Ngày 24/03/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư số 15/2026/TT-BGDĐT Ban hành Điều lệ trường tiểu học, trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học có hiệu lực từ ngày 10/5/2026.
Điều mà giáo viên vui mừng là các loại kế hoạch, hồ sơ đã được hướng dẫn trong Thông tư số 15/2026/TT-BGDĐT đã được giảm đến mức tối thiểu, phù hợp với chủ trương đẩy mạnh công nghệ số trong bối cảnh hiện nay.
Tuy nhiên, điều mà giáo viên vẫn chưa thực sự yên tâm là ở không ít trường, Bộ hướng dẫn, trường vẫn làm chưa thực sự đúng, dẫn đến cái gì cũng kế hoạch, cũng hồ sơ. Từ đó, đẩy giáo viên vào những áp lực hồ sơ sổ sách không đáng có, nhất là với đối với đội ngũ tổ trưởng chuyên môn các trường phổ thông.
Hàng chục loại kế hoạch, hồ sơ làm chỉ để ký và lưu giữ rồi cuối năm bán phế liệu
Mấy năm nay, giáo viên phổ thông thực hiện hồ sơ sổ sách theo hướng dẫn của Theo hướng dẫn tại Điều 21, Thông tư 32/2020/TT-BGDĐT về Điều lệ trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành. Là giáo viên, người viết thấy tại Thông tư Bộ quy định các loại hồ sơ, kế hoạch cũng khá nhẹ nhàng.
Đối với tổ chuyên môn, gồm có: Kế hoạch giáo dục của tổ chuyên môn (theo năm học); Sổ ghi chép nội dung sinh hoạt chuyên môn.
Đối với giáo viên gồm các loại kế hoạch, hồ sơ sau: Kế hoạch giáo dục của giáo viên (theo năm học); Kế hoạch bài dạy (giáo án); Sổ theo dõi và đánh giá học sinh; Sổ chủ nhiệm (đối với giáo viên làm công tác chủ nhiệm lớp). Tuy nhiên, thực tế ở không ít trường lại không phải vậy.
Mặc dù, ngoài các kế hoạch, hồ sơ như giáo viên, tổ chuyên môn (tổ trưởng) chỉ quy định có thêm Kế hoạch giáo dục của tổ chuyên môn (theo năm học); Sổ ghi chép nội dung sinh hoạt chuyên môn (biên bản) nhưng trường lại yêu cầu có thêm hàng loạt kế hoạch đi kèm.
Ví dụ như kế hoạch tháng, kế hoạch lồng ghép, tích hợp; kế hoạch tích hợp năng lực số, ứng dụng AI; kế hoạch phụ đạo; kế hoạch ôn thi học sinh giỏi; kế hoạch tuyển sinh; kế hoạch tăng tiết; kế hoạch dạy Hoạt động trải nghiệm - hướng nghiệp; kế hoạch nội dung giáo dục địa phương; kế hoạch chuyển đổi số; kế hoạch sử dụng đồ dùng dạy học; kế hoạch chuyên đề; kế hoạch triển khai chuyên đề; kế hoạch dạy tiết thư viện; kế hoạch ngoại khóa; kế hoạch tháng bộ môn; kế hoạch bài dạy STEM; kế hoạch hoạt động trải nghiệm STEM; kế hoạch bài dạy; kế hoạch giáo dục (cá nhân); kế hoạch kiểm tra học kỳ; kế hoạch ôn tập học kỳ ….
Nhưng chưa hết, trong mỗi đầu kế hoạch này lại có cả những kế hoạch con nữa. Có những loại hồ sơ như: phân phối chương trình thì phó hiệu trưởng yêu cầu tổ trưởng chuyên môn phải làm thêm Khung phân phối chương trình để nhà trường ban hành. Sau đó, từ phân phối chương trình sẽ “đẻ ra” kế hoạch giáo dục (cá nhân); kế hoạch tích hợp, lồng ghép (an ninh-quốc phòng, đạo đức, kỹ năng sống, môi trường…); kế hoạch tích hợp năng lực số, ứng dụng AI…
Mỗi kế hoạch ngoài thứ tự, tên chủ đề, bài học, số tiết, tuần, ngày tháng, thì ám ảnh các tổ trưởng chuyên môn nhất là mục tiêu cần đạt của từng bài học và sách tham khảo cho từng bài học.
Ngay cả việc triển khai tổ chức chuyên đề cũng có những trường yêu cầu tổ trưởng chuyên môn làm một số loại giấy tờ không hề có trong bất kỳ văn bản hướng dẫn nào. Đó là thực hiện thao giảng chuyên đề ở tổ chuyên môn. Theo đó, các tổ chuyên môn phải xây dựng kế hoạch chuyên đề; kế hoạch triển khai chuyên đề. Sau đó, phân công, xây dựng chuyên đề, tổ chức tiết thao giảng chuyên đề, họp rút kinh nghiệm tiết chuyên đề. Sau khi tổ chức thao giảng ở tổ xong, phó hiệu trưởng chuyên môn yêu cầu tổ trưởng tiếp tục đi dự giờ giáo viên trong tổ chuyên môn để hoàn thành chuyên đề.
Điều trớ trêu nhất là khi đi dự giờ giáo viên thì ngoài ghi chép ở phiếu dự giờ còn phải ghi biên bản về tiết dự giờ.
Vì thế, ở đơn vị người viết bài đang công tác, tổ trưởng chuyên môn Ngữ văn đã nhiều lần góp ý, phản đối về việc ghi biên bản tiết dự giờ của giáo viên.
Tổ trưởng này nói: “Hiện nay, tôi đang dạy học sinh về viết biên bản, trong đó quy định 2 loại biên bản, đó là: biên bản sự vụ (chủ yếu là những sai phạm) và biên bản hội họp. Giáo viên dạy trên lớp có gì mà phải ghi biên bản và nếu yêu cầu ghi biên bản thì thuộc vào trường hợp nào trong 2 loại biên bản trên?
Thế nhưng, phó hiệu trưởng chuyên môn vẫn nói rằng phải ghi lại biên bản để lưu giữ làm minh chứng nên các tổ chuyên môn phải thực hiện trong nhiều năm trời.
Trường chúng tôi có gần chục tổ chuyên môn, làm sao mà phó hiệu trưởng chuyên môn đọc hết, phần lớn là yêu cầu làm rồi ký duyệt, đóng dấu, giữ lại 01 bản để lưu và 01 bản trả lại. Tổ trưởng nhận về lưu giữ, nếu có thanh, kiểm tra thì mang lên trường, nếu không thì cả năm chẳng nhìn ngó đến làm gì bởi nhiều loại kế hoạch chẳng có tác dụng gì".
Mong ban giám hiệu nhà trường thực hiện đúng các loại hồ sơ sổ sách như hướng dẫn của Thông tư số 15/ 2026 /TT-BGDĐT
Ngày 24/03/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư số 15/2026/TT-BGDĐT Ban hành Điều lệ trường tiểu học, trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học. Theo đó, Điều 21 quy định giáo viên, tổ chuyên môn có các loại kế hoạch, hồ sơ sau:
Đối với giáo viên: Kế hoạch bài dạy (giáo án); Sổ chủ nhiệm (đối với giáo viên làm công tác chủ nhiệm lớp); Sổ công tác Đội (đối với Tổng phụ trách Đội).
Đối với tổ chuyên môn, tổ văn phòng, tổ giáo dục đặc thù: sổ ghi chép nội dung các hoạt động của tổ.
Hồ sơ quy định tại khoản 1, khoản 2, khoản 3 Điều này được quản lý, sử dụng dưới dạng hồ sơ điện tử là chủ yếu; hồ sơ điện tử có giá trị pháp lý tương đương hồ sơ giấy theo quy định của pháp luật và được sử dụng thay thế hồ sơ giấy theo lộ trình phù hợp với điều kiện hạ tầng công nghệ thông tin của địa phương, nhà trường và khả năng thực hiện của giáo viên.
Trường hợp đã sử dụng hồ sơ điện tử hợp pháp thì không bắt buộc phải lập hồ sơ giấy tương ứng. Việc quản lý, kết nối, liên thông hồ sơ điện tử; chuẩn dữ liệu, định dạng lưu trữ và nền tảng phần mềm dùng chung theo quy định.
Với hướng dẫn này, nếu ban giám hiệu nhà trường làm đúng sẽ giúp cho giáo viên, tổ trưởng chuyên môn giảm được rất nhiều áp lực. Và thực tế, tổ chuyên môn, giáo viên chỉ nên làm những loại kế hoạch cần thiết, hữu ích. Những loại hồ sơ không có tác dụng gì nên bỏ hẳn.
Nếu phải làm thêm các loại kế hoạch khác thì nhà trường nên áp dụng hồ sơ điện tử bởi hiện nay ngành giáo dục đang đẩy mạnh việc ứng dụng công nghệ số trong quản lý và giảng dạy. Hơn nữa, giáo viên đã được tập huấn, đã quen với việc ký số nên không cần thiết phải in ấn tốn kém.
Mỗi kế hoạch, tổ trưởng phải in 2 bản (1 bản nhà trường lưu, 01 bản tổ chuyên môn lưu); phải lên trình phó hiệu trưởng ký duyệt, sang văn thư đóng dấu. Có những lúc lên gặp được cả 2 người, có lúc lên không gặp ai, hoặc không gặp được 1 trong 2 người vì đi vắng, hoặc đi họp, đi công tác nên không ký duyệt được. Nhưng, nếu không đúng thời gian thì bị nhắc nhở là chậm trễ…rất nhiêu khê.
Vì thế, giáo viên chúng tôi chỉ mong muốn ban giám hiệu nhà trường, nhất là phó hiệu trưởng chuyên môn thực hiện đúng các loại hồ sơ sổ sách đã được quy định, hướng dẫn ở Thông tư số 15/2026/TT-BGDĐT mà Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành ngày 24/ 03 / 2026 vừa qua.
(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.