Trường ĐH Công Thương TP.HCM mở ngành Trí tuệ nhân tạo, trang bị "đúng" năng lực doanh nghiệp cần

Trí tuệ nhân tạo không chỉ là lĩnh vực đang phát triển mạnh mẽ mà còn là chìa khóa định hình tương lai của nhiều ngành nghề và nền kinh tế toàn cầu.

Chính phủ cũng đã ban hành Quyết định số 127/QĐ-TTg về Chiến lược quốc gia về nghiên cứu, phát triển và ứng dụng Trí tuệ nhân tạo đến năm 2030. Chiến lược hướng tới mục tiêu đẩy mạnh nghiên cứu, phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo, đưa trí tuệ nhân tạo trở thành lĩnh vực công nghệ quan trọng của Việt Nam trong cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Đến năm 2030, Việt Nam trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, phát triển các giải pháp và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong khu vực ASEAN và trên thế giới.

Điều này càng thể hiện rõ vai trò của các trường đại học trong việc đào tạo nguồn nhân lực trí tuệ nhân tạo có chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu phát triển của đất nước.

Trước yêu cầu thực tiễn đó, năm 2026, Trường Đại học Công Thương Thành phố Hồ Chí Minh (HUIT) chính thức mở ngành Trí tuệ nhân tạo. Đây là bước đi quan trọng nhằm đào tạo đội ngũ nhân lực số, nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0.

Mở ngành đào tạo bám sát nhu cầu thị trường, đáp ứng kịp thời nguồn nhân lực chất lượng cao

Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, Tiến sĩ Nguyễn Hồng Vũ – Trưởng khoa Khoa Công nghệ Thông tin, Trường Đại học Công Thương Thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ, việc nhà trường mở ngành Trí tuệ nhân tạo (AI) trong năm 2026 trước hết xuất phát từ nhu cầu thực tiễn ngày càng cấp thiết của thị trường lao động.

Hiện nay, nhiều doanh nghiệp đang có nhu cầu lớn về nhân lực AI nhằm giải quyết các bài toán về dữ liệu, tự động hóa và phát triển hệ thống thông minh. Tuy nhiên, nguồn nhân lực chất lượng cao vẫn còn hạn chế cả về số lượng lẫn kỹ năng chuyên sâu.

Thông qua quá trình hợp tác, trao đổi với doanh nghiệp và theo dõi sát xu hướng phát triển công nghệ, nhà trường nhận thấy rõ khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu sử dụng thực tế. Chính vì vậy, việc mở ngành không đơn thuần là đón đầu xu hướng, mà còn hướng tới mục tiêu đào tạo gắn với nhu cầu thị trường, bảo đảm người học được trang bị đúng và trúng những năng lực mà doanh nghiệp đang tìm kiếm.

Bên cạnh đó, chương trình đào tạo được thiết kế theo định hướng ứng dụng, tăng cường thực hành, dự án thực tế và sự tham gia của doanh nghiệp trong quá trình đào tạo. Qua đó, sinh viên không chỉ nắm vững nền tảng lý thuyết mà còn có khả năng thích ứng nhanh với môi trường làm việc, sẵn sàng tham gia vào các vị trí công việc ngay sau khi tốt nghiệp.

Chương trình đào tạo ngành Trí tuệ nhân tạo của Trường Đại học Công Thương Thành phố Hồ Chí Minh được thiết kế theo định hướng toàn diện, tập trung phát triển ba nhóm năng lực cốt lõi cho người học.

Thứ nhất là nền tảng kiến thức về toán học, khoa học máy tính và lập trình. Đây những trụ cột quan trọng giúp sinh viên xây dựng tư duy logic và có cơ sở vững chắc để tiếp cận, phân tích và phát triển các mô hình Trí tuệ nhân tạo.

Thứ hai là khối kiến thức chuyên sâu, bao gồm các lĩnh vực như học máy, học sâu, xử lý ngôn ngữ tự nhiên, thị giác máy tính và dữ liệu đa phương thức. Nội dung này được xây dựng theo hướng gắn với các bài toán thực tiễn, giúp sinh viên không chỉ hiểu công nghệ mà còn có khả năng vận dụng để giải quyết các vấn đề cụ thể trong doanh nghiệp và đời sống.

Thứ ba là năng lực thực hành và triển khai ứng dụng. Thông qua hệ thống học phần thực hành, đồ án theo dự án và các kỳ thực tập tại doanh nghiệp, sinh viên được rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp, từng bước làm quen với môi trường làm việc thực tế, từ đó có thể sẵn sàng đảm nhận công việc ngay sau khi tốt nghiệp.

Bên cạnh ba nhóm năng lực chuyên môn, chương trình cũng đặc biệt chú trọng phát triển các kỹ năng mềm như làm việc nhóm, tư duy phản biện và giao tiếp chuyên môn. Đồng thời, sinh viên được trang bị kiến thức về đạo đức và pháp luật trong lĩnh vực Trí tuệ nhân tạo, qua đó hình thành ý thức trách nhiệm trong nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững trong bối cảnh chuyển đổi số.

Chú trọng đầu tư cho nghiên cứu khoa học, hệ thống cơ sở vật chất hiện đại

Cũng theo thầy Vũ, ngành Trí tuệ nhân tạo tại trường được xây dựng theo định hướng hiện đại, tham chiếu các chuẩn quốc tế và bảo đảm sự cân bằng giữa nền tảng lý thuyết với năng lực triển khai trong thực tiễn.

Điểm nổi bật của chương trình là sự gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp, tạo điều kiện để sinh viên được tham gia thực tập, dự án thực tế ngay từ khi còn trên ghế nhà trường, qua đó tích lũy kinh nghiệm nghề nghiệp sớm và nâng cao khả năng thích ứng với thị trường lao động.

Bên cạnh đó, đội ngũ giảng viên nhà trường có trình độ cao với hơn 25 phó giáo sư, tiến sĩ đúng chuyên ngành không chỉ bảo đảm chất lượng giảng dạy mà còn thúc đẩy hoạt động nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ.

Đặc biệt, nhà trường có lợi thế đào tạo đa ngành trong các lĩnh vực như công nghệ thực phẩm, sinh học, hóa học và kinh tế. Đây là nền tảng thuận lợi để phát triển ngành Trí tuệ nhân tạo theo hướng liên ngành, mở rộng khả năng ứng dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau của đời sống và sản xuất.

Song song với đào tạo, trường đặc biệt chú trọng phát triển môi trường học thuật và nghiên cứu cho sinh viên, khuyến khích tham gia các đề tài khoa học, cuộc thi công nghệ và dự án sáng tạo. Hệ thống cơ sở vật chất được đầu tư đồng bộ, hiện đại với nhiều phòng thí nghiệm chuyên sâu và hạ tầng máy chủ phục vụ các bài toán Trí tuệ nhân tạo, góp phần hỗ trợ hiệu quả cho quá trình học tập, nghiên cứu và triển khai ứng dụng của người học.

Ngành Trí tuệ nhân tạo tại Việt Nam đang được xác định là một trong những ngành trọng điểm, nằm trong Chiến lược của quốc gia về phát triển công nghiệp. Chính vì thế, cơ hội phát triển sự nghiệp trong ngành học này là vô cùng rộng mở.

Theo Trưởng khoa Khoa Công nghệ Thông tin, Trường Đại học Công Thương Thành phố Hồ Chí Minh, sinh viên tốt nghiệp ngành Trí tuệ nhân tạo có cơ hội việc làm rộng mở ở nhiều vị trí như kỹ sư AI, kỹ sư học máy, chuyên viên phân tích dữ liệuhay phát triển các hệ thống thông minh trong các lĩnh vực đa dạng như sản xuất, thương mại điện tử, y tế, tài chính và dịch vụ số.

Ngoài ra, sinh viên tốt nghiệp có thể đảm nhận nhiều vị trí công việc tại doanh nghiệp công nghệ, công ty phần mềm, tổ chức nghiên cứu, trung tâm dữ liệu và các đơn vị đang chuyển đổi số trong nước và cả nước ngoài.

Trong bối cảnh nhu cầu nhân lực Trí tuệ nhân tạo đang gia tăng nhanh chóng, trong khi nguồn cung chất lượng cao còn hạn chế. Vì vậy, sinh viên theo học ngành này có nhiều cơ hội phát triển nghề nghiệp với mức thu nhập cạnh tranh.

Nhằm trang bị kiến thức toàn diện cho sinh viên cũng như để sinh viên sớm làm quen với thị trường lao động, các hoạt động thực hành và thực tập được nhà trường thiết kế theo định hướng ứng dụng xuyên suốt.

Sinh viên không chỉ học lý thuyết mà còn tham gia các học phần thực hành, đồ án và khóa luận gắn với các bài toán thực tế. Đặc biệt, các kỳ thực tập tại doanh nghiệp được tổ chức bài bản, giúp sinh viên tiếp cận môi trường làm việc chuyên nghiệp, tham gia trực tiếp vào các dự án và nhận được sự hướng dẫn từ cả giảng viên lẫn chuyên gia trong ngành.

Bên cạnh đó, nhà trường xây dựng mạng lưới hợp tác chặt chẽ với nhiều doanh nghiệp công nghệ, qua đó tạo điều kiện để sinh viên rèn luyện kỹ năng, tích lũy kinh nghiệm và từng bước hình thành năng lực nghề nghiệp ngay trong quá trình học. Đây cũng là cầu nối quan trọng giúp sinh viên gia tăng cơ hội việc làm và nhanh chóng hòa nhập với thị trường lao động sau khi tốt nghiệp.

“Nhà trường định hướng tăng cường liên kết với doanh nghiệp theo hướng tham gia sâu và thực chất vào toàn bộ quá trình đào tạo. Cụ thể, doanh nghiệp được mời tham gia góp ý, xây dựng và cập nhật chương trình đào tạo nhằm bảo đảm nội dung học tập luôn bám sát yêu cầu thực tiễn của thị trường lao động.

Cùng với đó, các doanh nghiệp còn phối hợp chặt chẽ với nhà trường trong việc tổ chức thực tập, đồng thời tham gia hướng dẫn đồ án, các buổi seminar chuyên đề và hỗ trợ sinh viên tiếp cận trực tiếp với các dự án thực tế. Qua đó, giúp người học không chỉ nắm vững kiến thức chuyên môn mà còn sớm hình thành kỹ năng nghề nghiệp và tư duy làm việc trong môi trường doanh nghiệp”, thầy Vũ chia sẻ.

Trong bối cảnh Trí tuệ nhân tạo đang trở thành một trong những lĩnh vực công nghệ mũi nhọn, thu hút sự quan tâm lớn của xã hội và nhu cầu nhân lực ngày càng tăng cao, ngành học này đòi hỏi người học phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng cả về tư duy lẫn kỹ năng ngay từ sớm.

Ngành Trí tuệ nhân tạo phù hợp với những thí sinh có tư duy logic tốt, nền tảng toán vững và niềm yêu thích đối với công nghệ. Tuy nhiên, yếu tố cốt lõi để theo đuổi và phát triển trong lĩnh vực này vẫn là sự nhiệt huyết, khả năng tự học bền bỉ và tinh thần kiên trì, bởi Trí tuệ nhân tạo là một ngành luôn thay đổi và phát triển rất nhanh.

Để có sự chuẩn bị tốt ngay từ sớm, người học nên chú trọng củng cố nền tảng kiến thức toán học, đồng thời làm quen với lập trình, đặc biệt là ngôn ngữ Python. Bên cạnh đó, việc chủ động tiếp cận các bài toán đơn giản hoặc những ứng dụng cơ bản của AI sẽ giúp hình thành tư duy công nghệ ban đầu. Quan trọng hơn, học sinh cần rèn luyện thói quen tự học, khám phá và cập nhật kiến thức liên tục để sẵn sàng thích ứng với môi trường học tập và làm việc trong lĩnh vực này.