Hà Nội: Thi "Xếp sách nghệ thuật" mở đầu chuỗi sự kiện hưởng ứng Ngày Sách và Văn hoá đọc Việt Nam

Trung tâm Văn hóa và Thư viện Hà Nội đã có văn bản số 17/KH-TTVN&TVHN ngày 7/4 về kế hoạch tổ chức Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ 5 năm 2026.

Mục đích nhằm tuyên truyền, hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ 5 năm 2026 nhằm tiếp tục khẳng định vai trò, tầm quan trọng của sách đối với việc nâng cao tri thức, giáo dục rèn luyện nhân cách con người; khuyến khích và phát triển phong trào đọc sách trong mọi tầng lớp nhân dân hướng tới xây dựng xã hội học tập, tạo nét đẹp trong đời sống xã hội của Thủ đô, góp phần xây dựng người Hà Nội thanh lịch văn minh.

Nhằm hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ 5 năm 2026, đồng thời chào mừng kỷ niệm 9 năm thành lập Phố Sách Hà Nội (1/5/2017 - 1/5/2026), chuỗi sự kiện với chủ đề “Tri thức số - Kết nối tương lai” được tổ chức tại Phố Sách Hà Nội (phố 19/12, phường Cửa Nam), thu hút đông đảo độc giả và người dân tham gia.

Sự kiện mang đến nhiều hoạt động phong phú như trải nghiệm đọc sách, tọa đàm chuyên đề và giao lưu văn hóa, tạo không gian sinh hoạt tri thức sôi nổi ngay giữa trung tâm Thủ đô. Đây cũng là dịp để các đơn vị xuất bản, phát hành giới thiệu những ấn phẩm mới, đồng thời lan tỏa thói quen đọc sách trong cộng đồng.

Mở đầu chuỗi hoạt động, ngày 15/4/2026 diễn ra cuộc thi “Xếp sách nghệ thuật” với sự tham gia của nhiều đơn vị xuất bản và phát hành sách. Tại không gian Phố Sách Hà Nội, các nhà xuất bản như Nhà xuất bản Hà Nội, Nhà xuất bản Phụ nữ, Nhà xuất bản Kim Đồng, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật… cùng các đơn vị phát hành như Nhã Nam, Thái Hà, Đinh Tỵ đã đầu tư trang trí gian hàng công phu, tạo nên những không gian trưng bày ấn tượng.

Trước mỗi gian sách, các đơn vị thực hiện xếp sách thành những mô hình nghệ thuật mang tính sáng tạo cao, đồng thời truyền tải những thông điệp giáo dục ý nghĩa. Các mô hình không chỉ thể hiện sự khéo léo trong cách sắp đặt mà còn phản ánh chủ đề về tri thức, văn hóa và sự phát triển của xã hội hiện đại.

Chiều cùng ngày, ban giám khảo tiến hành chấm điểm tại từng gian hàng, đánh giá các mô hình dựa trên tiêu chí về tính thẩm mỹ, ý tưởng sáng tạo và thông điệp truyền tải. Cuộc thi không chỉ tạo sân chơi bổ ích cho các đơn vị tham gia mà còn mang đến cho công chúng những trải nghiệm mới mẻ, góp phần làm phong phú thêm các hoạt động của Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam.

Đại diện Nhà xuất bản Hà Nội, chị Nguyễn Phi Anh chia sẻ: "Sự kiện hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc mang ý nghĩa thiết thực, không chỉ tạo không gian sinh hoạt văn hóa cho người dân mà còn góp phần khơi dậy niềm yêu thích đọc sách trong cộng đồng. Đặc biệt, hoạt động mở đầu với cuộc thi xếp sách nghệ thuật để lại nhiều ấn tượng khi kết hợp hài hòa giữa tính sáng tạo và thông điệp giáo dục.

Những mô hình được tạo nên từ sách không chỉ đẹp mắt mà còn góp phần quảng bá các giá trị văn hóa Việt Nam, đồng thời thúc đẩy phong trào đọc sách, nâng cao nhận thức về vai trò của tri thức trong đời sống. Qua đó, văn hóa đọc tiếp tục được củng cố và lan tỏa sâu rộng hơn, nhất là trong bối cảnh hiện nay khi việc tiếp cận tri thức ngày càng đa dạng".

Chia sẻ về mô hình tham gia cuộc thi xếp sách nghệ thuật, đại diện Nhà xuất bản Hà Nội cho biết, ý tưởng được lấy cảm hứng từ Văn Miếu Quốc Tử Giám, một trong những biểu tượng tiêu biểu của tri thức ngay giữa lòng Thủ đô. Đây vốn là nơi khởi nguồn của nền giáo dục Việt Nam từ hàng trăm năm trước, gắn liền với những lớp học đầu tiên, những kỳ thi đầu tiên và sự hình thành của truyền thống hiếu học. Với ý nghĩa đó, đơn vị đã lựa chọn hình ảnh Khuê Văn Các - biểu tượng đặc trưng trong quần thể di tích làm điểm nhấn trung tâm cho mô hình.

Theo chị Phi Anh, Khuê Văn Các không chỉ gây ấn tượng bởi kiến trúc độc đáo mà còn mang nhiều tầng ý nghĩa biểu trưng, từ lâu đã trở thành biểu tượng cho tinh thần hiếu học và sự tôn vinh hiền tài của dân tộc.

Bên cạnh hình ảnh trung tâm, mô hình còn kết hợp các yếu tố gần gũi với đời sống văn hóa Việt Nam. Nổi bật là hình ảnh bản đồ đất nước được tạo nên từ những chiếc nón lá - một biểu tượng quen thuộc, giản dị nhưng giàu bản sắc. Đi cùng là hình ảnh chiếc quạt truyền thống, được chế tác từ các chất liệu gần gũi, nhằm gửi gắm thông điệp rằng việc tiếp cận tri thức có thể bắt đầu từ những điều bình dị nhất trong cuộc sống.

Thông qua mô hình, Nhà xuất bản Hà Nội bày tỏ mong muốn lan tỏa tri thức rộng rãi hơn tới cộng đồng, đặc biệt là các khu vực vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, nơi điều kiện tiếp cận sách còn nhiều hạn chế. Đại diện đơn vị cho biết, trong thời gian qua, nhà xuất bản đã phối hợp triển khai một số dự án nhằm đưa sách đến gần hơn với người dân ở những khu vực này. Các ấn phẩm, trong đó có sách đồ họa được lựa chọn và thiết kế phù hợp để có thể dễ dàng tiếp cận với nhiều đối tượng độc giả khác nhau.

Thông qua việc tham gia cuộc thi, nhà xuất bản kỳ vọng hoạt động này sẽ góp phần thúc đẩy văn hóa đọc, đặc biệt trong giới trẻ, đồng thời lan tỏa hình ảnh sách và tri thức không chỉ trong nước mà còn đến với bạn bè quốc tế.

Sản phẩm của Hiệu sách Đinh Tỵ cũng là một trong số những mô hình thu hút nhiều độc giả ghé thăm. Đại diện nhà sách cho biết mô hình có chủ đề “Tri thức số kết nối tương lai”, mô tả hành trình phát triển của tri thức, từ nền tảng văn hoá đến những ứng dụng công nghệ hiện đại. Điểm trung tâm của mô hình là hình ảnh Lăng Bác, được tạo dựng từ các đầu sách về văn hoá Việt Nam, lịch sử và tri thức dành cho thiếu nhi. Không chỉ mang tính biểu tượng, chi tiết này còn gợi nhắc về cội nguồn - nơi hình thành và nuôi dưỡng bản sắc dân tộc.

"Từ nền tảng ấy, mô hình mở rộng sang hai bên với hình ảnh hai trái tim, đại diện cho các đầu sách về trí tuệ nhân tạo và công nghệ số. Cách sắp đặt này cho thấy một dụng ý rõ ràng: công nghệ không tách rời hay đứng trên văn hoá, mà phát triển dựa trên nền tảng văn hoá. Hai trái tim cũng gợi liên tưởng đến sự kết nối giữa con người và công nghệ, đồng thời thể hiện tình yêu đối với tri thức trong thời đại mới.

Chúng tôi cũng sử dụng các đầu sách về AI, với ý nghĩa sách về AI không chỉ dừng lại ở việc cung cấp kiến thức, mà còn hướng đến việc hình thành tư duy cho trẻ em. Thông qua đó, các em có thể bước đầu hiểu cách công nghệ vận hành, phát triển tư duy logic, và quan trọng hơn là biết sử dụng công nghệ như một công cụ hỗ trợ thay vì phụ thuộc hoàn toàn", đại diện đơn vị cho hay.

Ở vị trí trung tâm phía trước là hình ảnh một bông hoa được tạo nên từ các cuốn sách cùng chủ đề công nghệ, đây được xem như điểm hội tụ của toàn bộ mô hình, mang ý nghĩa biểu trưng cho sự phát triển của tri thức. Nếu coi tri thức là hạt giống, văn hoá chính là mảnh đất nuôi dưỡng, còn công nghệ đóng vai trò như điều kiện giúp hạt giống ấy phát triển mạnh mẽ hơn trong bối cảnh mới.

Mô hình của Nhà sách Thái Hà cũng gây ấn tượng với ý tưởng kết hợp giữa hình ảnh truyền thống và yếu tố công nghệ hiện đại, tạo nên một thông điệp xuyên suốt về vai trò của tri thức trong sự phát triển.

Điểm nhấn nổi bật của mô hình là hình ảnh “rồng vàng bay lên” - biểu tượng quen thuộc gắn với dân tộc Việt Nam. Hình ảnh này được sử dụng để thể hiện tinh thần bền bỉ, ý chí vươn lên và khát vọng phát triển mạnh mẽ. Theo đó, để “rồng vàng” có thể bay cao, bay xa, nền tảng tri thức được xem là yếu tố cốt lõi, đóng vai trò định hướng và nâng đỡ cho sự phát triển bền vững.

Bên cạnh đó, mô hình còn lồng ghép hình ảnh bánh xe, biểu trưng cho sự vận động không ngừng của khoa học công nghệ cũng như dòng chảy liên tục của tri thức. Chi tiết này gợi nhắc đến bối cảnh hiện đại, nơi tri thức không còn bị giới hạn mà được lan tỏa mạnh mẽ thông qua nhiều hình thức khác nhau, trong đó có việc đọc sách trực tuyến. Qua đó, mô hình thể hiện sự hòa nhập của văn hóa đọc trong thời đại số, khi việc tiếp cận tri thức trở nên linh hoạt và đa dạng hơn.

Một điểm đáng chú ý khác là hình ảnh robot, đại diện cho sự phát triển của khoa học công nghệ. Sự xuất hiện của yếu tố này không chỉ phản ánh xu thế tất yếu của thời đại mà còn nhấn mạnh mối quan hệ song hành giữa công nghệ và tri thức. Theo đó, khoa học công nghệ dù phát triển đến đâu vẫn cần được đặt trên nền tảng tri thức vững chắc.

"Thông qua cách thể hiện trực quan, Nhà sách Thái Hà mong muốn truyền tải thông điệp về tầm quan trọng của việc học tập và khai mở tri thức, bên cạnh đó khẳng định vai trò của văn hóa đọc trong đời sống đương đại.

Việc trưng bày các mô hình mang tính giáo dục tại Phố Sách Hà Nội, trong đó có mô hình của Nhà sách Thái Hà được kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy văn hóa đọc, tạo thêm động lực để công chúng, đặc biệt là giới trẻ, tiếp cận và nuôi dưỡng thói quen đọc sách trong bối cảnh xã hội ngày càng phát triển", đại diện đơn vị nhấn mạnh.

Dọc không gian Phố Sách Hà Nội, các đơn vị xuất bản khác cũng mang đến nhiều mô hình sáng tạo, độc đáo, góp phần làm phong phú không gian trưng bày và thể hiện những ý nghĩa giáo dục sâu sắc.

Một số hình ảnh khác tại Phố Sách Hà Nội: