Trước mỗi năm học mới, các trường tư thục không chỉ đứng trước áp lực đảm bảo chất lượng đào tạo mà còn phải giải bài toán cân đối nguồn lực trong bối cảnh nhiều biến động. Từ công tác chuẩn bị học liệu, sách giáo khoa, đội ngũ giáo viên đến xây dựng chương trình giảng dạy, nhất là các chương trình liên kết với nước ngoài. Tất cả đều đòi hỏi sự tính toán kỹ lưỡng và chủ động từ sớm để tránh bị động khi bước vào năm học mới.
Theo lãnh đạo một số trường, trong bối cảnh các trường tư thục phải chủ động về tài chính, nhà trường cần nắm được số lượng học sinh sẽ theo học tương đối chính xác bằng việc có một khoản phí để đảm bảo. Khoản phí này không chỉ phục vụ công tác chuẩn bị cho năm học mới mà còn góp phần duy trì điều kiện dạy học, bảo đảm quyền lợi và chất lượng giáo dục cho học sinh.
Trường tư cần đặt mua sách giáo khoa, học liệu, đồng phục trước khi vào năm học mới vài tháng
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Nhà giáo ưu tú Đặng Quốc Thống - Chủ tịch Hội đồng quản trị Trường Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Đoàn Thị Điểm (phường Từ Liêm, Hà Nội) cho biết, để đảm bảo học sinh có đầy đủ học liệu và trang phục cho năm học mới, nhà trường luôn chủ động triển khai công tác đặt hàng từ rất sớm.
Cụ thể, kế hoạch chuẩn bị thường được bắt đầu từ khoảng tháng 4 hàng năm, trước khi kết thúc năm học cũ một tháng. Đối với sách giáo khoa, nhà trường tiến hành đặt hàng trước từ 1-2 tháng để đảm bảo sách được chuyển đến trường ngay khi năm học cũ vừa khép lại, giúp học sinh sớm có đầy đủ tài liệu học tập.
Riêng về đồng phục, do đã có mối quan hệ hợp tác lâu năm với các đối tác cung ứng uy tín, nhà trường thường đặt hàng trước khoảng 2-3 tháng. Quy trình này đảm bảo toàn bộ các đơn hàng đồng phục sẽ được hoàn tất và cung ứng đầy đủ cho học sinh trước thềm năm học mới.
Trong khi đó, thầy Vũ Hùng Đĩnh - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Times School Khai Sơn (phường Bồ Đề, Hà Nội) chia sẻ, để bảo đảm học sinh có đầy đủ học liệu ngay từ những ngày đầu đến trường, đồng thời tạo điều kiện thuận tiện cho phụ huynh, nhà trường luôn chủ động xây dựng kế hoạch từ sớm. Việc dự kiến quy mô tuyển sinh được thực hiện kỹ lưỡng, làm cơ sở để nhà trường đặt sách giáo khoa và đồng phục từ khoảng tháng 4 hàng năm.
Cách làm này không chỉ giúp hạn chế tình trạng thiếu hụt hoặc phụ huynh phải tự tìm kiếm học liệu từ nhiều nguồn khác nhau, mà còn góp phần đảm bảo tính đồng bộ trong quá trình dạy và học. Toàn bộ sách giáo khoa và đồng phục được chuẩn bị sẵn sàng và bàn giao tới phụ huynh trước ngày tựu trường, qua đó giúp học sinh bước vào năm học mới với đầy đủ điều kiện cần thiết, không bị gián đoạn hay lúng túng trong giai đoạn đầu.
Thầy Vũ Hùng Đĩnh - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Times School Khai Sơn (phường Bồ Đề, Hà Nội). Ảnh website nhà trường.
Thầy Đĩnh chia sẻ thêm, các trang thiết bị dạy học hiện đại cùng hệ thống phần mềm quản lý giáo dục cũng đòi hỏi thời gian chuẩn bị đáng kể, thường từ 2-5 tháng trước khi bước vào năm học mới. Trong khoảng thời gian này, nhà trường tiến hành đặt hàng, lắp đặt, kiểm thử và vận hành thử nghiệm, nhằm bảo đảm các hệ thống hoạt động ổn định, đồng bộ và sẵn sàng phục vụ hiệu quả cho công tác dạy học và quản lý ngay từ đầu năm học.
Để tuyển chọn và đào tạo giáo viên cho năm học mới cần 3-6 tháng, nhất là giáo viên nước ngoài
Liên quan đến công tác nhân sự, thầy Đặng Quốc Thống cho biết thêm, việc chuẩn bị đội ngũ giáo viên, đặc biệt là giáo viên nước ngoài, đòi hỏi quy trình khắt khe và thời gian chuẩn bị dài hơi. Thông thường, để một giáo viên nước ngoài có thể hoàn tất đầy đủ thủ tục pháp lý như giấy phép lao động, chứng chỉ hành nghề và các văn bằng liên quan theo quy định hiện hành, nhà trường phải mất từ 3-4 tháng.
Hiện nay, trường áp dụng hai hình thức tuyển dụng gồm tuyển trực tiếp qua thông báo rộng rãi để ký hợp đồng dài hạn (thường từ 5-10 năm) hoặc thông qua các trung tâm ngôn ngữ. Tuy nhiên, nhà trường ưu tiên hình thức tuyển dụng trực tiếp nhằm đảm bảo khâu kiểm soát chất lượng đầu vào được khắt khe và ổn định hơn.
Để bảo đảm giáo viên có thể đứng lớp ngay từ đầu năm học, công tác tuyển dụng phải được triển khai từ cuối học kỳ I của năm học trước, thay vì thực hiện sát thời điểm. Quy trình này thường kéo dài khoảng gần một học kỳ, tạo đủ thời gian để nhà trường tuyển chọn, xét duyệt, bồi dưỡng chuyên môn và giúp giáo viên thích ứng với yêu cầu sư phạm đặc thù của trường.
"Thách thức lớn nhất đối với các trường tư thục là việc cân đối giữa nguồn lực giáo viên và số lượng học sinh thực tế. Việc dự báo sát sao số lượng học sinh nhập học đóng vai trò then chốt. Nếu số lượng học sinh có sự biến động lớn so với dự kiến, nhà trường phải có phương án sắp xếp quy mô lớp học linh hoạt để đảm bảo định mức tiết dạy cho giáo viên, tránh tình trạng thiếu hụt cục bộ hoặc dư thừa nhân lực", thầy Thống nhấn mạnh.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Nhà giáo ưu tú Đặng Quốc Thống – Chủ tịch Hội đồng quản trị Trường Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Đoàn Thị Điểm (phường Từ Liêm, Hà Nội). Ảnh: website nhà trường.
Cùng chia sẻ về kế hoạch chuẩn bị đội ngũ giáo viên tại trường, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Times School Khai Sơn thông tin: Đối với đội ngũ giáo viên, nhà trường đặt ra yêu cầu cao, đặc biệt với giáo viên nước ngoài. Vì vậy, kế hoạch tuyển dụng và hoàn tất các thủ tục liên quan thường được triển khai trước từ 4-6 tháng để bảo đảm tiến độ.
Sau khi được tuyển chọn, giáo viên sẽ tham gia các chương trình đào tạo, bồi dưỡng liên tục do nhà trường tổ chức, tập trung vào nội dung chương trình môn học, phương pháp và kỹ thuật dạy học, cũng như triết lý giáo dục, giá trị cốt lõi và định hướng xây dựng chân dung học sinh. Các hoạt động này được duy trì xuyên suốt trong kỳ nghỉ hè, nhằm giúp giáo viên sẵn sàng đáp ứng yêu cầu chuyên môn ngay khi năm học mới bắt đầu.
Trường tư cần một khoản chi phí nhất định để đảm bảo kế hoạch hoạt động hiệu quả
Trong bối cảnh giáo dục ngày càng hội nhập, việc triển khai các chương trình liên kết quốc tế và song ngữ đang trở thành xu hướng được nhiều trường tư thục chú trọng. Tuy nhiên, để vận hành ổn định và đảm bảo chất lượng đầu ra, nhà trường phải chủ động chuẩn bị nguồn lực, hoàn thiện các yêu cầu pháp lý và xây dựng cơ chế phù hợp nhằm thích ứng với thực tiễn tuyển sinh hiện nay.
Về vấn đề này, thầy Thống khẳng định, nhà trường luôn giữ thế chủ động nhờ bề dày kinh nghiệm hợp tác quốc tế hơn 20 năm. Hiện nay, các chương trình đào tạo liên kết với Anh, Mỹ, Nhật Bản và Trung Quốc tại trường đều đã đi vào vận hành ổn định, có đầy đủ văn bản pháp lý từ Bộ và Sở Giáo dục và Đào tạo. Điển hình như với chương trình Cambridge, nhà trường phối hợp chặt chẽ với đại diện tổ chức này tại Hà Nội để đảm bảo đội ngũ giáo viên được Hội đồng Anh chấp nhận, trong đó giáo viên Việt Nam hỗ trợ song hành cùng giáo viên bản ngữ.
Bên cạnh đó, mô hình hợp tác với các đối tác quốc tế cũng được trường triển khai linh hoạt. Tùy theo điều kiện thực tế, phía đối tác sẽ cử giáo viên sang giảng dạy trực tiếp hoặc đào tạo trực tuyến dưới sự quản lý chuyên môn của nhà trường. Toàn bộ giáo trình và học liệu đều được chuẩn bị đồng bộ; quy trình kiểm tra, chấm thi cũng được phối hợp chặt chẽ với các tổ chức quốc tế để đảm bảo tính khách quan và tiêu chuẩn đầu ra cho học sinh.
Sự chuẩn bị kỹ lưỡng về cả nhân sự lẫn học thuật từ sớm giúp nhà trường luôn sẵn sàng cho năm học mới mà không gặp bất kỳ trở ngại nào về mặt vận hành. Song, để chuẩn bị tốt nhà trường cũng cần nỗ lực đầu tư và thời gian để đảm bảo các điều kiện tốt nhất cho học sinh.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đặng Quốc Thống, để chuẩn bị các điều kiện đảm bảo chất lượng triển khai kế hoạch trong năm học mới, các trường tư thục cần một khoản phí nhất định để đảm bảo kế hoạch hoạt động, đáp ứng chất lượng và quyền lợi của học sinh.
Khoản phí này nên được xem xét như một thỏa thuận trong hợp đồng dân sự giữa nhà trường và phụ huynh nhằm xác lập trách nhiệm của cả hai bên. Khác với khối trường công lập vốn có lợi thế về tuyến tuyển sinh, trường tư hoàn toàn tự chủ về nguồn lực và không có sự hỗ trợ ngân sách từ Nhà nước.
Nếu không có cơ chế giữ chỗ, các trường tư rất dễ rơi vào tình trạng "học sinh ảo" khi phụ huynh nộp hồ sơ dàn trải ở nhiều nơi để dự phòng. Điều này gây khó khăn lớn cho nhà trường trong việc dự báo chính xác số lượng học sinh để chuẩn bị cơ sở vật chất và bố trí đội ngũ giáo viên tương ứng.
Tại Trường Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Đoàn Thị Điểm, nhiều năm nay, nhà trường chỉ thu mức phí sơ tuyển và xét tuyển hồ sơ khoảng 2 triệu đồng để phục vụ công tác kiểm tra năng lực và hoàn thiện thủ tục. Tuy nhiên, với những trường tư thục mới thành lập hoặc chưa có thương hiệu mạnh, việc không có phí giữ chỗ sẽ khiến công tác tuyển sinh trở nên bấp bênh.
Trước quy định của cơ quan quản lý về việc không cho phép trường tư thu tiền giữ chỗ, thầy Thống cho rằng, đây là sự can thiệp khá sâu vào quyền tự chủ của trường tư. Thay vì cấm đoán, ngành giáo dục nên đưa ra khung giới hạn hợp lý (ví dụ từ 4-6 triệu đồng) để vừa đảm bảo quyền lợi phụ huynh, vừa giúp các trường có căn cứ xác thực để chuẩn bị nguồn lực đào tạo một cách ổn định và chất lượng nhất. Khoản phí này nên được xem là chi phí để đảm bảo kế hoạch năm học hiệu quả, đảm bảo học sinh được đáp ứng các dịch vụ tốt nhất.