Vừa qua, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Nghệ An đã có văn bản gửi uỷ ban nhân dân các xã, phường yêu cầu rà soát chức danh nghề nghiệp giáo viên; những địa phương chưa đảm bảo cơ cấu theo quy định cần xây dựng đề án để tổ chức xét thăng hạng, nhằm đảm bảo quyền lợi cho đội ngũ.
Theo đó, các địa phương sẽ căn cứ vị trí việc làm, xác định nhu cầu chỉ tiêu, lập danh sách giáo viên đủ điều kiện gửi Sở thẩm định trước ngày 29/4, trình uỷ ban nhân dân tỉnh phê duyệt; sau khi được chấp thuận, việc xét thăng hạng sẽ được triển khai tại cấp xã theo phân cấp. Được biết, đợt xét thăng hạng gần nhất tại tỉnh Nghệ An đã diễn ra từ năm 2019.
Nhiều giáo viên “kẹt” hạng III dù đã đủ điều kiện
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, cô Trần Thị Anh - Hiệu trưởng Trường Mầm non Tân Thành (xã Bình Minh, tỉnh Nghệ An) chia sẻ: "Hiện nhà trường có 9 giáo viên đủ điều kiện để được xét thăng hạng từ hạng III lên hạng II. Tuy nhiên, do tỉnh Nghệ An từ năm 2019 đến nay chưa tổ chức đợt xét thăng hạng nào nên nhiều giáo viên dù đã hoàn thiện bằng cấp, chuyên môn từ nhiều năm trước vẫn chưa có cơ hội được ghi nhận xứng đáng với năng lực và đóng góp của mình".
Cô Anh cho biết, không nhiều năm không xét, công tác xét thăng hạng còn gặp rào cản từ quy định về cơ cấu tỷ lệ chức danh nghề nghiệp. Cụ thể, theo hướng dẫn tại Văn bản số 64/BNV-CCVC của Bộ Nội vụ, tỷ lệ giáo viên hạng II không được vượt quá 50% tổng số viên chức của đơn vị. Với tổng số giáo viên hiện có, Trường Mầm non Tân Thành chỉ còn 5 chỉ tiêu để đảm bảo mức phần trăm này. Điều đó đồng nghĩa với việc sẽ có 4 giáo viên dù đã đủ điều kiện nhưng sẽ vẫn ở hạng III.
“Khó khăn lớn nhất hiện nay là nhiều giáo viên đã đủ tiêu chuẩn nhưng vẫn bị ‘kẹt’ vì vướng quy định về tỷ lệ. Thời gian xét thăng hạng kéo dài cũng là một vấn đề đáng nói. Tại trường, nhiều giáo viên đã đủ điều kiện từ năm 2014 nhưng phải đến năm 2019 mới được xét thăng hạng, cùng với đó do giới hạn tỷ lệ nên lại phải chờ qua đợt xét sau", cô Anh bộc bạch.
Chia sẻ về thực trạng đội ngũ, cô Lại Thị Hà Ngân - Hiệu trưởng Trường Mầm non Hoa Thành (xã Yên Thành, tỉnh Nghệ An) cho hay, hiện nhà trường chưa có giáo viên hạng I. Ở hạng II có 8 người, gồm 5 giáo viên, 2 cán bộ quản lý và 1 nhân viên; còn lại phần lớn là giáo viên hạng III.
Liên quan đến chủ trương xét thăng hạng giáo viên, cô Ngân cho biết: "Nhà trường đang triển khai thực hiện theo văn bản hướng dẫn của địa phương. Hiện có 8 giáo viên đủ điều kiện xét từ hạng III lên và đang hoàn thiện hồ sơ. Trường đã họp và đề xuất danh sách 8 giáo viên đủ điều kiện. Tuy nhiên, theo quy định về tỷ lệ phần trăm, khả năng cao không phải tất cả đều sẽ được thăng hạng”.
Theo cô Ngân, vướng mắc lớn nhất hiện nay nằm ở quy định giới hạn tỷ lệ giáo viên hạng II. Trong khi thực tế, số giáo viên đủ điều kiện tại nhiều trường lại vượt quá mức 50%. Điều này dẫn đến tình trạng dù đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn theo quy định, một số giáo viên vẫn không được xét thăng hạng.
"Ví dụ có 10 giáo viên đủ điều kiện nhưng theo tỷ lệ thì chỉ được 7 - 8 chỉ tiêu, những người còn lại vì vậy phải giữ nguyên ở hạng III, như vậy sẽ rất thiệt thòi. Để lựa chọn, nhà trường buộc phải xây dựng tiêu chí ưu tiên như thành tích chuyên môn, số năm công tác, độ tuổi… và xét theo thứ tự từ cao xuống để đề xuất. Điều này đồng nghĩa với việc giáo viên không chỉ cần đáp ứng các tiêu chuẩn theo quy định mà còn phải cạnh tranh thêm để được lựa chọn trong phạm vi chỉ tiêu cho phép. Đây là điều khiến chúng tôi thấy chưa thực sự hợp lý”, cô Ngân bày tỏ.
Tại Trường Mầm non Hợp Thành (xã Yên Thành, tỉnh Nghệ An), hiện nay trường cũng có tới 14 giáo viên đã đủ điều kiện xét thăng hạng từ hạng III lên hạng II. Tuy nhiên, theo quy định về tỷ lệ, trường chỉ còn 6 chỉ tiêu, đồng nghĩa với việc nhiều giáo viên sẽ phải tiếp tục chờ đợi.
Cô Hà Thị Thảo - Hiệu trưởng nhà trường cho hay: “Những giáo viên còn lại dù đã đáp ứng đầy đủ điều kiện vẫn chưa thể được xét trong đợt này. Nếu thời gian tới số lượng giáo viên của trường tăng lên thì tỷ lệ mới được điều chỉnh, khi đó mới có thêm chỉ tiêu để xét tiếp”.
Theo cô Thảo, việc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Nghệ An triển khai rà soát, lập danh sách giáo viên đủ điều kiện để trình xét thăng hạng là một tín hiệu tích cực, mang lại nhiều kỳ vọng cho đội ngũ. Ngay sau đó, địa phương cũng đã có văn bản chỉ đạo, tổ chức rà soát và hoàn thiện hồ sơ gửi lên cấp trên. Đây là điều mà giáo viên đã mong chờ trong nhiều năm qua. Tỉnh và xã cũng đã có những động thái rất tích cực, tạo niềm tin và động lực cho đội ngũ nhà giáo.
Tuy vậy, hiệu trưởng nhà trường cũng bày tỏ sự trăn trở khi quy định giới hạn tỷ lệ 50% giáo viên hạng II vẫn đang là rào cản lớn. Điều này khiến không ít giáo viên dù đủ tiêu chuẩn vẫn chưa thể được xét thăng hạng ngay trong đợt này.
"Nhiều giáo viên cống hiến hàng chục năm vẫn chỉ là giáo viên hạng III. Trong khi đó, việc thăng hạng có ý nghĩa rất lớn đối với giáo viên. Trước hết, hệ số lương sẽ được điều chỉnh theo hướng tăng lên, góp phần cải thiện thu nhập và đời sống. Thứ hai, được thăng hạng cũng là sự ghi nhận về năng lực, quá trình cống hiến, từ đó tạo thêm động lực để giáo viên tiếp tục gắn bó và nâng cao chất lượng công việc", cô Thảo nêu ý kiến.
Giáo viên trăn trở về giới hạn tỷ lệ giáo viên hạng 2
Từ thực tế nhiều giáo viên "kẹt" tại hạng III, cô Lại Thị Hà Ngân mong muốn cơ quan quản lý xem xét điều chỉnh theo hướng linh hoạt hơn, tạo điều kiện để những giáo viên đã đáp ứng đủ tiêu chuẩn đều có cơ hội được thăng hạng, đảm bảo công bằng và quyền lợi chính đáng.
Bên cạnh đó, việc phân cấp cho chính quyền cấp xã trong tổ chức xét thăng hạng cũng được kỳ vọng sẽ giúp quá trình triển khai sát thực tế hơn và nhanh chóng hơn. Khi về cấp xã, mọi việc sẽ gần dân, sát trường hơn, khả năng xử lý cũng linh hoạt và kịp thời hơn.
Cô Lại Thị Hà Ngân chia sẻ thêm: "Đặc thù công việc của giáo viên mầm non có nhiều khác biệt so với các cấp học khác. Giáo viên không chỉ đảm nhận việc giảng dạy mà còn phải trực tiếp chăm sóc trẻ nhỏ. Thời gian làm việc cũng kéo dài và linh hoạt hơn: buổi sáng phải đến sớm hơn khoảng 15 phút để đón trẻ, tạo điều kiện cho phụ huynh kịp giờ làm; buổi chiều chỉ ra về khi học sinh đã được đón hết.
Thực tế các cô cũng quen với nhịp làm việc này, không nề hà gì, nhưng so với các cấp học khác có giờ làm việc ổn định thì giáo viên mầm non có phần vất vả hơn vì vừa dạy vừa chăm sóc trẻ. Không chỉ áp lực về thời gian, nhiệm vụ công việc, giáo viên mầm non còn đối mặt với nhiều áp lực trong cuộc sống.
Trong khi đó, mức lương lại chưa tương xứng với công sức bỏ ra. Cùng là giáo viên hạng III nhưng mức lương của giáo viên mầm non hiện vẫn thấp hơn so với giáo viên tiểu học hay trung học. Thậm chí, hệ số lương hạng II của mầm non cũng chỉ tương đương hạng III của các cấp học khác", cô Ngân bộc bạch.
Chính vì vậy, việc được thăng hạng không chỉ mang ý nghĩa về chuyên môn mà còn là mong muốn rất lớn của đội ngũ giáo viên nhằm cải thiện thu nhập và ổn định cuộc sống. Đây là quyền lợi chính đáng, nhất là với giáo viên mầm non - một đối tượng rất cần được quan tâm trong hệ thống giáo dục.
Dù còn những băn khoăn, song chủ trương xét thăng hạng lần này vẫn được đánh giá là tín hiệu tích cực, đáp ứng mong mỏi bấy lâu của đội ngũ giáo viên, đặc biệt là giáo viên mầm non.
Trước thông tin toàn tỉnh Nghệ An sắp có đợt xét thăng hạng sau nhiều năm gián đoạn, theo cô Trần Thị Anh, đội ngũ giáo viên trong trường đều rất phấn khởi. Đây không chỉ là cơ hội để nâng hệ số lương mà còn giúp giáo viên được hưởng chế độ, quyền lợi tương xứng với năng lực và quá trình cống hiến.
Cô Anh chia sẻ: "Trong bối cảnh chi phí sinh hoạt ngày càng tăng, việc được thăng hạng sẽ góp phần cải thiện đời sống, đồng thời tạo thêm động lực để giáo viên gắn bó với nghề. Giáo viên luôn nỗ lực trong công việc, vì vậy việc thăng hạng cũng là cách ghi nhận xứng đáng và tiếp thêm ‘lửa nghề’ cho các cô.
Tuy nhiên, để chính sách thực sự phát huy hiệu quả, hy vọng nhà nước có sự điều chỉnh linh hoạt hơn về cơ cấu tỷ lệ hạng chức danh nghề nghiệp.