Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư số 25/2026/TT-BGDĐT quy định chuẩn nghề nghiệp giảng viên cao đẳng.
Theo đó, Thông tư số 25/2026/TT-BGDĐT kế thừa, điều chỉnh, bổ sung phù hợp các nội dung quy định tại Thông tư số 07/2023/TT-BLĐTBXH ngày 28/8/2023 của Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội; được sửa đổi bổ sung tại Thông tư số 10/2024/TT-BLĐTBXH quy định mã số, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp; xếp lương, thăng hạng chức danh nghề nghiệp viên chức chuyên ngành giáo dục nghề nghiệp và Thông tư số 35/2020/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định mã số, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp, bổ nhiệm và xếp lương đối với viên chức giảng dạy trong các trường cao đẳng sư phạm công lập.
Tuy nhiên, khác với những quy định trước đây chỉ áp dụng đối với viên chức giảng dạy trong cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập, trường cao đẳng sư phạm công lập, Thông tư số 25/2026/TT-BGDĐT áp dụng đối với giảng viên giảng dạy trình độ cao đẳng trong trường cao đẳng, cơ sở giáo dục đại học tham gia hoạt động giáo dục nghề nghiệp ở cả khối công lập, tư thục.
Lãnh đạo một số trường cao đẳng tư cho rằng, việc áp dụng chuẩn giảng viên chung đối với cả khối công lập và tư thục thể hiện sự công bằng và minh bạch, thúc đẩy cả hai khối trường cùng cạnh tranh để phát triển mạnh mẽ.
Cơ hội để trường cao đẳng tư khẳng định chất lượng đào tạo một cách minh bạch và bình đẳng
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam về điểm mới này, Thạc sĩ Phan Thị Lệ Thu – Phó Hiệu trưởng thường trực Trường Cao đẳng Viễn Đông cho rằng, việc Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư số 25/2026/TT-BGDĐT là bước tiến quan trọng trong quá trình hoàn thiện hệ thống chuẩn hóa đội ngũ giảng viên giáo dục nghề nghiệp, đặc biệt ở trình độ cao đẳng theo hướng đồng bộ, hiện đại và hội nhập.
Theo cô Thu, điểm đột phá lớn nhất của Thông tư là mở rộng phạm vi áp dụng cho cả cơ sở đào tạo công lập và tư thục, thay vì chỉ giới hạn ở khu vực công như trước đây. Điều này thể hiện rõ tư duy quản lý mới, lấy chất lượng làm trung tâm, không phân biệt loại hình sở hữu, đồng thời đánh dấu sự chuyển dịch từ quản lý hành chính sang quản lý theo chuẩn và kết quả đầu ra.
Cô Thu nhận định, quy định mới đã tạo ra ba chuyển biến đáng chú ý đối với khối cao đẳng tư thục.
Thứ nhất, góp phần tăng tính công bằng khi thiết lập “mặt bằng chuẩn chung” cho toàn hệ thống, qua đó xóa bỏ khoảng cách về chuẩn danh nghĩa và chuyển sang cạnh tranh bằng chất lượng thực.
Thứ hai, tạo động lực nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên tại các cơ sở tư thục. Nếu trước đây, nhiều đơn vị có sự linh hoạt nhưng thiếu khung chuẩn thống nhất, thì nay việc áp dụng chuẩn chung buộc các trường phải đầu tư bài bản hơn, nâng cao tính chuyên nghiệp và trách nhiệm giải trình về chất lượng đội ngũ giảng viên. Như vậy, các cơ sở đào tạo sẽ không chỉ cạnh tranh về học phí hay cơ sở vật chất mà phải dựa trên chất lượng giảng dạy thực chất. Theo cô Thu, việc chuẩn nghề nghiệp gắn trực tiếp với năng lực giảng viên cũng là lợi thế đối với các trường tư như Trường Cao đẳng Viễn Đông.
Thứ ba, Thông tư này đã góp phần khuyến khích mô hình đào tạo linh hoạt gắn với doanh nghiệp, qua đó thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh dựa trên đầu ra của người học. Đặc biệt, với các cơ sở định hướng ứng dụng, việc mời chuyên gia từ doanh nghiệp tham gia giảng dạy sẽ giúp đáp ứng tốt hơn các tiêu chí về năng lực thực tiễn và kỹ năng nghề, từ đó nâng cao chất lượng sinh viên và tỷ lệ có việc làm sau tốt nghiệp.
“Thông tư số 25/2026/TT-BGDĐT là tiền đề quan trọng để khối trường tư phát triển mạnh mẽ hơn, không còn ở thế "lép vế" về chính sách”, cô Thu nhấn mạnh.
Cũng theo cô Thu, chuẩn nghề nghiệp giảng viên cao đẳng trong Thông tư này được xây dựng khá toàn diện, bao gồm các tiêu chí về đạo đức nghề nghiệp, trình độ đào tạo, năng lực chuyên môn, năng lực sư phạm, nghiên cứu khoa học và khả năng ứng dụng công nghệ – cách tiếp cận hiện đại, tiệm cận với chuẩn quốc tế.
Ở góc độ thực tiễn, cô Thu đánh giá đây là chính sách kịp thời, đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập; đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc so sánh, liên thông khi chuẩn nghề nghiệp được áp dụng thống nhất. Bên cạnh đó, quy định này cũng góp phần thúc đẩy tự chủ khi các cơ sở giáo dục phải chủ động nâng cao chất lượng đội ngũ để đáp ứng yêu cầu.
“Đối với các trường tư như Trường Cao đẳng Viễn Đông, đây không chỉ là yêu cầu quản lý mà còn là cơ hội để khẳng định chất lượng đào tạo một cách minh bạch và bình đẳng”, cô Thu bày tỏ.
Đồng tình với quan điểm trên, Thạc sĩ Võ Thị Nga - Chủ tịch Hội đồng quản trị Trường Cao đẳng Quảng Ngãi cho rằng, việc ban hành chuẩn nghề nghiệp giảng viên cao đẳng áp dụng cho cả khối trường công lập và khối trường tư là phù hợp và toàn diện, bởi các cơ sở này đều thực hiện chung chức năng, nhiệm vụ trong giáo dục nghề nghiệp. Theo đó, quy định mới góp phần xóa bỏ sự phân biệt giữa giảng viên trường công và trường tư khi cùng áp dụng các tiêu chí về nhiệm vụ, trình độ và tiêu chuẩn nghề nghiệp.
Còn theo Thạc sĩ Phan Tiềm – Hiệu trưởng Trường Cao đẳng THACO, quy định áp dụng chung chuẩn nghề nghiệp giảng viên cho cả khối công lập và tư thục là phù hợp và cần thiết. Bởi, nếu tồn tại sự phân biệt, một số cơ sở tư thục có thể vì mục tiêu lợi nhuận mà nới lỏng tiêu chuẩn tuyển dụng, sử dụng giảng viên chưa đáp ứng yêu cầu, từ đó ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo chung.
Do đó, việc thiết lập một mặt bằng chuẩn thống nhất không chỉ góp phần bảo đảm chất lượng đội ngũ giảng viên, mà còn tạo môi trường cạnh tranh công bằng giữa các cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Dù là trường công hay tư, tất cả đều phải tuân thủ các tiêu chí về trình độ, năng lực nhằm hướng tới xây dựng hệ thống đào tạo đồng bộ, bảo đảm cả về cơ sở vật chất lẫn chất lượng giảng dạy.
Nhiều thuận lợi, thách thức trong triển khai đối với trường cao đẳng tư
Chia sẻ về tác động của chuẩn nghề nghiệp giảng viên cao đẳng mới đối với Trường Cao đẳng Viễn Đông, cô Thu cho biết, việc áp dụng sẽ tác động rõ nét ở ba khâu then chốt.
Cụ thể, ở khâu tuyển dụng, nhà trường sẽ chuyển từ cách tiếp cận “đủ điều kiện” sang “đáp ứng chuẩn năng lực”. Dù định hướng này đã được Trường Cao đẳng Viễn Đông triển khai trong nhiều năm, song khi có bộ chuẩn cụ thể, quy trình xét duyệt hồ sơ sẽ được siết chặt hơn, không chỉ dựa vào bằng cấp mà còn chú trọng kinh nghiệm thực tiễn tại doanh nghiệp, năng lực thực hành nghề và khả năng giảng dạy tích hợp. Theo cô Thu, đây cũng là hướng đi phù hợp với mô hình “nhà giáo là người của doanh nghiệp” mà nhà trường theo đuổi, song trước đây gặp không ít khó khăn do thiếu khung chuẩn chung.
Ở khâu đào tạo – bồi dưỡng, Thông tư giúp định hướng cá thể hóa theo chuẩn nghề nghiệp. Theo yêu cầu mới, giảng viên phải có năng lực thực hành, thường xuyên cập nhật công nghệ, đồng thời có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin và ngoại ngữ trong giảng dạy. Trên cơ sở đó, nhà trường sẽ xây dựng lộ trình phát triển nghề nghiệp riêng cho từng giảng viên, tổ chức cho giảng viên tham gia thực tế tại doanh nghiệp theo định kỳ, đồng thời tăng cường bồi dưỡng kỹ năng sư phạm tích hợp, kỹ năng hướng dẫn thực hành và năng lực công nghệ, chuyển đổi số.
Đối với khâu đánh giá – sử dụng, chuẩn nghề nghiệp giảng viên cao đẳng góp phần gắn chặt hơn với hiệu quả đầu ra. Hiện nay, Trường Cao đẳng Viễn Đông đã triển khai đánh giá KPI đối với giảng viên dựa trên các tiêu chí như kỹ năng sư phạm tích hợp, năng lực hướng dẫn thực hành, khả năng ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong giảng dạy. Khi có chuẩn mới, nhà trường sẽ tiếp tục hoàn thiện hệ thống đánh giá theo hướng kết hợp giữa năng lực giảng viên với kết quả học tập của sinh viên, tỷ lệ sinh viên có việc làm và mức độ hài lòng của doanh nghiệp.
“Có thể nói, đây là những nội dung mà Trường Cao đẳng Viễn Đông đã triển khai từ trước, vì vậy Thông tư số 25/2026/TT-BGDĐT góp phần chuẩn hóa, hợp thức hóa mô hình và trở thành công cụ quản trị chính thức trong công tác thi đua, quy hoạch và bổ nhiệm”, cô Thu nhấn mạnh.
Từ thực tiễn triển khai tại một cơ sở giáo dục nghề nghiệp tư thục gắn chặt với doanh nghiệp, cô Thu cũng đề xuất một số nội dung cần bổ sung trong Thông tư số 25/2026/TT-BGDĐT. Trước hết, cần bổ sung tiêu chí “năng lực doanh nghiệp” như một thành phần riêng với các chỉ số cụ thể gồm: thời gian làm việc thực tế tại doanh nghiệp, mức độ tham gia các dự án sản xuất – dịch vụ, khả năng dẫn dắt, chuyển giao công nghệ, kết nối doanh nghiệp cũng như các chứng chỉ nghề theo chuẩn ngành. Bởi, trong giáo dục nghề nghiệp, “biết nghề” quan trọng không kém “biết dạy”.
Bên cạnh đó, cần xây dựng cơ chế công nhận giảng viên đến từ doanh nghiệp, cho phép các chuyên gia có kinh nghiệm thực tiễn tham gia giảng dạy mà không nhất thiết phải theo lộ trình học thuật truyền thống, trên cơ sở đánh giá hồ sơ năng lực, thành tích dự án và sự công nhận từ doanh nghiệp hoặc hiệp hội nghề. Tuy nhiên, các đối tượng này vẫn cần được bồi dưỡng sư phạm tối thiểu để bảo đảm chất lượng giảng dạy.
Ngoài ra, cô Thu cũng đề xuất cần có sự linh hoạt giữa các nhóm ngành, khi mỗi lĩnh vực như kỹ thuật, dịch vụ hay sáng tạo đều có đặc thù riêng. Theo đó, nên xây dựng bộ chuẩn gồm phần “cốt lõi” chung và phần “mở rộng” theo từng ngành. Đồng thời, cần gắn chuẩn nghề nghiệp với hoạt động kiểm định, xếp hạng và chuyển đổi số, thay vì chỉ dừng ở đánh giá nội bộ, nhằm nâng cao hiệu lực quản lý và chất lượng đào tạo.
Cùng với đó, cần tăng quyền tự chủ cho các cơ sở đào tạo, cho phép các trường cao đẳng chất lượng cao xây dựng bộ chuẩn nội bộ cao hơn, phù hợp với đặc thù và định hướng phát triển riêng.
“Thông tư số 25/2026/TT-BGDĐT không chỉ là quy định, mà còn đánh dấu bước chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị chất lượng đầu ra trong giáo dục nghề nghiệp. Đối với các trường tư như Trường Cao đẳng Viễn Đông, đây là cơ hội để khẳng định mô hình đào tạo gắn với doanh nghiệp, chuẩn hóa đội ngũ theo hướng thực chất và nâng cao năng lực cạnh tranh. Khi giảng viên đạt chuẩn và gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp, sinh viên sẽ đáp ứng tốt hơn yêu cầu của thị trường lao động”, cô Thu khẳng định.
Đối với riêng Trường Cao đẳng THACO, thầy Tiềm cho biết, theo quy định hiện hành của chuẩn nghề nghiệp giảng viên cao đẳng, đội ngũ giảng viên của nhà trường cơ bản đều đã đáp ứng yêu cầu đề ra nên thực tế triển khai áp dụng gần như không gặp nhiều khó khăn.