Danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở được nhiều giáo viên, nhân viên quan tâm, bởi vì khi đạt danh hiệu này thì thầy cô sẽ đủ điều kiện để xét các danh hiệu cao hơn của Bộ, ban, ngành, tỉnh, cấp Nhà nước.
Trong phạm vi bài viết này, người viết là giáo viên có đôi điều chia sẻ xung quanh băn khoăn của giáo viên việc xét danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở trong năm học 2025-2026.
Vẫn xét Chiến sĩ thi đua cơ sở theo quy định cũ?
Nghị quyết 28/NQ-CP ngày 14 tháng 02 năm 2026 của Chính phủ về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng nêu:
Điều 1. Chính phủ thống nhất thông qua dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng do Bộ Nội vụ trình tại Tờ trình số 1407/TTr-BNV ngày 12 tháng 02 năm 2026.
Điều 2. Giao Bộ trưởng Bộ Nội vụ thực hiện các nhiệm vụ sau:
“1. Chịu trách nhiệm về việc tiếp thu ý kiến Thành viên Chính phủ, hoàn thiện hồ sơ dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng; thừa ủy quyền Thủ tướng Chính phủ, thay mặt Chính phủ ký Tờ trình của Chính phủ về dự thảo Luật và các văn bản liên quan trình Quốc hội theo quy định;
2. Phối hợp chặt chẽ với các cơ quan của Quốc hội; chủ động báo cáo, giải trình trong quá trình thẩm tra, tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, của Quốc hội về dự thảo Luật theo đúng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật và chịu trách nhiệm về nội dung báo cáo.
Điều 3. Bộ trưởng Bộ Nội vụ, các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan có liên quan chịu trách nhiệm thi hành Nghị quyết này.”
Từ nội dung trên có thể thấy, dự thảo Luật vẫn đang trong quá trình hoàn thiện và chưa được Quốc hội thông qua và ban hành. Trong khi đó, năm học 2025-2026 của giáo dục mầm non và phổ thông sẽ kết thúc chậm nhất vào 31/5/2026.
Điều này đồng nghĩa với việc công tác xét thi đua, khen thưởng của năm học 2025-2026 vẫn thực hiện theo Luật Thi đua, khen thưởng hiện hành.
Theo quy định hiện hành, danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở” được tặng cho cá nhân đạt các tiêu chuẩn:
"1. Đạt danh hiệu “Lao động tiên tiến” hoặc “Chiến sĩ tiên tiến”;
2. Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ hoặc có sáng kiến được cơ sở công nhận hoặc có đề tài khoa học, công trình khoa học được nghiệm thu."
Ở đơn vị nơi người viết công tác, cuối tháng 3/2026, hội đồng thi đua khen thưởng nhà trường đã hoàn tất việc xét sáng kiến và gửi lên Sở Giáo dục và Đào tạo. Quy trình này vẫn thực hiện theo quy định hiện hành của cơ quan quản lí giáo dục địa phương, hiệu trưởng cho biết chưa có sự thay đổi.
Cần biết thêm, đối với đội ngũ công chức, viên chức nói chung, việc xét thi đua thường được thực hiện vào cuối năm dương lịch và quyết định khen thưởng được ban hành vào khoảng tháng 1–2 của năm kế tiếp.
Riêng trong ngành giáo dục, do năm học kết thúc chậm nhất vào ngày 31/5 hằng năm, nên sau thời điểm này các cơ sở giáo dục sẽ tiến hành quy trình xét thi đua từ tháng 6, sau đó hoàn thiện hồ sơ gửi lên cấp có thẩm quyền để xét công nhận danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở cho những cá nhân đủ điều kiện.
Vì vậy, thời điểm giáo viên được Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã (phường) ký quyết định tặng danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở có thể khác nhau tùy địa phương, thường rơi vào khoảng từ tháng 7 đến tháng 9 hằng năm.
Ở địa phương nơi người viết đang công tác, giáo viên trung học phổ thông được nhận danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở vào thời điểm trước ngày 20/11.
Tới đây, giáo viên được công nhận Chiến sĩ thi đua cơ sở sẽ khó hơn nhiều
Nếu dự thảo Luật Thi đua, khen thưởng được thông qua, tiêu chuẩn xét danh hiệu này sẽ thay đổi theo hướng chặt chẽ hơn.
Thứ nhất, tại khoản 9. Sửa đổi, bổ sung Điều 23 như sau:
“Điều 23. Danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở”
Danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở” để tặng cho cá nhân đạt các tiêu chuẩn sau đây:
1. Được công nhận hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ;
2. Có sáng kiến được cơ sở công nhận hoặc có đề tài khoa học, đề án khoa học, công trình khoa học và công nghệ đã được nghiệm thu hoặc mưu trí, sáng tạo trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu được đơn vị công nhận”.
So với hiện nay, điểm khác là giáo viên phải đáp ứng đồng thời cả hai điều kiện như trên. Trước đây, thầy cô giáo chỉ cần hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ hoặc có sáng kiến là đã có thể được xét danh hiệu này.
Sự thay đổi này làm thu hẹp đáng kể số người đủ điều kiện, bởi không phải giáo viên nào cũng vừa đạt mức “xuất sắc” trong đánh giá cuối năm, vừa có sáng kiến được công nhận.
Thứ hai, theo Quy định 124-QĐ/TW năm 2023 thì số lượng cá nhân được xếp loại “Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ” không vượt quá 20%.
Ví dụ, một tổ chuyên môn có 10 giáo viên thì chỉ có 2 người được xét hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Như vậy, ngay từ bước xếp loại cuối năm, số lượng giáo viên có thể bước vào vòng xét danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở đã bị giới hạn.
Thứ ba, theo Nghị định 98/2023/NĐ-CP, việc xét danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở phải đạt tỷ lệ phiếu đồng ý từ 80% trở lên của Hội đồng Thi đua - Khen thưởng.
Điều này có nghĩa là ngoài điều kiện chuyên môn, giáo viên còn phải nhận được sự đồng thuận cao trong hội đồng. Trong thực tế, đây là bước không dễ, bởi việc bỏ phiếu thường gắn với đánh giá tổng thể về quá trình công tác, sự phối hợp và uy tín trong tập thể, kể cả việc bỏ phiếu cảm tính.
Theo người viết, việc sửa đổi Luật Thi đua, khen thưởng theo hướng chặt hơn là điều rất đúng đắn. Khi tiêu chí rõ ràng và yêu cầu cụ thể hơn, việc xét danh hiệu sẽ gắn sát hơn với kết quả công việc thực tế, hạn chế tình trạng khen thưởng tràn lan.
Tài liệu tham khảo:
https://vanban.chinhphu.vn/?pageid=27160&docid=216973
(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.