Thông tư số 30/2024/TT-BGDĐT về Quy chế tuyển sinh trung học cơ sở và tuyển sinh trung học phổ thông do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành được ban hành ngày 30/12/2024 , có hiệu lực từ ngày 14/02/2025 hướng dẫn cụ thể về đối tượng được tuyển thẳng, chế độ ưu tiên tuyển sinh trung học phổ thông trong kỳ thi tuyển sinh 10.
Đọc văn bản này, về cơ bản Bộ đã xây dựng tương đối chi tiết, cụ thể nhưng cũng có những đối tượng được cộng điểm ưu tiên khiến nhiều người băn khoăn. Đó là việc cộng 2,0 điểm ưu tiên cho “con của người hoạt động cách mạng trước ngày 01 tháng 01 năm 1945; con của người hoạt động cách mạng từ ngày 01 tháng 01 năm 1945 đến ngày khởi nghĩa tháng Tám năm 1945”.
Việc cộng điểm ưu tiên cho 2 đối tượng này xuất phát từ chính sách đền ơn đáp nghĩa đối với gia đình có công với cách mạng, vốn đã được duy trì nhiều năm trong các văn bản về giáo dục và chính sách xã hội. Tuy nhiên, khi áp dụng trong tuyển sinh hiện nay, liệu có còn phù hợp?
Thông tư số 30/2024/TT-BGDĐT hướng dẫn đối tượng được cộng điểm ưu tiên như thế nào?
Tại Khoản 2, Điều 14, Thông tư số 30/2024/TT-BGDĐT hướng dẫn hướng dẫn đối tượng được cộng điểm ưu tiên như sau: “Điểm ưu tiên được cộng vào tổng điểm xét tuyển tính theo thang điểm 10 (mười) đối với mỗi môn thi. Trong đó, nhóm 1: được cộng 2,0 điểm; nhóm 2 được cộng 1,5 điểm; nhóm 3 được cộng 1,0 điểm.
Cụ thể, nhóm đối tượng 1 như sau: “Con liệt sĩ; Con thương binh mất sức lao động 81% trở lên; Con bệnh binh mất sức lao động 81% trở lên;
Con của người được cấp “Giấy chứng nhận người hưởng chính sách như thương binh mà người được cấp Giấy chứng nhận người hưởng chính sách như thương binh bị suy giảm khả năng lao động 81% trở lên”;
Con của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học;
Con của người hoạt động cách mạng trước ngày 01 tháng 01 năm 1945;
Con của người hoạt động cách mạng từ ngày 01 tháng 01 năm 1945 đến ngày khởi nghĩa tháng Tám năm 1945”.
Thực ra, những nhóm đối tượng này được cộng điểm ưu tiên là phù hợp với đạo lý, với chính sách mà Đảng và Nhà nước ta đang thực hiện. Nhưng, rõ ràng có những đối tượng được đưa vào để cộng điểm ưu tiên không phù hợp với thực tế.
Đó là: “con của người hoạt động cách mạng trước ngày 01 tháng 01 năm 1945; con của người hoạt động cách mạng từ ngày 01 tháng 01 năm 1945 đến ngày khởi nghĩa tháng Tám năm 1945”.
Nếu những bậc tiền bối tham gia cách mạng sớm cũng phải 15 tuổi thì tính đến nay đang là năm 2026- nếu còn sống thì những người hoạt động cách mạng trước ngày 01/01/1945 có lẽ cũng đã trên dưới 100 tuổi rồi.
Ở tuổi này, làm sao những “người hoạt động cách mạng trước ngày 01 tháng 01 năm 1945; người hoạt động cách mạng từ ngày 01 tháng 01 năm 1945 đến ngày khởi nghĩa tháng Tám năm 1945” có con tham dự tuyển sinh 10 cho năm học 2025- 2026 vừa qua (khi văn bản có hiệu lực); năm học 2026 – 2027 tới đây và những năm sau- khi văn bản vẫn còn hiệu lực?
Thực tế, số học sinh lớp 9 hiện nay là con của những người thuộc diện này gần như rất hiếm, thậm chí là không thể có. Điều này khiến nhiều người đặt câu hỏi quy định này có còn phù hợp với thực tế tuyển sinh hiện nay hay không.
Rõ ràng, văn bản hướng dẫn chế độ điểm ưu tiên nhân văn nhưng không phù hợp với mốc thời gian hiện nay.
Văn bản cần thực tế hơn
Mọi người dễ dàng nhìn thấy, những người tham gia hoạt động cách mạng trước năm 1945 nếu còn sống thì hiện nay đã ở độ tuổi rất cao và có lẽ phần lớn đã qua đời từ lâu. Vì vậy, đối tượng “con của người hoạt động cách mạng trước năm 1945” trong thực tế hiện nay thường đã ở độ tuổi khá lớn, thậm chí đã có con, cháu, chắt cũng đã trưởng thành.
Một khi những nội dung không phù hợp với thực tế được đưa vào thông tư của Bộ sẽ khiến cho dư luận băn khoăn, ái ngại.
Ngay cả khi nhà trường, giáo viên triển khai đến học sinh, phụ huynh học sinh cũng gặp khó khăn. Một khi tư vấn, triển khai công tác tuyển sinh 10 thì phải triển khai nhưng khi đọc những nội dung như vậy dễ dẫn đến những bàn tán.
Chỉ cần tính mốc thời gian từ năm 1945 đến nay đã hơn 80 năm, chừng ấy thời gian so với đời người…thì những đối tượng được cộng điểm ưu tiên trong tuyển sinh 10 là: “con của người hoạt động cách mạng trước ngày 01 tháng 01 năm 1945; con của người hoạt động cách mạng từ ngày 01 tháng 01 năm 1945 đến ngày khởi nghĩa tháng Tám năm 1945” gần như là rất khó còn đối tượng này để cộng điểm ưu tiên.
(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.
.