Vừa qua, trong khuôn khổ tour báo chí do Đại học Phenikaa tổ chức, phóng viên nhiều cơ quan báo chí đã có dịp trực tiếp tham quan ba không gian nghiên cứu - đào tạo tiêu biểu, qua đó ghi nhận một bức tranh khá toàn diện về hệ sinh thái khoa học công nghệ của nhà trường.
Trong khoảng 100 phút, hành trình được dẫn dắt theo một mạch trải nghiệm xuyên suốt: từ những ý tưởng nghiên cứu của sinh viên có thể phát triển thành sản phẩm, đến các công trình khoa học gắn với những vấn đề của cộng đồng, và cuối cùng là hệ thống hạ tầng công nghệ phục vụ đào tạo kỹ sư trong môi trường sản xuất thông minh.
Hệ sinh thái khoa học công nghệ tại Đại học Phenikaa cho thấy nhà trường không chỉ đóng vai trò là đơn vị đăng cai Cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp quốc gia năm học 2025-2026, mà còn là nơi các ý tưởng khoa học được tiếp tục nuôi dưỡng, phát triển thành sản phẩm, công trình nghiên cứu và công nghệ hướng tới phục vụ thực tiễn.
Từ ý tưởng sinh viên đến sản phẩm có thể “ra thị trường”
Điểm dừng chân đầu tiên tại Trung tâm Nghiên cứu nguồn gen mang đến một lát cắt sinh động về môi trường nghiên cứu dành cho sinh viên. Tại đây, đoàn được giới thiệu dự án “Starter Kit” - bộ men vi sinh hỗ trợ lên men thực phẩm, do chính sinh viên nhà trường phát triển.
Sản phẩm gồm các chủng vi sinh vật thuần chủng được đóng gói vô trùng, kèm mã QR hướng dẫn sử dụng, cho phép người dùng tự lên men thực phẩm tại nhà một cách an toàn và chuẩn hóa. Không chỉ dừng ở ý tưởng nghiên cứu, dự án đã được định hình theo hướng sản phẩm với mức giá dự kiến khoảng 39.000 đồng/bộ, hướng tới tiêu chí tiện lợi, dinh dưỡng và bền vững.
Theo chia sẻ của Tiến sĩ Nguyễn Hồng Minh - Giám đốc Trung tâm nghiên cứu nguồn gen, Phó trưởng khoa Công nghệ sinh học, hóa học và Kỹ thuật môi trường, cũng là giảng viên hướng dẫn nhóm nghiên cứu, cho biết điểm đáng chú ý của dự án là cách tiếp cận liên ngành: sinh viên công nghệ sinh học phụ trách nghiên cứu chủng vi sinh, trong khi sinh viên khối kinh tế tham gia xây dựng mô hình sản phẩm và định hướng thị trường.
Từ một quy trình vốn mang tính chuyên môn cao, Starter Kit đã được “đóng gói” thành sản phẩm có thể sử dụng trực tiếp, cho thấy cách nhà trường hỗ trợ sinh viên đi từ nghiên cứu đến khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.
Khoa học gắn với những vấn đề của cộng đồng
Rời không gian khởi nghiệp sinh viên là tới Phòng thí nghiệm Hóa môi trường và Độc học sinh thái, nơi phản ánh rõ nét định hướng nghiên cứu chiều sâu của nhà trường.
Tại đây, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Thị Thúy Hường - nhà khoa học đang dẫn dắt nhóm nghiên cứu, đã chia sẻ về các hướng nghiên cứu tập trung vào vi nhựa, kháng kháng sinh và ô nhiễm môi trường. Một trong những kết quả đáng chú ý là phát hiện vi khuẩn kháng kháng sinh tồn tại trên bề mặt vi nhựa tại khu vực đồng bằng sông Hồng, qua đó đặt ra những cảnh báo về nguy cơ xâm nhập vào chuỗi thực phẩm.
Song song, nhóm cũng theo đuổi nghiên cứu xử lý đất ô nhiễm dioxin bằng cỏ vetiver - hướng tiếp cận được kỳ vọng có thể triển khai trên diện rộng trong điều kiện thực tế.
Điểm đáng ghi nhận là các nghiên cứu không chỉ dừng lại trong phòng thí nghiệm mà được triển khai theo chu trình khép kín: từ thu mẫu ngoài thực địa, phân tích trong phòng lab đến kiểm chứng lại trong môi trường tự nhiên. Sinh viên, nghiên cứu sinh tham gia xuyên suốt quá trình này, qua đó hình thành năng lực nghiên cứu thực chất.
“Nhà máy thông minh” trong lòng giảng đường
Điểm dừng cuối cùng là Phòng thực hành Robot và Trí tuệ nhân tạo, mang đến hình dung rõ nét về mô hình “nhà máy thông minh thu nhỏ” trong môi trường đại học.
Tại đây, sinh viên được tiếp cận và vận hành các hệ thống robot cộng tác như ABB YuMi, UR3, robot tự hành, cùng hệ thống kho tự động và các ứng dụng AI như thị giác máy tính, học máy, học sâu. Không gian được trang bị đồng bộ từ robot, cảm biến (LiDAR, Radar, camera 3D) đến hệ thống máy tính hiệu năng cao.
Quan sát trực tiếp quá trình vận hành, có thể thấy sinh viên không chỉ học lý thuyết mà còn tham gia lập trình, điều khiển và tương tác với các hệ thống gần với môi trường sản xuất thực tế - một yếu tố ngày càng quan trọng trong đào tạo kỹ sư thời đại công nghiệp 4.0.
Khép lại tour, ba điểm tham quan đã cho thấy ba lát cắt tiêu biểu của môi trường khoa học tại Đại học Phenikaa: từ ý tưởng nghiên cứu của sinh viên có thể phát triển thành sản phẩm; đến các công trình khoa học hướng tới cộng đồng; và hệ thống công nghệ hiện đại phục vụ đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
Thông qua hoạt động này, nhà trường không chỉ giới thiệu cơ sở vật chất hay thành tựu nghiên cứu, mà còn gửi gắm một thông điệp rõ ràng: khoa học không dừng lại ở các cuộc thi hay đề tài, mà có thể tiếp tục được nuôi dưỡng, phát triển thành sản phẩm và công nghệ phục vụ xã hội - trong một môi trường đại học đổi mới sáng tạo.