Sự đổi mới của giáo dục phổ thông cùng nhu cầu về đội ngũ giáo viên chất lượng cao đang mở ra nhiều cơ hội phát triển cho sinh viên theo học ngành Sư phạm Sinh học. Tại Trường Đại học Giáo dục (Đại học Quốc gia Hà Nội), chương trình đào tạo được xây dựng theo hướng hiện đại, kết hợp kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm và công nghệ dạy học, đồng thời triển khai định hướng dạy học Sinh học bằng tiếng Anh từ năm 2026.
Nhiều ưu thế trong đào tạo ngành Sư phạm Sinh học
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Thị Phượng - giảng viên Khoa Sư phạm, Trường Đại học Giáo dục (Đại học Quốc gia Hà Nội) cho biết, trong bối cảnh giáo dục phổ thông Việt Nam đang đổi mới chương trình và phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh, nhu cầu về giáo viên Sinh học chất lượng cao ngày càng lớn. Sinh học là môn thuộc nhóm khoa học tự nhiên, yêu cầu giáo viên không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn phải tổ chức các hoạt động học tập tích cực, thí nghiệm, thực hành và ứng dụng công nghệ trong giảng dạy.
Điều này đòi hỏi người dạy có cả năng lực chuyên môn vững vàng và kỹ năng sư phạm tốt. Vì vậy, giáo viên Sinh học đạt chuẩn, am hiểu chương trình mới và sẵn sàng làm việc trong môi trường giáo dục hiện đại luôn được các cơ sở giáo dục đánh giá cao.
Sau khi tốt nghiệp, sinh viên có cơ hội học tiếp lên bậc thạc sĩ về Lí luận và Phương pháp dạy học bộ môn Sinh học, đồng thời có thể trở thành giáo viên tại các trường phổ thông, cao đẳng, đại học hoặc theo đuổi con đường nghiên cứu trong lĩnh vực Sinh học tại các Viện, Trường và các cơ sở nghiên cứu khác.
Theo cô Phượng, chương trình đào tạo ngành Sư phạm Sinh học của Trường Đại học Giáo dục được xây dựng theo khung chương trình chuẩn trình độ đại học và liên tục được điều chỉnh, cập nhật nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông cũng như nghề nghiệp giáo viên trong bối cảnh hiện nay.
Theo đó, chương trình được ban hành theo quy định của nhà trường và Bộ Giáo dục và Đào tạo, bảo đảm tính hệ thống, cập nhật kiến thức chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm. Chương trình đào tạo được triển khai theo mô hình A+B, trong đó khối kiến thức khoa học cơ bản do Trường Đại học Khoa học Tự nhiên đảm nhiệm, còn khối kiến thức khoa học giáo dục và sư phạm do Trường Đại học Giáo dục phụ trách.
Toàn khóa học gồm 135 tín chỉ, được phân bổ theo các nhóm kiến thức chung, kiến thức lĩnh vực, kiến thức khối ngành, kiến thức nhóm ngành và kiến thức ngành. Mô hình này giúp kết hợp chặt chẽ giữa nền tảng khoa học tự nhiên về Sinh học với kỹ năng sư phạm và công nghệ dạy học hiện đại, qua đó giúp sinh viên vừa vững chuyên môn vừa tự tin theo đuổi nghề giáo.
Đáng chú ý, từ năm 2026, Trường Đại học Giáo dục triển khai chương trình đào tạo theo định hướng dạy học Sinh học bằng tiếng Anh. Sinh viên theo học chương trình sẽ được trang bị kiến thức tiếng Anh chuyên ngành, phương pháp giảng dạy và kỹ năng thiết kế, tổ chức các hoạt động dạy học bằng tiếng Anh. Đồng thời, sinh viên còn được rèn luyện khả năng trình bày, giảng dạy và tương tác song ngữ trong lớp học, góp phần hỗ trợ học sinh phát triển đồng thời năng lực Sinh học và tiếng Anh chuyên ngành.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Thị Phượng cũng nhấn mạnh, ngành Sư phạm Sinh học thuộc hệ thống đào tạo sư phạm của Đại học Quốc gia Hà Nội - cơ sở đào tạo có uy tín và nhiều kinh nghiệm trong đào tạo giáo viên, nghiên cứu khoa học giáo dục. Đội ngũ giảng viên của ngành đều có trình độ tiến sĩ, trong đó có 1 giáo sư và 1 phó giáo sư, có chuyên môn sâu trong các lĩnh vực khoa học cơ bản, sư phạm và phương pháp dạy học, góp phần bảo đảm chất lượng đào tạo.
Bên cạnh đó, sinh viên ngành Sư phạm Sinh học còn có cơ hội theo học chương trình bằng kép với các ngành như Sư phạm Toán học hay Sư phạm Khoa học tự nhiên, qua đó mở rộng kiến thức và nâng cao năng lực nghề nghiệp. Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Thị Phượng, chương trình không chỉ cung cấp kiến thức chuyên môn về Sinh học mà còn chú trọng phát triển năng lực sư phạm, tạo nền tảng vững chắc để sinh viên trở thành những giáo viên hiện đại, linh hoạt và sáng tạo.
Sinh viên được thực hành sớm và trang bị nhiều kỹ năng mềm
Cô Phượng cho hay, trong quá trình học tập, sinh viên ngành Sư phạm Sinh học có nhiều cơ hội tham gia các hoạt động thực hành nghề nghiệp và nghiên cứu khoa học đa dạng. Từ năm thứ hai đến năm thứ tư, sinh viên được tham gia thực tập sư phạm liên tục, gắn kết chặt chẽ giữa lý thuyết và thực tiễn.
Thông qua quá trình này, sinh viên từng bước làm quen với môi trường giảng dạy thực tế, đồng thời rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp dưới sự hướng dẫn của giảng viên và giáo viên tại các trường phổ thông. Đặc biệt, chương trình đào tạo còn có học phần bắt buộc “Thực tập thiên nhiên”, giúp sinh viên học tập trực tiếp tại các môi trường tự nhiên như Vườn Quốc gia Ba Vì, Trạm Đa dạng Sinh học Mê Linh và Vườn Quốc gia Xuân Thủy.
Trường ĐH Giáo dục tham gia Ngày hội Hướng nghiệp và Tư vấn tuyển sinh 2026 tại THPT Phan Đình Phùng
Hoạt động thực tập sư phạm của sinh viên được triển khai tại nhiều môi trường giáo dục khác nhau, từ trường trung học phổ thông công lập chất lượng cao đến trường có yếu tố quốc tế. Qua đó, sinh viên có điều kiện trải nghiệm nhiều bối cảnh dạy học phong phú và đa dạng.
Bên cạnh hoạt động thực tập, sinh viên còn được tham gia chuỗi chương trình “Tự hào sinh viên Sư phạm FoPer” với nhiều hoạt động rèn nghề như “Viết và sử dụng bảng”, “Dạy học”, “Thiết kế bài dạy”, “Sản phẩm video bài giảng”… Những hoạt động này giúp sinh viên tích lũy kinh nghiệm, trưởng thành hơn trong nghề nghiệp và thêm yêu nghề giáo. Ngoài ra, sinh viên năm thứ tư còn tham gia các chương trình như “Bục giảng gọi tên”, “Con đường phấn trắng - bước chân xanh” cùng nhiều hoạt động kết nối, gắn kết sinh viên trong toàn trường.
Song song với hoạt động thực hành sư phạm, sinh viên ngành Sư phạm Sinh học còn có cơ hội tham gia nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực giáo dục và sư phạm thông qua các hội thảo, tọa đàm chuyên môn và dự án nghiên cứu của khoa, nhà trường. Nhiều đề tài nghiên cứu khoa học của sinh viên đã được nhà trường phê duyệt và triển khai với mức kinh phí hỗ trợ tối thiểu 5 triệu đồng.
Những hoạt động này không chỉ giúp sinh viên phát triển kỹ năng nghề nghiệp mà còn nâng cao năng lực nghiên cứu, tư duy sáng tạo và khả năng vận dụng kiến thức trong môi trường giáo dục thực tiễn.
Bên cạnh nền tảng kiến thức chuyên môn về Sinh học, chương trình đào tạo của Trường Đại học Giáo dục đặc biệt chú trọng trang bị cho sinh viên những kỹ năng thiết yếu nhằm đáp ứng yêu cầu của nghề giáo trong thời đại số.
Theo đó, sinh viên được rèn luyện kỹ năng sư phạm chuyên nghiệp thông qua việc thiết kế bài giảng, tổ chức hoạt động học tập, quản lý lớp học và đánh giá học sinh theo định hướng phát triển năng lực. Các nội dung đào tạo được xây dựng phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục và môi trường dạy học số hiện nay.
Nhà trường cũng chú trọng phát triển kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học cho sinh viên. Trong quá trình học tập, sinh viên được hướng dẫn sử dụng các công cụ công nghệ, thiết kế bài giảng điện tử, đồng thời khai thác hiệu quả các phần mềm và nền tảng trực tuyến phục vụ hoạt động giảng dạy và quản lý học tập trong môi trường số.
Bên cạnh đó, thông qua các hoạt động nhóm, thảo luận và thực hiện dự án, sinh viên được phát triển kỹ năng giao tiếp, làm việc nhóm và giải quyết vấn đề. Đây được xem là những kỹ năng mềm quan trọng, đáp ứng yêu cầu của môi trường giáo dục hiện đại.
Hoạt động nghiên cứu khoa học cũng góp phần giúp sinh viên nâng cao kỹ năng nghiên cứu và đổi mới sáng tạo. Thông qua các đề tài nghiên cứu, sinh viên được khuyến khích phát triển tư duy phản biện, sáng tạo trong phương pháp dạy học, đồng thời biết vận dụng hiệu quả các mô hình dạy học trực tuyến và dạy học kết hợp.
Theo cô Phượng, những kỹ năng này không chỉ giúp sinh viên đáp ứng yêu cầu cơ bản của nghề giáo mà còn tạo điều kiện để thích ứng với xu hướng dạy học số, chủ động và linh hoạt trong môi trường giáo dục ứng dụng công nghệ cao.