Mô hình máy lọc không khí từ tảo lục Chlorella của thầy và trò THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm, TP HCM

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và ô nhiễm môi trường đang trở thành vấn đề toàn cầu, việc xây dựng lối sống xanh không còn là khẩu hiệu mà đã trở thành trách nhiệm của mỗi cá nhân và cộng đồng. Đặc biệt đối với thế hệ trẻ, việc hình thành ý thức bảo vệ môi trường từ sớm chính là nền tảng để xây dựng một tương lai bền vững. Tại Trường Trung học cơ sở Nguyễn Bỉnh Khiêm (xã Nhà Bè, thành phố Hồ Chí Minh), tinh thần “sống đẹp - sống xanh” không chỉ được nhắc đến trong những bài học mà còn là những hành động cụ thể; những sản phẩm khoa học được hình thành từ những kiến thức trên từng tiết học.

Những năm gần đây, nhà trường đã tích cực triển khai nhiều hoạt động nhằm giảm thiểu rác thải nhựa và xây dựng môi trường học đường xanh - sạch - đẹp. Một trong những việc làm đơn giản nhưng mang lại hiệu quả rõ rệt là khuyến khích học sinh hạn chế sử dụng các sản phẩm nhựa dùng một lần. Thay vì sử dụng chai nhựa dùng một lần, học sinh được khuyến khích mang theo bình nước cá nhân khi đến trường. Trong các hoạt động tập thể, nhà trường ưu tiên sử dụng các vật liệu thân thiện với môi trường như lá chuối, ly giấy, túi giấy thay cho đồ nhựa.

Không chỉ dừng lại ở việc thay đổi thói quen sinh hoạt, tinh thần sáng tạo còn được lồng ghép vào các hoạt động học tập và trải nghiệm của học sinh. Nhiều vật liệu tưởng chừng như bỏ đi đã được “hồi sinh” thành những sản phẩm hữu ích như chậu cây trang trí, đồ dùng học tập hay các mô hình khoa học độc đáo.

Những chai nhựa cũ, lon nước hay bìa carton sau khi được tái chế đã trở thành những sản phẩm sáng tạo, vừa góp phần giảm lượng rác thải vừa khơi dậy tư duy sáng tạo và kỹ năng giải quyết vấn đề cho học sinh.

Ngoài ra, nhà trường còn đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền thông qua nghệ thuật. Học sinh tự thiết kế những poster, tranh cổ động mang thông điệp bảo vệ môi trường như: “Một hành động nhỏ - Triệu trái tim xanh”, “Giảm nhựa hôm nay - Giữ xanh ngày mai”. Những hình ảnh và thông điệp giản dị nhưng sâu sắc ấy đã góp phần lan tỏa mạnh mẽ tinh thần sống xanh trong toàn trường.

Không chỉ trong phạm vi trường học, tinh thần sống xanh còn được lan tỏa ra cộng đồng. Thầy và trò nhà trường thường xuyên tham gia các hoạt động như “Chủ nhật xanh”, thu gom rác thải nhựa, làm sạch khu phố. Những việc làm nhỏ nhưng bền bỉ ấy đã góp phần xây dựng môi trường sống xanh - sạch - đẹp cho địa phương.

Chính trong môi trường học tập giàu cảm hứng đó, nhiều ý tưởng khoa học vì môi trường đã ra đời. Một trong những sáng kiến tiêu biểu là mô hình máy lọc không khí thiên nhiên từ tảo lục Chlorella - một giải pháp xanh nhằm cải thiện chất lượng không khí trong phòng học.

Ý tưởng này bắt nguồn từ một câu hỏi đơn giản: ngoài cây xanh, liệu có sinh vật nào khác có thể giúp cải thiện chất lượng không khí hiệu quả trong không gian nhỏ như lớp học hay không? Từ kiến thức các em đã học về quá trình quang hợp, học sinh nhận ra rằng tảo lục Chlorella - một loại vi tảo có khả năng quang hợp mạnh mẽ - có thể hấp thụ khí CO2 và giải phóng khí O2 tương tự như cây xanh.

Từ đó, mô hình máy lọc không khí từ tảo lục Chlorella được thiết kế và chế tạo. Với cấu tạo đơn giản gồm các ống nhựa trong suốt chứa dung dịch nuôi tảo, kết hợp với hệ thống sục khí và đèn LED. Không khí từ môi trường được đưa vào hệ thống, đi qua lớp lọc bụi trước khi vào ống nuôi tảo. Tại đây, tảo lục Chlorella sẽ hấp thụ khí CO2 để thực hiện quá trình quang hợp và giải phóng khí O2 ra môi trường.

Để đảm bảo quá trình quang hợp diễn ra liên tục, hệ thống đèn LED được lắp đặt nhằm cung cấp ánh sáng cho tảo trong điều kiện thiếu ánh sáng tự nhiên hoặc vào ban đêm. Nhờ đó, thiết bị có thể hoạt động gần như 24 giờ mỗi ngày.

Sau khi hoàn thiện, mô hình đã được đưa vào thử nghiệm trong phòng học của nhà trường. Kết quả đo chất lượng không khí cho thấy những thay đổi tích cực: nồng độ khí CO2 trong phòng giảm đáng kể sau một thời gian sử dụng, đồng thời các chỉ số bụi và một số hợp chất hữu cơ bay hơi cũng giảm nhẹ. Không khí trong phòng trở nên dễ chịu và trong lành hơn.

Không chỉ mang lại hiệu quả về mặt khoa học, mô hình còn tạo nên một góc không gian xanh đầy ấn tượng trong lớp học. Những ống tảo xanh mát không chỉ giúp thanh lọc không khí mà còn mang lại cảm giác gần gũi với thiên nhiên, giúp học sinh thư giãn và học tập hiệu quả hơn.

Từ những hoạt động nhỏ như giảm rác thải nhựa, tái chế vật liệu, cho đến những sáng kiến khoa học như máy lọc không khí từ tảo lục, Trường Trung học cơ sở Nguyễn Bỉnh Khiêm đang từng bước xây dựng một môi trường học đường xanh, nơi mỗi học sinh đều ý thức được vai trò của mình trong việc bảo vệ môi trường.

Điều đáng quý nhất không chỉ là những sản phẩm hay thành tích đạt được mà chính là sự thay đổi trong nhận thức và hành động của học sinh. Khi các em hiểu rằng mỗi hành động nhỏ của mình đều có thể góp phần bảo vệ môi trường, các em sẽ chủ động hơn trong việc xây dựng lối sống xanh.

Khi ấy, khẩu hiệu “Trường học xanh” không còn chỉ là mục tiêu mà đã trở thành niềm tự hào của thầy và trò nhà trường. Từ những hành động nhỏ bé nhưng bền bỉ, nhà trường đang góp phần viết nên một tương lai xanh hơn cho cộng đồng.

Hành trình xây dựng một hành tinh xanh chắc chắn không thể hoàn thành trong một sớm một chiều. Nhưng nếu mỗi người đều bắt đầu từ những việc làm nhỏ nhất như giảm sử dụng nhựa, tái chế rác thải, sáng tạo các giải pháp khoa học vì môi trường thì những thay đổi lớn lao sẽ dần được tạo nên.

“Khát vọng xanh” không chỉ là khát vọng của riêng một cá nhân mà là khát vọng chung của cả một thế hệ - với mong muốn được sống trong một môi trường trong lành, bền vững và hài hòa với thiên nhiên. Hành trình ấy có thể bắt đầu từ những điều rất giản dị, từ những ý tưởng nhỏ bé nhưng chứa đựng niềm tin và sự sáng tạo là những hạt mầm xanh cho tương lai.

Cũng giống như những tế bào tảo lục Chlorella nhỏ bé đang lặng lẽ hấp thụ khí CO2 và tạo ra nguồn oxygen trong lành cho sự sống. Mỗi hành động tích cực của con người hôm nay tuy nhỏ nhưng đều có thể góp phần làm thay đổi môi trường ngày mai. Từ những “hạt tảo lục” nhỏ bé ấy, tôi tin rằng khát vọng về một hành tinh xanh sẽ dần lan tỏa, lớn lên và sẽ trở thành hiện thực. Và biết đâu, chính từ những ý tưởng giản dị hôm nay sẽ bắt đầu cho một Trái Đất xanh hơn.