Vừa qua, Trường Đại học Hải Phòng phối hợp với Cục Nhà giáo và Cán bộ Quản lý Giáo dục - Bộ Giáo dục và Đào tạo, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Hải Phòng và Trường Đại học Hồng Đức đồng tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia “Kết nối lý luận và thực tiễn trong đào tạo giáo viên”.
Hội thảo được tổ chức nhằm tạo diễn đàn trao đổi học thuật, chia sẻ kinh nghiệm và đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục nhanh và mạnh mẽ trong giai đoạn hiện nay. Trọng tâm của hội thảo hướng tới việc hình thành các luận cứ khoa học có khả năng tác động đến chính sách và thực tiễn đào tạo giáo viên trong bối cảnh đổi mới sâu sắc của hệ thống giáo dục.
Tham dự hội thảo có Tiến sĩ Phạm Tuấn Anh - Phó Cục trưởng Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục (Bộ Giáo dục và Đào tạo); Giáo sư, Tiến sĩ Lê Anh Vinh - Viện trưởng, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam; Tiến sĩ Phí Thị Vân - Phó Giám đốc, Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng và gần 200 nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý, giáo viên, đại diện các cơ sở đào tạo giáo viên trên phạm vi cả nước.
Phát biểu đề dẫn hội thảo, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Hiên - Phó Hiệu trưởng thường trực Trường Đại học Hải Phòng khẳng định: Nghị quyết 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XI đã xác định giáo dục là quốc sách hàng đầu, giữ vai trò nền tảng trong chiến lược phát triển đất nước. Nghị quyết đã chỉ rõ yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, từ mục tiêu, nội dung, phương pháp đến cơ chế quản lý, đồng thời nhấn mạnh xu thế hội nhập quốc tế và hiện đại hóa giáo dục như một tất yếu khách quan.
Trong giai đoạn hiện nay, tinh thần đó tiếp tục được kế thừa và phát triển trong Nghị quyết 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, với yêu cầu tạo bước chuyển mang tính đột phá về chất lượng nguồn nhân lực; Nghị quyết 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, trong đó giáo dục được đặt trong mối quan hệ hữu cơ với khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, trở thành một cấu phần quan trọng của hệ sinh thái phát triển quốc gia trong kỷ nguyên số.
Trong bối cảnh đó, giáo dục trở thành lực lượng kiến tạo phát triển và đào tạo giáo viên giữ vai trò trung tâm trong việc chuyển hóa các định hướng chiến lược thành thực tiễn giáo dục. Đồng thời, việc triển khai thực hiện Luật Giáo dục đại học số 125/2025/QH15, Luật Nhà giáo số 73/2025/QH15 của Quốc hội khóa XV cũng như Quyết định số 2371/QĐ-Ttg ngày 27/10/2025 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt “Đề án đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2045” đang mở rộng không gian hội nhập giáo dục quốc tế, đặt ra những yêu cầu mới đối với năng lực nghề nghiệp nói chung, năng lực ngoại ngữ, năng lực dạy học tích hợp nói riêng và năng lực toàn cầu của đội ngũ giáo viên trong tương lai.
Sự chuyển đổi này đòi hỏi đội ngũ giáo viên phải được tái định hình về năng lực nghề nghiệp, tư duy sư phạm và khả năng thích ứng với môi trường giáo dục mới. Sau 6 năm triển khai, giáo dục mầm non và phổ thông ở Việt Nam nói chung và ở thành phố Hải Phòng nói riêng đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng, mang tính nền tảng và bước ngoặt như:
Chương trình, sách giáo khoa được thực hiện theo hướng mở và linh hoạt, việc thực hiện một chương trình nhiều bộ sách giáo khoa giúp cho các nhà trường phổ thông có nhiều cơ hội lựa chọn tài liệu phục vụ quá trình giảng dạy. Các trường được trao quyền chủ động trong việc xây dựng chương trình, do đó những nội dung thực hiện phù hợp với đối tượng học sinh, tăng cường nội dung gắn với thực tiễn, liên môn.
Các phương pháp dạy học tích cực như: phương pháp dạy học dự án; dạy học kết hợp; dạy học qua trải nghiệm được sử dụng rộng rãi, góp phần chuyển vai trò của người học từ tiếp nhận thụ động sang chủ động kiến tạo tri thức.
Đẩy mạnh chuyển đổi số trong giáo dục, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin, đặc biệt sau giai đoạn dịch bệnh Covid-19. Chuyển đổi số thể hiện trên nhiều mặt: phát triển học liệu số; công cụ AI, công cụ thực tế ảo; dạy học trực tuyến, dạy học kết hợp và quản lý học tập trên môi trường số.
Môi trường dạy học đa dạng với nhiều loại hình trường học như công lập, tư thục, quốc tế, trường một cấp và trường liên cấp, góp phần hình thành hệ sinh thái giáo dục mở và linh hoạt.
Dạy học các môn khoa học bằng tiếng Anh ngày càng phổ biến, tạo nền tảng cho hội nhập quốc tế, từng bước hiện thực hóa mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, đồng thời đặt ra yêu cầu mới đối với năng lực tích hợp ngôn ngữ - chuyên môn của giáo viên.
Bên cạnh những kết quả đó, trong thực tế vẫn còn tồn tại khoảng cách nhất định giữa hoạt động đào tạo giáo viên tại các trường đại học với yêu cầu thực tiễn của nhà trường mầm non và phổ thông. Nhiều sinh viên sư phạm còn gặp khó khăn khi vận dụng kiến thức đã học vào công việc giáo dục và giảng dạy, năng lực thích ứng nghề nghiệp còn hạn chế. Trong khi đó, các cơ sở giáo dục phổ thông cũng phản ánh sự thiếu hụt về kỹ năng nghề nghiệp, khả năng tổ chức dạy học và xử lý tình huống sư phạm của đội ngũ giáo viên, đặc biệt là giáo viên dạy các môn học tích hợp như Khoa học tự nhiên, Lịch sử - Địa lý hay môn học mới như Hoạt động trải nghiệm. Sự chậm trễ trong tái cấu trúc đào tạo sẽ làm gia tăng khoảng cách lý luận - thực tiễn, tạo 'điểm nghẽn' cho lộ trình đổi mới giáo dục.
Hội thảo khoa học quốc gia đã nhận được sự quan tâm và hưởng ứng tích cực của cộng đồng học thuật trên cả nước với gần 200 bài viết của 240 tác giả đến từ 45 cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu, cơ quan quản lý và các trường mầm non, phổ thông trên cả nước, góp phần làm sâu sắc, phong phú cho các diễn đàn chuyên môn học thuật, thúc đẩy kết nối hiệu quả giữa lý luận và thực tiễn, giữa nghiên cứu và hoạch định chính sách trong đào tạo giáo viên trên nền tảng lý luận hiện đại về phát triển năng lực và giáo dục trong kỷ nguyên chuyển đổi số, phù hợp với định hướng của Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.
Các nội dung cốt lõi của hội thảo tập trung vào 4 trụ cột sau:
Thứ nhất, những vấn đề lý luận chung trong đào tạo giáo viên trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay. Chủ đề này tập trung làm rõ các vấn đề nền tảng về lý luận trong đào tạo giáo viên, bao gồm: các tiếp cận hiện đại trong đào tạo giáo viên theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực học sinh (competency-based education – OECD, 2018); vai trò của đào tạo giáo viên trong thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông 2018; những yêu cầu mới đối với năng lực nghề nghiệp của giáo viên trong bối cảnh đổi mới giáo dục và hội nhập quốc tế; mối quan hệ giữa lý luận dạy học, khoa học giáo dục và thực tiễn nghề nghiệp.
Thứ hai, nghiên cứu thực tiễn giáo dục mầm non và phổ thông trong bối cảnh mới. Chủ đề hướng tới việc phân tích, đánh giá thực tiễn giáo dục hiện nay, cụ thể: những thay đổi trong hoạt động dạy học và giáo dục ở các cấp học (evidence-based education – Hattie, 2009); thực trạng năng lực nghề nghiệp của giáo viên và nhu cầu bồi dưỡng; những khó khăn, thách thức trong triển khai chương trình, sách giáo khoa mới; các nghiên cứu trường hợp, mô hình thực tiễn hiệu quả tại cơ sở giáo dục.
Thứ ba, Công nghệ số – Bước ngoặt trong đổi mới giáo dục. Chủ đề này nhấn mạnh vai trò của công nghệ trong đổi mới giáo dục, bao gồm: ứng dụng công nghệ số trong dạy học và quản lý (TPACK – Mishra & Koehler, 2006; AI in Education – UNESCO, 2021); phát triển năng lực số cho giáo viên và sinh viên sư phạm; mô hình dạy học kết hợp, dạy học trực tuyến; khai thác trí tuệ nhân tạo và học liệu số; các thách thức và cơ hội của chuyển đổi số trong giáo dục.
Thứ tư, vấn đề đổi mới phương pháp, cách thức đào tạo giáo viên. Chủ đề tập trung vào các giải pháp đổi mới trong đào tạo giáo viên: thiết kế chương trình theo hướng tăng cường thực hành nghề nghiệp (experiential learning – Kolb, 1984); đổi mới phương pháp giảng dạy; tăng cường gắn kết giữa trường đại học và cơ sở giáo dục phổ thông; đổi mới kiểm tra, đánh giá theo hướng phát triển năng lực người học (assessment for learning – Black & Wiliam, 1998).
Các nội dung trên có mối liên hệ chặt chẽ, bổ sung cho nhau, tạo thành một chỉnh thể thống nhất, góp phần làm rõ vấn đề cốt lõi của hội thảo là tăng cường kết nối giữa lý luận và thực tiễn trong đào tạo giáo viên, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay.
Với sự phối hợp của 5 đơn vị đồng tổ chức đã thể hiện rõ nét tính liên kết giữa nghiên cứu và thực tiễn, đồng thời khẳng định vai trò của các cơ sở giáo dục đại học trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Hiên cho biết, Trường Đại học Hải Phòng vinh dự là đơn vị đăng cai tổ chức Hội thảo đúng vào dịp kỷ niệm 67 năm xây dựng và phát triển. Hiện nay, nhà trường đang đào tạo gần 15.000 sinh viên, học viên với gần 60 chương trình đào tạo từ trình độ đại học đến thạc sĩ, tiến sĩ; trong đó, các chương trình đào tạo giáo viên là lĩnh vực có truyền thống, gắn bó xuyên suốt quá trình hình thành và phát triển của nhà trường.
Với định hướng phát triển bền vững, Trường Đại học Hải Phòng từng bước khẳng định vị thế là trung tâm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu khoa học và chuyển giao tri thức, phục vụ hiệu quả phát triển kinh tế - xã hội của thành phố Hải Phòng, vùng Duyên hải Bắc Bộ và cả nước.
Thông qua Hội thảo, Ban Tổ chức kỳ vọng từ diễn đàn chia sẻ, trao đổi học thuật, của Hội thảo có thể hướng tới thực hiện được các mục tiêu: Cung cấp các luận cứ khoa học và bằng chứng thực tiễn phục vụ hoạch định và hoàn thiện chính sách phát triển giáo dục mầm non và phổ thông; Đề xuất các mô hình, giải pháp có tính khả thi, phù hợp với điều kiện của Hải Phòng và có giá trị tham khảo đối với các địa phương khác; Tăng cường liên kết giữa cơ sở đào tạo – nghiên cứu với cơ quan quản lý và các trường mầm non và phổ thông, góp phần hình thành hệ sinh thái giáo dục thống nhất và hiệu quả; Góp phần thúc đẩy giáo dục thành phố Hải Phòng, đào tạo nguồn nhân lực thực hiện mục tiêu là cực tăng trưởng, đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.
Một số hình ảnh khác tại buổi hội thảo:
