăng ký vào các ngành như Công nghệ thông tin, Toán học, Thống kê hoặc Xác suất,..., tùy theo quy định tuyển sinh của từng cơ sở đào tạo. Trong trường hợp thí sinh không sử dụng quyền tuyển thẳng, nhiều trường đại học sẽ áp dụng điểm thưởng hoặc ưu tiên xét tuyển, với mức điểm thưởng tối đa có thể lên đến 3 điểm, tùy theo giải Nhất, Nhì, Ba.
Mặt khác, năm 2026 cũng có những điều chỉnh để mở rộng cơ hội xét tuyển cho các đối tượng như học sinh tốt nghiệp trung cấp, trung học nghề hoặc thí sinh quốc tế, tạo điều kiện để các em có thể tham gia xét tuyển vào các chương trình đào tạo của các trường đại học. Nhìn chung, những điều chỉnh này nhằm đảm bảo tính minh bạch, công bằng và tạo điều kiện thuận lợi cho thí sinh, giúp các em có cơ hội tiếp cận tốt hơn với các chương trình đào tạo của các trường đại học.
Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) phát biểu tại chương trình. Ảnh: Lưu Diễm.
Theo Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tiến Thảo, thí sinh cần chủ động tìm hiểu kỹ thông tin tuyển sinh của ngành học và cơ sở đào tạo dự định đăng ký để lựa chọn phương thức xét tuyển phù hợp với năng lực, sở trường của bản thân, đồng thời chuẩn bị hồ sơ đầy đủ. Trong đề án tuyển sinh của các trường, những nội dung quan trọng cần quan tâm gồm phương thức xét tuyển, tổ hợp môn sử dụng và các điều kiện phụ đi kèm.
Bên cạnh đó, mặc dù số lượng nguyện vọng tối đa thí sinh có thể đăng ký là 15, nhưng yếu tố quan trọng không phải là đăng ký nhiều mà là xây dựng chiến lược sắp xếp nguyện vọng hợp lý theo đúng thứ tự ưu tiên. Thí sinh cần cân nhắc mức điểm dự kiến, tổ hợp xét tuyển cũng như các điều kiện kèm theo của từng ngành để lựa chọn và sắp xếp nguyện vọng phù hợp, tránh đăng ký dàn trải. Hệ thống xét tuyển sẽ xác định trúng tuyển ở nguyện vọng cao nhất đủ điều kiện, do đó việc tính toán thứ tự nguyện vọng có ý nghĩa quyết định.
Đối với thí sinh sử dụng kết quả học tập trung học phổ thông để xét tuyển, kết quả của cả ba năm lớp 10, 11 và 12 đều được tính đến. Vì vậy, các em cần chủ động rà soát, bảo đảm thông tin học bạ chính xác; nếu phát hiện sai sót cần sớm phản ánh với nhà trường để được điều chỉnh kịp thời. Ngoài ra, thí sinh cần thường xuyên theo dõi các thông báo chính thức từ Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng như đề án tuyển sinh của từng cơ sở đào tạo để nắm rõ yêu cầu hồ sơ, mốc thời gian đăng ký và các quy định liên quan, tránh bỏ lỡ cơ hội xét tuyển.
Quy đổi các chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế trong xét tuyển năm nay như thế nào?
Tại chương trình, một số phụ huynh và học sinh đặt câu hỏi liên quan đến việc sử dụng các chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế trong xét tuyển đại học, cụ thể bày tỏ lo ngại rằng năm 2026 có những thay đổi có khiến giá trị của các chứng chỉ này không còn cao trong xét tuyển hay không; đồng thời thắc mắc nếu sử dụng chứng chỉ tiếng Anh để được miễn thi tốt nghiệp trung học phổ thông thì còn có thể được quy đổi để thay thế môn tiếng Anh trong tổ hợp xét tuyển đại học không?
Giải đáp về vấn đề này, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) cho hay, thí sinh trước hết cần tra cứu danh mục các chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế được Bộ Giáo dục và Đào tạo công nhận để sử dụng trong việc miễn thi ngoại ngữ tại kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông. Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tiến Thảo cũng lưu ý rằng quy định miễn thi chỉ áp dụng cho mục đích xét công nhận tốt nghiệp trung học phổ thông. Việc chứng chỉ có được dùng để thay thế môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển đại học hay không sẽ phụ thuộc vào quy định cụ thể của từng cơ sở đào tạo.
Về việc quy đổi điểm từ các chứng chỉ ngoại ngữ, Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ đưa ra nguyên tắc chung: mỗi loại chứng chỉ được quy đổi tối đa theo thang điểm 10 với 5 mức điểm khác nhau. Bộ không quy định chi tiết bảng quy đổi cụ thể nhằm bảo đảm quyền tự chủ của các trường đại học, do đó mỗi cơ sở đào tạo có thể xây dựng thang điểm quy đổi riêng. Ngoài ra, quy định về 5 mức quy đổi hiện áp dụng đối với môn Tiếng Anh; những ngoại ngữ khác có thể không bắt buộc thực hiện theo 5 mức chênh lệch khác nhau.
Không khí tại gian tư vấn Trường Đại học Điện lực sôi động với nhiều câu hỏi từ các bạn học sinh quan tâm tới các lĩnh vực điện – năng lượng, công nghệ, kinh tế và quản lý.
Những lưu ý quan trọng về kỳ thi đánh giá tư duy 2026
Trước những băn khoăn của phụ huynh và học sinh về kỳ thi Đánh giá tư duy của Đại học Bách khoa Hà Nội, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Duy Hải – Trưởng ban Tuyển sinh và Hướng nghiệp, Đại học Bách khoa Hà Nội cho biết: Qua công tác tư vấn tuyển sinh, cơ sở đào tạo nhận thấy sự quan tâm rất lớn của phụ huynh và học sinh đối với kỳ thi này.
Thứ nhất, về việc cấp giấy chứng nhận kết quả thi Đánh giá tư duy, sau khi kết thúc các đợt thi, toàn bộ thí sinh được cấp giấy chứng nhận kết quả dưới dạng điện tử có chữ ký số. Thí sinh hoàn toàn có thể sử dụng bản điện tử này để đăng ký xét tuyển vào tất cả các cơ sở đào tạo sử dụng kết quả kỳ thi Đánh giá tư duy, qua đó giúp giảm bớt thủ tục liên quan đến giấy tờ bản cứng. Trường hợp cần bản giấy, ví dụ để làm hồ sơ xin học bổng du học nước ngoài, thí sinh vẫn có thể đăng ký để được cấp giấy chứng nhận bản in.
Thứ hai, đối với thắc mắc về việc nếu thí sinh tham gia nhiều đợt thi thì lấy điểm đợt nào để xét tuyển, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Duy Hải khẳng định hệ thống sẽ lấy điểm số cao nhất trong các đợt thi của các em để thực hiện xét tuyển.
Thứ ba, về đối tượng dự thi và cấu trúc đề thi, kỳ thi Đánh giá tư duy (TSA) của Đại học Bách Khoa Hà Nội không giới hạn đối tượng đăng ký dự thi, do đó học sinh lớp 10 hay lớp 11 đều có thể tham gia. Tuy nhiên, do giấy chứng nhận kết quả có giá trị trong 2 năm, học sinh có nguyện vọng sử dụng kết quả để xét tuyển đại học nên bắt đầu dự thi từ lớp 11. Về cấu trúc bài thi, kể từ khi tổ chức thi trên máy tính, Đại học Bách khoa Hà Nội duy trì cấu trúc ổn định gồm ba phần: Tư duy toán học, Tư duy đọc hiểu và Tư duy khoa học hoặc giải quyết vấn đề. Các câu hỏi được thiết kế nhằm đánh giá năng lực tư duy, không yêu cầu học thuộc kiến thức chi tiết của một môn học cụ thể, vì vậy học sinh có thể yên tâm ôn tập theo định hướng phát triển năng lực.
Thứ tư, đối với việc sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế như IELTS, thí sinh có thể dùng chứng chỉ để quy đổi thành điểm môn Tiếng Anh hoặc sử dụng như điểm cộng khuyến khích trong xét tuyển. Tuy nhiên, với một phương thức xét tuyển cụ thể, thí sinh chỉ được lựa chọn một trong hai quyền lợi này. Ví dụ, tại Đại học Bách khoa Hà Nội, nếu xét tuyển bằng điểm thi tốt nghiệp trung học phổ thông, chứng chỉ IELTS sẽ được quy đổi thành điểm môn Tiếng Anh và không được cộng điểm thưởng. Ngược lại, nếu xét tuyển bằng kỳ thi Đánh giá tư duy, bài thi không có phần thi ngoại ngữ, chứng chỉ này sẽ được sử dụng để cộng điểm khuyến khích. Vì vậy, thí sinh cần nghiên cứu kỹ đề án tuyển sinh của từng trường và từng phương thức xét tuyển để lựa chọn phương án phù hợp.
Một số hình ảnh tại chương trình Ngày hội tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp:
Trường Đại học Điện lực (EPU) năm học 2026-2027 dự kiến tuyển sinh 8720 chỉ tiêu với 38 ngành đào tạo thuộc 9 lĩnh vực, trong đó có 6 ngành mới. Ảnh: Lưu Diễm.
