Vẫn còn khoảng 16 trường tiểu học tại Nghệ An thiếu giáo viên tiếng Anh đứng lớp
Liên quan đến việc một số trường học trên địa bàn các xã miền núi của tỉnh Nghệ An đang phải cho học sinh học trực tuyến qua Zoom do thiếu giáo viên, gây nhiều băn khoăn, lo lắng về chất lượng dạy học, phóng viên đã có một số trao đổi với ông Nguyễn Hồng Hoa - Trưởng phòng Giáo dục Tiểu học, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Nghệ An.
Theo nhận định của ông Hoa, một số trường tại khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa của tỉnh Nghệ An nhìn chung đang có tình trạng thừa thiếu giáo viên cục bộ giữa các môn học. Trong đó có việc thừa giáo viên ở những môn cơ bản nhưng lại thiếu rất nhiều ở các môn như tiếng Anh hay Tin học. Điều này cũng một phần làm ảnh hưởng đến tổng số biên chế giáo viên được giao về các trường ở các khu vực này hiện nay.
Đồng thời nó cũng đang tạo ra một nghịch lý là có trường trên thống kê là đủ số lượng biên chế nhưng thực tế lại vẫn thiếu giáo viên ở các môn học lâu nay luôn nằm trong nhóm nguy cơ.
"Mấy năm gần đây, tỉnh Nghệ An cũng đã thực hiện việc sáp nhập các trường. Sau khi sáp nhập thì quy mô lớp giảm nên giáo viên tập trung lại ở một số trường là rất nhiều. Vì thế, giáo viên ở các môn học cơ bản nhiều, thậm chí là thừa nhưng với giáo viên ngoại ngữ và Tin học thì vẫn thiếu.
Theo thống kê của Sở, trong năm học 2025 - 2026 có khoảng 16 trường học tiểu học trên địa bàn tỉnh Nghệ An đang "trắng" giáo viên dạy tiếng Anh.
Trước thực trạng này, bước đầu Sở cũng đã có phương án để giải quyết vướng mắc cho các trường không có giáo viên tiếng Anh. Trong đó, với học sinh lớp 1, 2 thì sẽ cho sử dụng học liệu điện tử của Bộ Giáo dục và Đào tạo gửi về, các giáo viên dạy văn hoá trong trường sẽ mở ra và hướng dẫn học sinh học.
Còn đối với học sinh lớp 3, 4, 5, Sở sẽ cử giáo viên dạy tiếng Anh ở các trường miền xuôi linh động, sắp xếp thời khóa biểu và hỗ trợ dạy trực tuyến. Đợt vừa rồi, có mấy chục giáo viên tiếng Anh miền xuôi có thể hỗ trợ dạy học được thì chúng tôi cũng đã ưu tiên để bố trí dạy học trực tuyến cho các trường miền núi.
Vừa qua, Sở cũng đã có một đợt tuyển dụng lớn nên sắp tới về cơ bản thì trường học nào cũng sẽ có giáo viên tiếng Anh để chấm dứt việc phải học trực tuyến như hiện nay", lãnh đạo Phòng Giáo dục Tiểu học, Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An cho hay.
Tín hiệu khả quan là thế, tuy nhiên ông Hoa cũng bày tỏ một số băn khoăn, lo lắng vì với đặc thù của các khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa, tính ổn định sẽ khó được đảm bảo.
Ông Hoa chia sẻ: "Trước mắt, các giải pháp để giải quyết tình trạng như trên vẫn đang được Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An thực hiện một cách quyết liệt để đảm bảo quyền lợi và chất lượng học tập cho tất cả các học sinh.
Tuy nhiên, có thể sau một thời gian, một số trường học sẽ có lượng giáo viên tiếng Anh đến tuổi nghỉ hưu hoặc các giáo viên có nguyện vọng thay đổi, dịch chuyển về các vùng có điều kiện thuận lợi hơn. Chính vì thế, vấn đề thiếu giáo viên tiếng Anh và Tin học ở các trường học ở miền núi, vùng sâu, vùng xa của tỉnh vẫn luôn tiềm ẩn và thường trực.
Giải pháp được Sở tính toán đó là tạo sự ưu tiên trong tuyển mới dành cho các trường ở vùng sâu, vùng xa. Còn với các trường nào thường xuyên thiếu hoặc thiếu nhiều thì chúng tôi sẽ bố trí lực lượng giáo viên tiếng Anh ở miền xuôi lên dạy tăng cường trực tiếp hoặc dạy trực tuyến".
Nhận định thêm về nguyên nhân tại một số trường học tại Nghệ An xảy ra tình trạng thiếu giáo viên tiếng Anh đứng lớp liên tục trong nhiều năm, vị Trưởng Phòng Giáo dục Tiểu học, Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An cho rằng, nhu cầu về giáo viên tiếng Anh là rất lớn, không chỉ ở các trường học khu vực miền núi và các trường ở khu vực miền xuôi cũng đang rất cần.
Ngoài ra, ông Hoa cũng bày tỏ rằng, sắp tới đây khi các trường thực hiện đề án đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai thì các trường mầm non cũng sẽ cần cả vị trí việc làm giáo viên tiếng Anh. Điều này có nghĩa là, lâu nay các trường ở vùng miền xuôi của tỉnh Nghệ An cũng đang thiếu rất nhiều. Do đó "cơ hội" tuyển dụng được giáo viên tiếng Anh cho các trường ở khu vực miền núi sẽ càng ít hơn, thậm chí là không tuyển được.
"Bên cạnh đó, việc thừa thiếu giáo viên cục bộ ở các môn học khiến tổng chỉ tiêu biên chế của các trường vùng cao hiện nay đều đang đủ hoặc thừa nên khiến các trường bối rối trong việc tuyển thêm. Vừa rồi, khi tỉnh tăng chỉ tiêu biên chế thì Sở cũng chấp nhận là tăng thêm chỉ tiêu cho một số trường, thậm chí là thừa rồi vẫn phải tăng thêm chỉ tiêu để tuyển được giáo viên tiếng Anh cho các trường.
Việc này, để giải quyết căn cơ và về lâu dài thì Sở cũng sẽ tính đến các phương án điều chuyển để trường nào thừa sẽ điều chuyển sang trường thiếu, thuận lợi cho các trường trong việc tiếp nhận thêm chỉ tiêu giáo viên tiếng Anh vào các đợt tuyển dụng mới", ông Hoa nhấn mạnh.
Về vấn đề đảm bảo nguồn giáo viên tiếng Anh bền vững, dài hạn cho các trường học, phóng viên cũng đề cập đến việc, liệu Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An có tính đến phương án "đặt hàng" đào tạo nguồn giáo viên hay không? Về việc này, ông Hoa cho rằng, vẫn có thể thực hiện nhưng phải có cơ chế tốt để giữ chân giáo viên.
Ông Hoa bày tỏ: "Nếu có chính sách thu hút tốt thì kể cả không phải trong nguồn đặt hàng đào tạo, các sinh viên bình thường sau khi ra trường họ cũng có ý định về các vùng sâu, vùng xa để cống hiến.
Còn nếu cơ chế chính sách để giữ chân không tốt thì dù nguồn nhân lực được đặt hàng nhưng có thể sau một thời gian họ sẽ rời bỏ đi chỗ khác. Việc này sẽ rất khó để đảm bảo việc giải quyết bài toán thiếu giáo viên tiếng Anh cho các địa phương này một cách bền vững".
Địa phương mong sớm có phương án giải quyết việc thừa thiếu giáo viên cục bộ
Cùng chia sẻ về vấn đề này, ông Phan Trọng Trung - Phó Chủ tịch Uỷ ban nhân dân xã Con Cuông (Nghệ An) cho biết, trên địa bàn vẫn có một số trường học thiếu giáo viên tiếng Anh, tuy nhiên việc thừa thiếu giáo viên cục bộ giữa các môn học đang là rào cản rất lớn để địa phương này tuyển dụng giáo viên mới.
"Trên thực tế, việc thừa thiếu giáo viên tiếng Anh cụ thể ra sao thì cấp xã là đơn vị nắm rõ nhất. Việc thống kê và sự cần thiết như thế nào chúng tôi cũng đã nắm bắt được từ phía cơ sở, trường báo lên. Tuy nhiên do áp lực về số lượng biên chế của từng địa phương nên đến nay chúng tôi cũng chưa thống nhất phương án để giải quyết", ông Trung nhấn mạnh.
Qua đó, lãnh đạo Uỷ ban nhân dân xã Con Cuông bày tỏ, giải pháp lâu nay mà các địa phương vẫn làm trước thực trạng này là bố trí giáo viên dạy liên trường. Tuy nhiên, việc này cũng có bất cập là gây mệt mỏi với giáo viên vì có những khu vực, hai trường học cách xa nhau, điều kiện đường đi lại miền núi còn khá vất vả.
Ngoài ra, hình thức hợp đồng với giáo viên trong khu vực cũng được tính đến, nhưng còn liên quan đến nguồn kinh phí chi trả ra sao. Trong khi đó, có nhiều người không làm nổi vì mức thù lao hợp đồng chưa thực sự hấp dẫn để khiến họ bỏ tâm huyết cống hiến.
"Quy trình báo cáo, tổng hợp, đề xuất chúng tôi cũng đã làm hết để mong các trường sớm có giáo viên tiếng Anh. Tuy nhiên đến thời điểm này vẫn phải chờ đợi các quyết định từ cấp trên", ông Trung cho hay.
Cũng trong tâm lý tương tự, ông Hạ Bá Thái - Chủ tịch Uỷ ban nhân dân xã Na Ngoi cho biết, dẫu biết là địa phương còn thiếu giáo viên tiếng Anh và xã đã xây dựng kế hoạch, dự tính nhưng đến nay cũng đang chờ vì vướng phải định mức biên chế và nguồn tuyển.
"Sắp tới địa phương sẽ gộp các trường lại để thành lập trường liên cấp, hy vọng là sau khi gộp trường thì tất cả các lớp học sẽ có giáo viên tiếng Anh đứng lớp để dạy học cho học sinh.
Thực tế thì lâu nay chúng tôi cũng đã quan tâm đến làm sao để có thể bổ sung nguồn giáo viên cho các trường. Tuy nhiên có vướng mắc bởi tổng chỉ tiêu trường nào cũng đủ nên không thể tiếp nhận thêm biên chế mới. Trong trường hợp nếu chúng tôi tuyển dụng và tiếp nhận theo diện hợp đồng thì nguồn giáo viên tại địa phương cũng không có để tuyển", lãnh đạo Uỷ ban nhân dân xã Na Ngoi trăn trở.