Từ năm học 2024-2025 trở về trước, thời gian làm việc hiệu trưởng, phó hiệu trưởng là viên chức quản lý làm việc giờ hành chính không có thời gian nghỉ hè.
Tuy nhiên theo Thông tư 05/2025/TT-BGDĐT quy định chế độ làm việc đối với giáo viên phổ thông, dự bị đại học có hiệu lực từ ngày 22/4/2025, quy định cụ thể về thời gian làm việc, nghỉ ngơi trong đó có nghỉ hè của hiệu trưởng, phó hiệu trưởng là 08 tuần, linh hoạt trong thời gian hè và trong năm học.
Từ năm học 2025-2026, hiệu trưởng, phó hiệu trưởng các cơ sở giáo dục phổ thông được nghỉ hè 08 tuần và hưởng nguyên lương, phụ cấp là chính sách hợp lý, phù hợp với tính chất đặc thù của ngành giáo dục. Tuy nhiên, bên cạnh đội ngũ quản lý và giáo viên, nhân viên trường học như văn thư, kế toán, y tế, thư viện, thiết bị… cũng đang đảm nhận khối lượng công việc lớn, góp phần quan trọng vào hoạt động chung của nhà trường nhưng chưa có quy định được nghỉ hè khiến họ tâm tư.
Từ năm học 2025-2026, hiệu trưởng, phó hiệu trưởng được nghỉ hè 08 tuần, hưởng nguyên lương, phụ cấp
Thông tư 05/2025/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định chế độ làm việc đối với giáo viên phổ thông, dự bị đại học đã có hiệu lực từ ngày 22/4/2025.
Theo điểm a khoản 4 Điều 6 Thông tư 05 quy định thời gian nghỉ hằng năm của hiệu trưởng và hiệu phó như sau: “Thời gian nghỉ hằng năm của hiệu trưởng, phó hiệu trưởng bao gồm thời gian nghỉ hè; thời gian nghỉ lễ, tết và các ngày nghỉ khác theo quy định của Bộ luật Lao động, Luật Bảo hiểm xã hội”.
Theo đó, điểm a khoản 1 Điều 3 Nghị định số 84/2020/NĐ-CP quy định: “Thời gian nghỉ hè hằng năm của giáo viên cơ sở giáo dục mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông, trường chuyên biệt là 08 tuần, bao gồm cả nghỉ phép hằng năm”.
Có thể hiểu, từ năm học 2025-2026 này, hiệu trưởng và phó hiệu trưởng có thời gian nghỉ hè là 08 tuần.
Bên cạnh đó, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 93/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Nhà giáo. Trong đó, đáng chú ý là các quy định liên quan đến thời gian nghỉ hè của giáo viên. Nghị định này có hiệu lực kể từ ngày ký (31/3/2026).
Điều 17 Nghị định quy định về thời gian nghỉ hè của nhà giáo.
Theo đó, thời gian nghỉ hè hằng năm của nhà giáo trong các cơ sở giáo dục mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông, trường chuyên biệt là 8 tuần, bao gồm cả nghỉ phép hằng năm;
Thời gian nghỉ hè hằng năm của nhà giáo trong các cơ sở giáo dục thường xuyên tối thiểu là 4 tuần, tối đa là 8 tuần, bao gồm cả nghỉ phép hằng năm;
Thời gian nghỉ hè hằng năm của nhà giáo trong trường dự bị đại học là 8 tuần, bao gồm cả nghỉ phép hằng năm;
Thời gian nghỉ hè hằng năm của nhà giáo giảng dạy chương trình giáo dục trung học nghề, giảng dạy trình độ trung cấp và giảng dạy trình độ cao đẳng là 6 tuần; của nhà giáo giảng dạy trình độ sơ cấp là 4 tuần, bao gồm cả nghỉ phép hằng năm.
Trong thời gian nghỉ hè, nhà giáo được hưởng nguyên lương và phụ cấp theo quy định.
Như vậy, trong thời gian nghỉ hè, hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, giáo viên được nghỉ hè 08 tuần hưởng nguyên lương và các loại phụ cấp hiện hành (phụ cấp chức vụ, ưu đãi, thâm niên,...).
Vì sao thời gian nghỉ hè hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, giáo viên vẫn được hưởng phụ cấp?
Một số ý kiến thắc mắc về quy định tại sao trong thời gian nghỉ hè nhà giáo vẫn được hưởng lương lại có thêm các khoản phụ cấp.
Thực chất nghỉ hè là nghỉ dạy trực tiếp trên lớp nhưng hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, giáo viên vẫn phải làm việc.
Thời gian nghỉ hằng năm của giáo viên ở các trường phổ thông được quy định tại Thông tư số 05/2025/TT-BGDĐT quy định chế độ làm việc đối với giáo viên giảng dạy tại cơ sở giáo dục phổ thông, trường dự bị đại học, có hiệu lực thi hành từ ngày 22/4/2025.
Thời gian nghỉ hằng năm của hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, giáo viên được quy định như sau:
1. Thời gian nghỉ hằng năm của giáo viên gồm:
a) Thời gian nghỉ hè theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 3 Nghị định số 84/2020/NĐ-CP ngày 17/7/2020 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Giáo dục.
Trong thời gian nghỉ hè, giáo viên tham gia đào tạo, bồi dưỡng theo yêu cầu của vị trí việc làm, tham gia công tác thi tốt nghiệp trung học phổ thông, tuyển sinh khi cơ quan có thẩm quyền triệu tập;
Do đó, thời gian nghỉ hè, giáo viên không trực tiếp giảng dạy nhưng không có nghĩa là không làm việc, vẫn phải tham gia hội họp, bồi dưỡng, đào tạo và thực hiện các nhiệm vụ theo yêu cầu của cấp trên, của thủ trưởng đơn vị.
Nên, thời gian nghỉ hè vẫn được xem là thời gian làm việc, được hưởng nguyên lương và các khoản phụ cấp là phù hợp.
Việc quy định nhà giáo trong thời gian nghỉ hè được hưởng nguyên lương và các khoản phụ cấp là hoàn toàn hợp lý, phù hợp với tính chất đặc thù của nghề giáo. Nghỉ hè không đơn thuần là khoảng thời gian “không làm việc” mà là thời gian để giáo viên tái tạo sức lao động, chuẩn bị chuyên môn, tham gia bồi dưỡng, tập huấn và xây dựng kế hoạch cho năm học mới. Trong suốt năm học, giáo viên thường phải làm việc với cường độ cao, áp lực lớn từ giảng dạy, hồ sơ, kiểm tra, đánh giá học sinh và nhiều hoạt động giáo dục khác. Vì vậy, việc bảo đảm thu nhập trong thời gian nghỉ hè chính là sự ghi nhận đối với quá trình lao động liên tục, kéo dài và mang tính đặc thù của đội ngũ nhà giáo.
Bên cạnh đó, chính sách này còn góp phần ổn định đời sống, tạo động lực để giáo viên yên tâm công tác, gắn bó lâu dài với nghề. Nếu thời gian nghỉ hè bị cắt giảm lương, phụ cấp sẽ ảnh hưởng lớn đến thu nhập của nhà giáo, nhất là trong bối cảnh nhiều giáo viên hiện nay còn gặp khó khăn về đời sống. Việc được hưởng nguyên lương và phụ cấp trong thời gian nghỉ hè cũng tương đồng với chế độ nghỉ hằng năm có hưởng lương của người lao động, đồng thời thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đối với đội ngũ làm công tác giáo dục – lực lượng giữ vai trò quan trọng trong đào tạo nguồn nhân lực và phát triển đất nước.
Thời gian nghỉ hè của hiệu trưởng, phó hiệu trưởng được bố trí như thế nào là hợp lý?
Thực tế, thời gian nghỉ hè thì giáo viên chủ yếu tham gia bồi dưỡng, tập huấn, đào tạo,...
Còn đối với hiệu trưởng, phó hiệu trưởng vẫn phải làm việc trong thời gian hè, công việc vẫn diễn ra trong thời gian hè, vẫn phải báo cáo, tiếp khách, tuyển sinh đầu cấp, triển khai các hoạt động tài chính, chuyên môn,...
Do đó, tại khoản 4 Điều 6 Thông tư 05/2025/TT-BGDĐT quy định về thời gian nghỉ hè của hiệu trưởng, phó hiệu trưởng như sau:
“4. Thời gian nghỉ hằng năm của hiệu trưởng, phó hiệu trưởng:
a) Thời gian nghỉ hằng năm của hiệu trưởng, phó hiệu trưởng bao gồm thời gian nghỉ hè; thời gian nghỉ lễ, tết và các ngày nghỉ khác theo quy định của Bộ luật Lao động, Luật Bảo hiểm xã hội;
b) Thời gian nghỉ hè của hiệu trưởng, phó hiệu trưởng được bố trí linh hoạt trong năm học và trong thời gian nghỉ hè của giáo viên để bảo đảm các hoạt động của nhà trường diễn ra bình thường và bảo đảm hoàn thành các nhiệm vụ công tác do cơ quan quản lý các cấp triệu tập (nếu có). Lịch nghỉ hè của hiệu trưởng, phó hiệu trưởng phải báo cáo cơ quan có thẩm quyền quản lý hoặc theo phân cấp.”
Do đó, thời gian nghỉ hè của hiệu trưởng, phó hiệu trưởng không phải cố định trong thời gian hè mà được bố trí linh hoạt trong năm học và trong thời gian nghỉ hè của giáo viên để bảo đảm các hoạt động của nhà trường diễn ra bình thường và bảo đảm hoàn thành các nhiệm vụ công tác do cơ quan quản lý các cấp triệu tập (nếu có).
Lịch nghỉ hè của hiệu trưởng, phó hiệu trưởng phải báo cáo cơ quan có thẩm quyền quản lý hoặc theo phân cấp.
Các trường phải xây dựng lịch nghỉ hè của hiệu trưởng, phó hiệu trưởng để trình cấp quản lý, đối với trường mầm non đến trung học cơ sở là cấp xã, đối với trường trung học phổ thông là Sở Giáo dục và Đào tạo.
Kiến nghị xem xét có chế độ nghỉ hè cho nhân viên trường học khoảng 4 tuần
Sau Thông tư 05/2025/TT-BGDĐT bổ sung thời gian nghỉ hè của hiệu trưởng, phó hiệu trưởng thì về thời gian làm việc, nghỉ ngơi nhà giáo được đảm bảo, phù hợp.
Tuy vậy, trong nhà trường còn một lực lượng nhân viên trường học chế độ thấp nhưng không có thời gian nghỉ hè.
Suốt thời gian hè, khi giáo viên nghỉ hè, học sinh nghỉ, công việc không nhiều nhưng họ vẫn phải làm việc đủ 8 tiếng/ngày, khá nhiều tâm tư, áp lực.
Hiện nay, tại các cơ sở giáo dục phổ thông, đội ngũ nhân viên trường học như văn thư, kế toán, y tế học đường, thư viện, thiết bị… giữ vai trò rất quan trọng trong việc bảo đảm hoạt động của nhà trường diễn ra thông suốt. Tuy nhiên, trong khi giáo viên được nghỉ hè theo tính chất nghề nghiệp thì nhiều nhân viên trường học vẫn phải làm việc xuyên suốt hoặc chỉ được nghỉ phép theo chế độ chung của người lao động.
Thực tế cho thấy, trong năm học, đội ngũ nhân viên trường học cũng chịu áp lực công việc không nhỏ. Nhân viên kế toán phải thực hiện nhiều loại hồ sơ, quyết toán, thanh toán chế độ; nhân viên văn thư quản lý lượng lớn giấy tờ, sổ sách; nhân viên y tế học đường thường xuyên theo dõi sức khỏe học sinh, xử lý các tình huống phát sinh; nhân viên thư viện, thiết bị phục vụ hoạt động dạy học hằng ngày. Nhiều công việc diễn ra liên tục, nhất là vào các giai đoạn cao điểm như đầu năm học, cuối học kỳ, tuyển sinh hoặc kiểm định chất lượng giáo dục. Do đó, việc có thời gian nghỉ phù hợp để tái tạo sức lao động là nhu cầu chính đáng.
Bên cạnh yếu tố bảo đảm quyền lợi, việc cho nhân viên trường học được nghỉ hè còn thể hiện sự ghi nhận đối với đóng góp của lực lượng này trong hoạt động giáo dục. Nhà trường muốn vận hành hiệu quả không thể chỉ dựa vào đội ngũ giáo viên mà còn cần sự phối hợp chặt chẽ của các bộ phận hỗ trợ. Khi được quan tâm đầy đủ hơn về chế độ nghỉ ngơi, nhân viên trường học sẽ có thêm động lực làm việc, yên tâm gắn bó lâu dài với ngành giáo dục, nhất là trong bối cảnh nhiều vị trí hiện nay có thu nhập chưa cao nhưng áp lực công việc ngày càng lớn.
Do đó, người viết xin được kiến nghị có chế độ nghỉ hè cho nhân viên trường học khoảng 04 tuần vì thực tế nhân viên trong thời gian nghỉ hè vẫn cần phải đến trường để giải quyết các công việc cần thiết. Việc bố trí cho nhân viên trường học nghỉ hè hoặc nghỉ 04 tuần hoàn toàn có thể thực hiện linh hoạt, không làm ảnh hưởng đến hoạt động của nhà trường. Các cơ sở giáo dục có thể xây dựng kế hoạch phân công trực hè, bố trí nghỉ luân phiên hoặc sắp xếp thời gian phù hợp với yêu cầu công việc thực tế. Trong thời gian học sinh nghỉ hè, khối lượng công việc của nhiều vị trí cũng giảm đáng kể nên đây là điều kiện thuận lợi để áp dụng chế độ nghỉ dài hơn cho nhân viên trường học.
Có thể thấy, nếu nhân viên trường học được nghỉ hè như nhà giáo hoặc nghỉ khoảng 04 tuần không chỉ mang ý nghĩa nhân văn mà còn góp phần tạo sự công bằng, ổn định tâm lý và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong các cơ sở giáo dục. Khi mọi thành viên trong nhà trường đều được quan tâm, bảo đảm quyền lợi hợp lý thì môi trường giáo dục sẽ ngày càng bền vững, chuyên nghiệp và hiệu quả hơn.
(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.