Papelucho và bước tiến mới trong hợp tác văn hóa, giáo dục Việt Nam - Chile

25/03/2026 18:08
P.V

GDVN - Năm 2026 đánh dấu 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam – Chile (1971–2026). NXBGDVN là cầu nối hợp tác văn hóa - GD hiệu quả giữa 2 nước.

Trong hành trình 55 này, những dấu mốc chính trị - ngoại giao luôn song hành cùng các giá trị văn hóa – giáo dục bền bỉ, sâu sắc. Nếu ngoại giao tạo nền tảng, thì chính những dự án hợp tác cụ thể, giàu tính nhân văn mới là thứ làm nên sự gắn kết chặt chẽ của mối quan hệ giữa hai dân tộc.

Sự kiện “Gặp gỡ hữu nghị” diễn ra ngày 25/3 tại Hà Nội không chỉ là dịp nhìn lại chặng đường đã qua, mà còn cho thấy một hướng đi rõ nét: Hợp tác văn hóa – giáo dục đang trở thành một trong những trụ cột giàu ý nghĩa nhất trong quan hệ Việt Nam – Chile.

Nằm trong dòng chảy ấy, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (NXBGDVN) cùng Đại sứ quán Chile tại Việt Nam đã tạo nên một dấu ấn đặc biệt thông qua những cuốn sách.

ong-phan-anh-son.jpg
Ông Phan Anh Sơn, Đại biểu Quốc hội khóa XVI, Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam phát biểu tại buổi lễ.

Tham dự sự kiện "Gặp gỡ hữu nghị" có sự hiện diện của nhiều đại biểu, khách mời trong và ngoài nước: Ông Phan Anh Sơn, Đại biểu Quốc hội khóa XVI, Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam; ông Huỳnh Thanh Xuân, Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam; ông Nguyễn Văn Tích, Chủ tịch Hội Hữu nghị và Hợp tác Việt Nam – Chile, nguyên Đại sứ Việt Nam tại Chile.

Về phía ngoại giao đoàn có bà Nasly Bernal Prado, Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Cộng hòa Chile tại Việt Nam cùng phu quân; ngài Saadi Salama, Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Nhà nước Palestine tại Việt Nam, Trưởng đoàn Ngoại giao.

Đại diện Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam có ông Phạm Vĩnh Thái, Thành viên Hội đồng thành viên, Tổng Biên tập NXBGDVN.

dai-su-chi-le.jpg
Bà Nasly Bernal Prado, Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Cộng hòa Chile tại Việt Nam bày tỏ mong muốn sự hợp tác giữa Việt Nam và Chile ngày càng phát triển.

Giới thiệu bộ sách thiếu nhi Papelucho đến độc giả Việt Nam - Điểm nhấn tiêu biểu

Có thể thấy, trong nhiều hoạt động hợp tác về mọi mặt, việc giới thiệu bộ sách thiếu nhi kinh điển Papelucho của nhà văn Chile Marcela Paz tới độc giả Việt Nam được xem là một điểm nhấn tiêu biểu cho mối quan hệ ngoại giao 2 nước.

Đây không phải là một dự án xuất bản thông thường. Đằng sau những trang sách là cả một quá trình hợp tác công phu từ lựa chọn tác phẩm, kết nối bản quyền, chuyển ngữ, biên tập đến truyền thông và phát hành. Mỗi công đoạn đều thể hiện sự tôn trọng lẫn nhau giữa hai nền văn hóa – một bên là tinh thần nguyên bản của văn học Chile, một bên là nhu cầu tiếp nhận và bối cảnh giáo dục của Việt Nam.

Nhân vật Papelucho – cậu bé hồn nhiên, giàu trí tưởng tượng nhưng đầy suy tư đã vượt qua biên giới quốc gia để trở thành biểu tượng văn học thiếu nhi được yêu thích tại nhiều nước. Khi đến Việt Nam, những câu chuyện về gia đình, tình bạn, sự trung thực và trách nhiệm không hề xa lạ, mà ngược lại, tạo nên sự đồng cảm tự nhiên với độc giả nhỏ tuổi.

Chính sự gặp gỡ ấy đã làm nên giá trị cốt lõi của dự án: Sách không chỉ để đọc, mà còn để kết nối – kết nối những tâm hồn trẻ thơ, kết nối những nền văn hóa tưởng chừng xa cách.

anh-papua.jpg
Bộ sách thiếu nhi kinh điển Papelucho của nhà văn Chile Marcela Paz đã được xuất bản tại Việt Nam.

NXBGDVN - "Cầu nối tri thức"

Từ một bộ sách, cánh cửa hợp tác rộng hơn đã được mở ra. Theo đại diện NXBGDVN, Papelucho không phải là điểm dừng, mà là bước khởi đầu cho một hướng đi dài hạn: mở rộng trao đổi bản quyền, phát triển học liệu, tổ chức các hoạt động giao lưu văn hóa và giáo dục giữa hai quốc gia.

Những năm gần đây, hàng loạt hoạt động như trưng bày sách, hội thảo, kết nối học thuật, giao lưu học sinh – sinh viên đã được triển khai, góp phần đưa hợp tác từ “chiều rộng” sang “chiều sâu”. Sách, trong bối cảnh này, trở thành điểm tựa để xây dựng một không gian văn hóa chung – nơi tri thức và cảm xúc cùng được chia sẻ.

Điều đáng nói, những hợp tác này không mang tính thời điểm mà hướng tới tính bền vững. Mỗi dự án đều được thiết kế như một mắt xích trong chuỗi liên kết lâu dài, tạo nền tảng cho sự gắn bó giữa hai nền giáo dục.

Trong tiến trình đó, NXBGDVN không chỉ là một đơn vị xuất bản, mà còn là chủ thể kết nối – giữa tri thức và giáo dục, giữa Việt Nam và thế giới.

Là nhà xuất bản giáo dục lớn nhất cả nước, NXBGDVN xác định rõ trách nhiệm của mình trong bối cảnh hội nhập: không chỉ cung cấp học liệu trong nước, mà còn đưa tinh hoa tri thức quốc tế đến với học sinh Việt Nam, đồng thời tạo điều kiện để văn hóa Việt Nam lan tỏa ra bên ngoài.

Chia sẻ về định hướng này, ông Phạm Vĩnh Thái – Thành viên Hội đồng thành viên, Tổng Biên tập NXBGDVN nhấn mạnh: “Chúng tôi xác định hợp tác quốc tế không chỉ là mở rộng thị trường xuất bản, mà quan trọng hơn là mở rộng không gian văn hoá cho thế hệ trẻ. Mỗi cuốn sách được giới thiệu thành công là một nhịp cầu giúp học sinh Việt Nam hiểu hơn về thế giới – và cũng là cách để bạn bè quốc tế hiểu hơn về Việt Nam”.

Phát biểu này không chỉ là một định hướng, mà còn là lời khẳng định về vai trò của sách trong thời đại mới: sách không chỉ truyền đạt kiến thức, mà còn mở rộng tầm nhìn và nuôi dưỡng tư duy toàn cầu.

anh-thai.jpg
Ông Phạm Vĩnh Thái - Thành viên HĐTV, Tổng biên tập NXBGDVN.

Mở rộng không gian hợp tác

Trong bối cảnh chuyển đổi số, hợp tác giữa Việt Nam và Chile cũng đang bước vào một giai đoạn mới.

Không còn giới hạn trong những ấn phẩm in, hai bên đang hướng tới phát triển học liệu số, thư viện điện tử và các nền tảng học tập trực tuyến. Đây là xu hướng tất yếu, giúp mở rộng khả năng tiếp cận tri thức, đồng thời tạo ra những trải nghiệm học tập linh hoạt, hiện đại hơn.

Sự kết hợp giữa nội dung chất lượng và công nghệ không chỉ nâng cao hiệu quả giáo dục mà còn giúp kết nối người học ở nhiều không gian khác nhau. Một cuốn sách, khi được số hóa, có thể vượt qua mọi khoảng cách địa lý – đúng với tinh thần của hợp tác Việt Nam – Chile: không biên giới, không giới hạn.

Điều quan trọng hơn cả, những dự án hợp tác này không chỉ phục vụ hiện tại mà còn hướng tới tương lai.

Từ những câu chuyện trong Papelucho, những giá trị như sự trung thực, lòng nhân ái, tinh thần trách nhiệm được gieo vào tâm hồn trẻ nhỏ một cách tự nhiên. Đó chính là nền tảng để hình thành những công dân toàn cầu – những người biết tôn trọng sự khác biệt, sẵn sàng hội nhập và hợp tác.

Trong một thế giới ngày càng kết nối, nơi tri thức và văn hóa trở thành nguồn lực quan trọng, những hạt giống ấy sẽ quyết định vị thế của mỗi quốc gia trong tương lai.

Sau 55 năm, quan hệ Việt Nam – Chile không chỉ được đo bằng những con số hợp tác kinh tế, mà còn được cảm nhận qua những giá trị mềm là văn hóa, giáo dục, con người.

Từ một bộ sách thiếu nhi, một nhịp cầu đã được dựng lên. Nhịp cầu ấy không chỉ nối 2 nền văn hóa, mà còn kết nối những tâm hồn, những ước mơ và khát vọng của thế hệ trẻ.

Và có lẽ, điều đáng quý nhất là trong một thế giới nhiều biến động, những trang sách vẫn âm thầm làm công việc của mình, nuôi dưỡng sự thấu hiểu, khơi dậy trí tưởng tượng và vun đắp những giá trị nhân văn bền vững.

Đó cũng chính là cách hợp tác Việt Nam – Chile được viết tiếp không chỉ bằng chính sách, mà bằng tri thức và cảm xúc, bằng những cuốn sách nhỏ nhưng mang theo những ý nghĩa lớn.

P.V