Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam vừa phát hành bộ sách Trí tuệ nhân tạo dành cho học sinh cả 3 cấp học, được xây dựng theo định hướng kết hợp giữa kiến thức nền tảng, hoạt động thực hành và hệ sinh thái công nghệ hỗ trợ. Bộ sách hướng tới việc giúp học sinh sớm hình thành tư duy số, phát triển năng lực công nghệ và chủ động thích ứng với yêu cầu của thời đại số.
Bộ sách chính thống về AI đầu tiên cho học sinh Việt
Giới thiệu về bộ sách, đại diện Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam cho biết, theo Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, một trong những nhiệm vụ trọng tâm được đặt ra là “chuyển đổi số toàn diện, phổ cập và ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong giáo dục và đào tạo”. Nghị quyết đồng thời nhấn mạnh việc xây dựng các nền tảng giáo dục thông minh, sách giáo khoa, giáo trình thông minh; đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và AI trong đổi mới phương pháp giảng dạy, học tập và kiểm tra đánh giá.
Hưởng ứng Nghị quyết, bộ sách Trí tuệ nhân tạo dành cho học sinh từ lớp 1 đến lớp 12 ra đời như một giải pháp giáo dục toàn diện, hiện đại và tiên phong. Đây là bộ tài liệu chính thống đầu tiên về AI tại Việt Nam, đã được các cơ quan chuyên môn của Bộ Giáo dục và Đào tạo thẩm định, đáp ứng yêu cầu của Chương trình Giáo dục phổ thông mới – trong đó AI được xác định là một nội dung học tập quan trọng và bắt buộc trong xu thế giáo dục tương lai.
Bộ sách được xây dựng theo mô hình đa nền tảng, tích hợp đồng bộ giữa sách giấy, bài giảng điện tử và hệ thống phần mềm hỗ trợ AI. Nhờ đó, quá trình dạy và học không chỉ trở nên trực quan, sinh động mà còn linh hoạt, phù hợp với môi trường giáo dục số hiện đại. Đây không đơn thuần là bộ sách cung cấp kiến thức, mà còn là hệ sinh thái học tập hỗ trợ giáo viên, học sinh và nhà trường trong quá trình triển khai giáo dục AI một cách bài bản.
Với tổng cộng 24 cuốn dành cho cả 3 cấp học, bộ sách được biên soạn theo nguyên lý “vòng tròn đồng tâm”, trong đó nội dung được lặp lại và nâng cao dần theo từng độ tuổi. Học sinh sẽ từng bước tiếp cận AI từ cơ bản đến nâng cao: từ việc làm quen với khái niệm máy học, dữ liệu, tư duy lập trình đến xây dựng dự án thực tiễn và tìm hiểu các vấn đề đạo đức, quyền riêng tư trong môi trường số.
Ở bậc tiểu học, học sinh tiếp cận AI thông qua trò chơi, kể chuyện và các hoạt động trực quan nhằm hình thành nhận thức ban đầu về cách máy móc học từ dữ liệu. Các em được làm quen với lập trình bằng khối lệnh, từ đó phát triển tư duy logic và khả năng sáng tạo.
Ở bậc trung học cơ sở, học sinh bắt đầu tìm hiểu sâu hơn về dữ liệu, cách AI nhận diện thế giới và xử lý ngôn ngữ tự nhiên. Các hoạt động học tập được tổ chức dưới dạng dự án, thảo luận và lập trình thực hành, giúp học sinh phát triển kỹ năng hợp tác, giải quyết vấn đề cũng như ý thức về đạo đức và quyền riêng tư trong công nghệ.
Đối với bậc trung học phổ thông, nội dung được nâng cao theo hướng ứng dụng và thực tiễn. Học sinh được phân biệt giữa AI truyền thống và AI tạo sinh, học cách đặt yêu cầu để AI đưa ra kết quả chính xác, biết kết hợp dữ liệu để xây dựng và hoàn thiện các dự án gắn với đời sống, đồng thời hiểu rõ trách nhiệm đạo đức khi sử dụng công nghệ AI.
Không chỉ hướng tới học sinh, bộ sách còn mang đến nhiều giá trị thiết thực cho nhà trường và giáo viên. Với nhà trường, đây là giải pháp hỗ trợ hiệu quả trong tổ chức dạy học hiện đại, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số và xây dựng môi trường giáo dục thông minh.
Với giáo viên, bộ sách cung cấp hệ thống học liệu phong phú, dễ triển khai, giúp tiết kiệm thời gian soạn giảng và nâng cao năng lực công nghệ, năng lực AI. Trong khi đó, học sinh được tiếp cận AI từ sớm theo lộ trình phù hợp, học qua thực hành, trò chơi và dự án để phát triển tư duy sáng tạo, kỹ năng hợp tác và khả năng sử dụng công nghệ an toàn.
Thông qua việc trang bị kiến thức, kỹ năng số và tư duy công dân số cho học sinh, bộ sách Trí tuệ nhân tạo không chỉ đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay mà còn góp phần chuẩn bị nguồn nhân lực cho tương lai số. Đây được xem là bước đi quan trọng trong hành trình đưa AI trở thành một phần thiết yếu của giáo dục phổ thông Việt Nam, góp phần mở rộng cơ hội nghề nghiệp và năng lực hội nhập cho thế hệ trẻ trong kỷ nguyên công nghệ.
AI Buddy – trợ lý học tập và giảng dạy 24/7 đầu tiên tại Việt Nam
Một trong những điểm nổi bật của bộ sách Trí tuệ nhân tạo là hệ sinh thái phần mềm đi kèm hoàn toàn miễn phí, được xây dựng đồng bộ nhằm hỗ trợ quá trình dạy và học AI trong nhà trường.
Trung tâm của hệ sinh thái này là AI Buddy – trợ lý học tập và giảng dạy 24/7 đầu tiên tại Việt Nam dành cho giáo dục, có khả năng hỗ trợ giáo viên soạn bài, thiết kế kiểm tra, quản lý lớp học, nghiên cứu tài liệu và cá nhân hóa phong cách giảng dạy. Đặc biệt, hệ thống còn cho phép xuất trực tiếp nội dung sang Word hoặc PowerPoint, góp phần tiết kiệm thời gian và nâng cao hiệu quả chuẩn bị bài giảng.
Bên cạnh đó, AI Buddy tích hợp công cụ OCR xử lý tài liệu thông minh, cho phép chuyển đổi hình ảnh thành file Word nhanh chóng, miễn phí và không giới hạn số lần sử dụng. Tính năng AI Research hỗ trợ tra cứu thông tin học thuật, tìm kiếm web và phát triển nội dung chuyên sâu, giúp giáo viên và học sinh tiếp cận tri thức thuận tiện hơn trong môi trường số.
Hệ sinh thái đi kèm còn bao gồm nhiều nền tảng hỗ trợ học tập hiện đại. Trong đó, Block Studio giúp học sinh làm quen với lập trình trực quan, phát triển tư duy thuật toán và logic AI thông qua các hoạt động thực hành sinh động. Sense Learner cho phép học sinh tự huấn luyện mô hình AI bằng những ví dụ trực quan, từ đó hiểu rõ hơn cách trí tuệ nhân tạo “học” và xử lý dữ liệu. Hệ thống LMS hỗ trợ giáo viên xây dựng bài giảng, theo dõi tiến độ học tập và đánh giá kết quả của học sinh một cách thuận tiện, toàn diện.
Không chỉ mang giá trị công nghệ, dự án còn chứa đựng tâm huyết và kỳ vọng về tương lai giáo dục Việt Nam trong thời đại số.
Trung tướng, Tiến sĩ Nguyễn Khắc Khanh – Cố vấn cao cấp Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam chia sẻ: “Phía sau một bộ sách không chỉ là công việc biên soạn, xuất bản hay chuyển giao. Phía sau đó là một niềm tin: niềm tin rằng giáo dục Việt Nam có thể chủ động bước vào thời đại số; rằng thầy cô giáo Việt Nam có thể làm chủ công nghệ để dạy học tốt hơn; rằng học sinh Việt Nam có thể trở thành những công dân số tự tin, sáng tạo, nhân văn và có trách nhiệm”.
Từ góc nhìn thực tế giảng dạy, cô Trần Hoài Nga – giáo viên Tin học của Trường Tiểu học Đa Mai (phường Đa Mai, tỉnh Bắc Ninh) đánh giá cao cách bộ sách lồng ghép tư duy lập trình và đạo đức số vào các hoạt động học tập.
Theo cô, ở cấp tiểu học, những chủ đề như “Máy thông minh”, “Máy học như thế nào?”, “Dữ liệu là gì?” hay “AI quanh em” được thiết kế gần gũi, giúp học sinh khám phá thế giới AI bằng chính trải nghiệm đời sống của mình.
“Việc đưa trí tuệ nhân tạo vào trường học không chỉ giúp học sinh sớm làm quen với công nghệ hiện đại mà còn bồi dưỡng cho các em năng lực tư duy, sáng tạo và trách nhiệm số – những phẩm chất quan trọng của công dân tương lai” - cô Nga chia sẻ.
Với sự kết hợp giữa nội dung học tập bài bản và hệ sinh thái công nghệ đồng hành, bộ sách Trí tuệ nhân tạo không chỉ cung cấp kiến thức mà còn mở ra một môi trường học tập hiện đại, nơi giáo viên và học sinh có thể cùng khám phá, sáng tạo và thích ứng với kỷ nguyên số.
Bộ sách Trí tuệ nhân tạo hiện đã được phân phối tại Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Giáo dục Phương Nam – đơn vị phát hành của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam.
Phụ huynh và học sinh có thể tìm mua trực tiếp tại địa chỉ 231 Nguyễn Văn Cừ, phường Chợ Quán, thành phố Hồ Chí Minh hoặc đặt mua trực tuyến qua website Phương Nam Retail để tiếp cận sản phẩm một cách thuận tiện.
