Thứ trưởng Bộ GD&ĐT thông tin về việc thực hiện một bộ SGK thống nhất và chương trình giáo dục

05/05/2026 06:22
Nhật Minh

GDVN - Một bộ sách giáo khoa thống nhất dùng chung không có nghĩa là chỉ dạy và học trong sách giáo khoa đó.

Tại buổi họp báo Chính phủ thường kỳ chiều 4/5, Thứ trưởng Thường trực Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng đã thông tin về lộ trình triển khai thống nhất sách giáo khoa trên toàn quốc từ năm học 2026–2027, đồng thời làm rõ định hướng rà soát chương trình, cơ cấu môn học trong giai đoạn tới.

thu-truong-pham-ngoc-thuong.jpg
Thứ trưởng Thường trực Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng thông tin về việc triển khai sách giáo khoa thống nhất. Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Theo Thứ trưởng, việc thực hiện một bộ sách giáo khoa thống nhất là nhiệm vụ thực hiện theo Nghị quyết số 71 của Bộ Chính trị (ngày 22/8/2025) và Nghị quyết số 281 của Chính phủ (ngày 15/9/2025), trong đó xác định rõ yêu cầu thống nhất một bộ sách giáo khoa dùng chung và tiến tới miễn phí sách giáo khoa vào năm 2030.

Hiện ngành Giáo dục đang triển khai chương trình với 3 bộ sách giáo khoa theo chủ trương xã hội hóa, gồm: "Cánh Diều", "Chân trời sáng tạo" và "Kết nối tri thức với cuộc sống". Với yêu cầu phải thống nhất một bộ sách giáo khoa từ năm học 2026-2027, Bộ xác định không thể biên soạn bộ sách mới trong thời gian ngắn, do cần từ 2-3 năm chuẩn bị. Theo đó, Bộ đã thành lập tổ nghiên cứu, tham vấn ý kiến các địa phương, chuyên gia và xây dựng tiêu chí lựa chọn. Kết quả, bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống của Nhà Xuất bản Giáo dục Việt Nam đã được lựa chọn làm bộ sách giáo khoa thống nhất trên toàn quốc. Quyết định này được Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo phê duyệt ngày 26/12/2025, bảo đảm đủ thời gian chuẩn bị cho năm học mới.

Về triển khai, Thứ trưởng cho biết, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành văn bản hướng dẫn các địa phương sử dụng thống nhất bộ sách giáo khoa, đồng thời cho phép khai thác các bộ sách khác làm tài liệu tham khảo. Quan điểm được nhấn mạnh là, dạy và học theo chương trình, sách giáo khoa chỉ là học liệu; do đó không gây lãng phí đối với các bộ sách đã sử dụng trước đó.

Bộ cũng đã hoàn thành hiệu chỉnh nội dung sách giáo khoa, đặc biệt ở các môn Lịch sử, Địa lý, Giáo dục công dân, phù hợp với việc điều chỉnh địa giới hành chính khi chuyển từ mô hình chính quyền địa phương 3 cấp sang 2 cấp.

Về phát hành, mục tiêu là bảo đảm cung ứng đầy đủ sách giáo khoa cho nhà trường, giáo viên chậm nhất 20 ngày trước khai giảng. Đến thời điểm hiện tại, 5/7 miền, khu vực của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đã nhập kho và công bố giảm giá sách trung bình 13,3%.

Công tác tập huấn giáo viên được thực hiện theo hướng trọng tâm, tập trung vào các nội dung vướng mắc cần giải đáp, tránh dàn trải. Theo Thứ trưởng, với nền tảng chuyên môn, giáo viên có thể giảng dạy hiệu quả với các bộ sách giáo khoa khác nhau.

Về chương trình và cơ cấu môn học, Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng cho biết, theo thông lệ quốc tế, một chương trình giáo dục có vòng đời từ 10–15 năm mới thay đổi tổng thể. Tuy nhiên, hằng năm, Bộ Giáo dục và Đào tạo thực hiện “phát triển chương trình” thông qua rà soát, điều chỉnh nội dung và chỉ đạo chuyên môn. Đặc biệt, các nhà trường được khuyến khích chủ động xây dựng chương trình giáo dục nhà trường phù hợp trên cơ sở khung chương trình chung.

Trong thời gian tới, Bộ sẽ tiếp tục tinh chỉnh, bổ sung các nội dung theo Nghị quyết 71-NQ/TW như: tăng thời lượng các môn khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục STEM, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI). Đồng thời, tăng cường giáo dục kỹ năng sống, văn hóa, nghệ thuật nhằm bảo đảm chuẩn đầu ra nhưng không gây quá tải cho học sinh.

Thứ trưởng nhấn mạnh, giáo dục có tác động rất lớn việc điều chỉnh cần được thực hiện thận trọng, có đánh giá tác động và huy động sự đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học, giáo viên trực tiếp giảng dạy để căn chỉnh chương trình đó. Mục tiêu là đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong bối cảnh mới, đồng thời bảo đảm tính ổn định của chương trình giáo dục phổ thông.

Bộ đã truyền thông, yêu cầu các Sở Giáo dục và Đào tạo phải hiểu một cách linh hoạt. Một bộ sách giáo khoa thống nhất dùng chung không có nghĩa là chỉ dạy và học trong sách giáo khoa đó, sách giáo khoa không phải là pháp lệnh, chỉ là học liệu. Chúng ta có thể tham khảo những bộ sách giáo khoa hiện nay không thống nhất dùng chung nhưng vẫn còn giá trị về mặt khoa học, thực tiễn, cũng như có thể lấy nguồn tư liệu khác để giáo viên giảng dạy, học sinh có thể tham khảo để làm phong phú thêm kiến thức của mình, cũng như trong các bài kiểm tra đánh giá. Như thế phù hợp với việc chuyển từ dạy kiến thức là chính sang dạy kỹ năng để hình thành phẩm chất và năng lực cho học sinh.

Nhật Minh